MEVZUAT

T.C.
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
 
 
TARIMSAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
 
 
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
         Amaç ve Kapsam
MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 30.04.2014 gün ve 05-394 sayılı kararı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi, Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı ve bağlı Şube Müdürlükleri ile Şef’liklerin Çalışma Usul ve Esasları ile Görev, Yetki, Sorumluluklarını belirlemektedir.
(2) Bu Yönetmelik, Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Şube Müdürlükleri ile Şef’liklerin teşkili, görev, yetki ve sorumluluklarında bulunan hizmet faaliyet ve çalışmalarını kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönerge, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu, 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşme Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıta Kanunu, 29.11.2005 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile 22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Norm Kadro İlke ve Standartları'na Dair Yönetmelik ve İlgili Diğer Mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 (1) - Bu Yönetmelikte ifade edilen;
a) Başkanlık/ Üst Yönetim         : İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nı,
b) Belediye/ Kurum                   : İzmir Büyükşehir Belediyesini,
c) Üst Yönetim                          : Başkanlık, Genel Sekreterlik ve Genel Sekreter Yardımcılıklarını,
ç) Meclis                                    : İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisini
d) Daire Başkanlığı                    : Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nı
e) Daire Başkanı                                    : Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı’nı
f) Müdürlük                               : Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü’nü ve
                                                     Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğünü
g) Müdür                                               : Kırsal Kalkınma Şube Müdürü’nü ve
                                                     Tarımsal Projeler Şube Müdürünü
ğ) Birimi                                                : Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğüne ve
                                                     Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü’ne bağlı Birimleri 
h) Personel                                : Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğünde ve
                                                    Tarımsal projeler Şube Müdürlüğü’nde çalışan memur ve işçileri ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilat, Organlar, Görev, Yetki Ve Sorumluluklar
Teşkilat
MADDE 4- (1) Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü ve Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü olmak üzere iki Müdürlükten oluşur.   
Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığının Görev Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 5- (1) Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığının Görev Yetki ve Sorumluluklarını İçerir
a)      Bağlı bulunduğu Genel Sekreter Yardımcısı tarafından Daire Başkanlığına verilen görev ve sorumlulukları kanun, tüzük, yönetmelik, genelge, emir, çalışma plan ve programlarına uygun olarak yürütmek, gerekli gördüğü tedbirleri alarak Daire Başkanlığını temsil etmek,
b)      Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak, tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla, bu kapsamda Belediye Başkanı tarafından verilen görevlerin yapılmasını ve sonuçlandırılmasını sağlamak, Büyükşehir Belediyesi, İlçe Belediyeleri, Muhtarlıklar, Kamu Kurum ve Kuruluşları, Üniversiteler, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Sivil Toplum Örgütleri, Ziraat Odaları ve Kooperatiflerle ortak veya ayrı projeler geliştirerek uygulamak veya uygulanmasını sağlamak, bunlar arasında işbirliği ve eşgüdümü sağlamak, teknik, yasal/idari altyapının oluşturulması için çalışmalar yapmak, Belediye Başkanlığı Makamınca Onaylananların uygulamasını yapmak,
c)      Daire Başkanlığının çalışma usul ve esaslarını, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde Başkanlık Makamının Onayı ile belirleyerek, hizmet kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak görevin gerektirdiği nitelik ve kriterlere uygun teknik ve idari personelin, uzmanlıkları doğrultusunda yetki alanlarına giren görevlerini, zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmelerini takip ve kontrol etmek, çıkabilecek olası sorunlara çözüm üreterek işlerin tamamlanmasını sağlamak,
ç)      Kendisine bağlı Müdürlüklerin sürekli gelişimini, etkili ve verimli çalışmasını, sistemin kamu yararı ve hizmet gereklerini karşılar hale gelmesini sağlamak amacı ile yapılan işleri belirli aralıklarla değerlendirerek, mevcut yapının işlevselliğini gözden geçirmek ve görevleri analiz ederek değerlendirmeler yapmak, Şube Müdürlüklerinin birbirleriyle ve onlara bağlı birimlerinin çalışılan diğer kurum, kuruluş, sivil toplum örgütleri vb. ile koordinasyonunu sağlamak,
d)      İzmir İli hudutları içindeki mevcut tarımsal ve hayvansal faaliyet ve üretimin envanterini Daire Başkanlığının yapacağı işlerin planlamasını yapmak,
e)      Yeni tarım ve hayvancılık tekniklerini inceleyerek uygulama olanaklarını ve yaygınlaşmasına yönelik çalışmalara destek olmak,
f)      Tarımsal ve hayvansal üretim altyapısının modernizasyonunu ve ortak teknoloji kullanımına yönelik projeler yapmak,
g)      AB (Avrupa Birliği), İZKA (İzmir Kalkınma Ajansı), Dünya Bankası gibi tarımsal ve çevre amaçlı hibe programlarına katılım sağlayıcı projeleri geliştirmek, uygulamak ve sonuçlarını kamuoyu ile paylaşmak,
ğ)      Tarımsal üretimde, üreticilerin gelir düzeylerinin arttırılarak üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla; kırsal kesimde bitkisel (meyvecilik, bağcılık, sebzecilik, çiçekçilik vb. diğer tarımsal ürünler), hayvansal, arıcılık, balıkçılık ve su ürünlerinin rantabl bir şekilde yetiştirilmesi ile ilgili her türlü teknik faaliyetlerde bulunmak.
h)      Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri mahsullerinde üretim kaynaklarının en iyi biçimde kullanılması, verimliliğin arttırılması, ürünlerin çeşitlendirilmesi, kalitenin yükseltilmesi ve söz konusu mahsullerin değerlendirilmesi, işlenmesi, muhafaza edilmesi, ambalajlanması ve pazarlaması sırasında gerekli her türlü çalışmaları yapmak, yaptırmak, teknik destek vermek ve projeler hazırlamak,
ı)       Hazırlanan projelerin gerektirdiği tesisleri yapmak veya yaptırmak, çiftçilerin üretimle ilgili araç gereç ve diğer tarımsal girdi ve ihtiyaçlarının giderilmesine yardımcı olmak, ortak makine parkı kurmak, kurdurmak,
i)       Denizlerde ve iç sularda sürdürülebilir balıkçılık ile su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliğinin yapılabilmesi için konu yetkilisi kamu ve özel kuruluşlar ve üreticilerle birlikte ortak çalışmalar yapmak,
j)       Kooperatif ve Birlikler gibi üretici örgütlerini desteklemek, bu amaçla şehir merkezindeki hal ile yöresel pazar satış yerlerinde örgütlü üreticilere satış alanları oluşturmak,
k)      İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde, tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunmak. Bu konularla ilgili olarak Kamu Kurum ve Kuruluşları, Üniversiteler, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Sivil Toplum Örgütleri, Muhtarlıklar, Ziraat Odaları ve Kooperatiflerle işbirliği yapmak ve bağlı bulunduğu yasalar çerçevesinde uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
l)       Tarımsal üretim ve değerlendirilmesi ile pazarlanması safhalarında üretim kaynakları, üretici, tüketici ve çevrenin korunması için gerekli çalışmaları yapmak, korumak ve kontrol etmek amacı ile;
1) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının uygulamalarına destek olarak il, ilçe ve Enstitü Müdürlükleri ve Üniversiteler ile ortak çalışmalar yapmak,
         2) Belediyenin benzer konularla ilgili görevleri olan diğer birimlerle (hal, zabıta, mezbaha, halk sağlığı, park ve bahçeler vb. ) ortak projeler geliştirmek ve uygulamak,
m)     Yenilenebilir enerji kaynaklarının tarımsal amaçlı kullanımına yönelik projeler geliştirmek, organik artıkların geri kazanımına yönelik çalışmalar yapmak,
n)      Çiftçilerin her türlü ürün ve mamullerinin kalitesini yükseltecek tedbirleri almasında yardımcı olmak, hastalık ve haşerelerle mücadele yapmak ve yaptırmak, 
o)      Kırsalda kalkınmayı gerçekleştirmek ve tarımsal çevreyi korumak amacıyla öncelikle orman köyü iken mahalleye dönüşen, İzmir İli sınırlarında boş durumda bulunan tarım arazilerini üretime kazandırmak için ağaçlandırma projeleri geliştirerek uygulamak veya uygulattırmak,
ö)      Yerel halkın doğal kültürel ve üretim değerlerini korumak tanıtmak ve bu alanlarda hemen her kesimden insan için doğa ile başbaşa kalabileceği alternatif tatil imkanları oluşturabilmek amacı ile ilin envanterini çıkarmak, bu verileri 1/25000 ölçekli çevre düzeni planlarında kullandırmak. Bu alanlarda öncelikli konuları belirlemek, bu konularla ilgili kısa, orta, uzun vadeli projeler geliştirmek (Ekolojik köy vb.) ve uygulamak,
p)      Belirtilen hedeflerle ilgili kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapmak, kırsal kesimde Agro turizmin gelişmesi için her türlü tedbiri almak, aldırmak,
r)       Başkanlığın çalışma konuları ile ilgili yıllık bütçe ve fiziki yatırım programlarını hazırlamak ve yıl sonu gerçekleşme durumlarını değerlendirmek,
s)      Başkanlığın kısa, orta ve uzun vadeli strateji politikaları çerçevesinde çalışmalarını yürütmek ve koordine etmek,
ş)      Başkanlığa bağlı  personelin eğitimlerini organize etmek,
t)       Tarım ve hayvancılık yapan üreticilere, uygulamalı eğitime yönelik tarla günleri, köy festivalleri düzenlemek için gerekli organizasyonu sağlamak ve yapmak,
u)      Organik ve iyi tarım uygulamasının yaygınlaşması için eğitim toplantıları düzenlemek ve tarımsal danışmanlık yapmak,
ü)      İzmir Büyükşehir Başkanlığı’nın  kurduğu “Ekopazar İzmir” organik pazarlarının yönetimi ve koordinasyonunu sağlamak,
v)      Üreticilerin faaliyetlerinde yaşadıkları sorunların çözümü için gerekli teknik desteği vermek, gereğinde ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği yaparak koordinasyonu sağlamak,
y)      Tarımsal kaynaklardan faydalanmak için, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, açtırmak, el ve küçük sanatlarla ilgili her türlü faaliyette bulunmak ve bunların pazarlanması ile tedbir almak, aldırmak, bu hizmetleri yürütürken Üniversiteler, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Muhtarlıklar,
z)      Yapılan faaliyetlerin tanıtımı amacıyla fuarlara katılmak amaç ve çalışma konularında Başkanlık Makamının iznine bağlı olarak afiş, broşür, gazete, dergi, kitap çıkarmak vb. her türlü yayın faaliyetlerinde bulunmak ve gerektiğinde seminer, sempozyum, panel, konferans gibi toplantılar düzenlemek, 
aa)    Kırsal alanlarda hayvansal ve tarımsal üretimden kaynaklanan atıkların ekonomiye kazandırılması için çalışmalar yapmak,
ab)    İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları kapsamında tarım, hayvancılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve avcılığı alanlarında yapılan uygulamalara danışmanlık yapmak,
ac)    İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları kapsamında arıcılığı geliştirme ve yaygınlaştırma amaçlı çalışmalar yapmak,
aç)    Tarım, hayvancılık ve su ürünleri alanlarında faaliyet gösteren Kamu Kurum ve Kuruluşları, Üniversiteler, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Sivil Toplum Örgütleri, Muhtarlıklar, Ziraat Odaları ve Kooperatiflerle, bağlı bulunduğu yasalar çerçevesinde İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak, tarım, hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliğini desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunacağı projeler geliştirerek uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
ad)    Toprak ve su kaynakları potansiyeli ile kırsalda yürütülen tarımsal faaliyet ve tarımsal alt yapı amaçlı çalışmaların envanter bilgilerini hazırlamak, güncellemek ve ilgili kurumlara bildirmek,
ae)    Toprak etüt hizmetlerini yapmak,
af)     Sulamaya açılan alanlarda tarım tekniklerini çiftçilere öğretmek ve yaymak,
ag)    Mevcut sulama şebekelerinde sulama sonuçlarını bitkisel üretim, sulama ve toprak koruma açısından izlemek değerlendirmek ve iyileştirici tedbirler almak,
ağ)    Toprak erozyonunu önleyici, giderici ve azaltıcı, toprak ve su dengesinin kurulması ve korunmasını sağlayıcı toprak muhafaza tedbirleri almak amacı ile etüt planlama ve proje  raporu hazırlayarak uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
ah)    Devlet ve özel mülkiyet arazilerinin ıslahı, imarı ve tarıma uygun hale getirilmesi ile ilgili hizmetleri yapmak,
aı)     Jeotermal enerjinin seracılıkta kullanımı konusunda araştırma- geliştirme ve uygulama projeleri hazırlamak/hazırlatmak, benzer projelerin yaygınlaştırılmasına öncülük etmek ve yürütülen projelere destek olmak,
ai)     Jeotermal enerjinin seracılıkta kullanımı konusunda tasdik edilmiş araştırma- geliştirme ve uygulama projelerini uygulamak veya uygulatmak,
aj)     Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarına uygun olarak, toprak ve su kaynaklarının verimli kullanılmasını, korunmasını, geliştirilmesini sağlamak amacı ile projeler hazırlamak ve tasdik edilmiş projeleri yatırım programları çerçevesinde uygulatmak ve uygulanmasını sağlayarak çiftçilere hizmet götürmek,
ak)    Yıllık etüt proje program tekliflerini hazırlamak,
al)     Sulama alanlarında su tasarrufu sağlayacak modern sulama sistemlerin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yapmak, çiftçiye teknik destek sağlamak,
am)   İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin sorumluluk alanı içerisinde yer alan kamu kuruluşlarına ait yeşil alanlarda dahil olmak üzere toprak ve yaprak analizlerinin yapıldığı laboratuvarların çalışmasını sağlamak,
an)    İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin sorumluluk alanı içerisinde yer alan üreticilerin toprak ve yaprak analizlerinin yapıldığı laboratuvarların çalışmasını sağlamak,
ao)    Analiz sonuçlarına göre gübreleme önerilerinde bulunmak, bu sayede tarımsal kirliliğin azaltılmasına da katkıda bulunmak,
aö)    İl Toprak Koruma Kurulu toplantılarına gerektiğinde belediyemiz adına katılmak,
ap)    İl Mera Komisyonu toplantılarına gerektiğinde belediyemiz adına katılmak,
ar)     Daire Başkanlığına bağlı tüm Şube Müdürlükleri ile şefliklerin  gönderdiği Stratejik Plan Programlarını ve gerçekleşmelerini haftalık aylık ve yıllık raporları onaylamak üzere Genel Sekreterlik Makamına sunmak,
as)     Daire Başkanlığının ve ona bağlı Müdürlükler ile birimlerinin, ihtiyaç duydukları yapım, mal, hizmet ve müşavirlik satınalmalarını, tabi olunan ihale mevzuatı çerçevesinde satınalmak veya kiralamak için gerekli evraklarını hazırlatarak Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı ile Satınalma Daire Başkanlığına bildirilmesini sağlayarak, takibini ve belediyenin diğer birimleri ile koordinasyonunu sağlamak,
aş)     Yazı İşleri Şube Müdürlüğü'nden, kamu kurum ve kuruluşlarından ve belediyemize bağlı tüm birimlerden, vatandaşlardan veya kanuni temsilcilerinden elden veya PTT aracılığı ile gelen talep ve dilekçelerin teslim alınması ve kayıt işlemlerinin yapılmasını sağlamak,
at)     Teslim alınan evrakların, ilgilisine havale işlemlerinin yapılmasını sağlamak,
au)    Kayda alınıp havale işlemleri yapılmış evrakların takibini ve koordinasyonunu sağlamak,
aü)    5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre ve Daire Başkanlığına bağlı Şube Müdürlükleri ile Şeflikleri'nin her türlü tarh tahakkuk işlemlerinin yapılmasını sağlamak,
av)    Daire Başkanlığına bağlı tüm Müdürlüklerin ve birimlerin evraklarının standart dosya planına göre düzenlenmesi ve arşivlendirilmesini sağlamak,
ay)    Daire Başkanlığına bağlı tüm Müdürlüklerin, birimlerin haftalık ve aylık raporlarını yazılı olarak toplamak, düzenli olarak arşivlenmesini sağlamak, evrak akışındaki düzensizliklerin giderilmesini sağlamak,
az)    Daire Başkanlığına bağlı birimlerden gelen taleplere bağlı olarak, ihtiyaç duyulan tüketim malzemeleri için düzenlenen taşınır istek belgesini, onaylayarak Belediyemiz Ambarlarından belli zaman aralıklarında ve belli ihtiyaç oranlarında tüketim malzemelerin kullanımı ve muhafazasına izin vermek,
ba)    Birimlerince satın alımı yapılan ve Belediyemiz Ambarı'nda muhafaza edilen tüketim malzemelerinin miktarları ile sorumlusu olduğu koltuk ambar deposunda bulunan tüm tüketim malzemelerinin stok miktarları hakkında verilen bilgiye göre kritik stoğa girmiş malzemeleri ilgili birim müdürlüğü tarafından  satın alımının yapılması yönünde talimat vermek,
bb)    Tarımsal Hizmetler daire Başkanlığı bu yönergede tarifi yapılan iş tanımlarının hiyerarşi içerisinde yapılmasını sağlayarak, Daire Başkanlığının sorumluluk alanına giren görev ve faaliyetleri ile emri altındakilerin iş ve işlemlerinden bağlı bulunduğu Genel Sekreter yardımcısına sorumludur,
bc)    Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı’nın yetki ve sorumluluğu bu yönerge de yer alan görevleri düzenli ve program dahilinde yapmak veya yaptırmaktır.
 
Tarımsal Hizmetler Daire Başkanının Görev, Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 6 - (1) Tarımsal Hizmetler Daire Başkanının Görev, Yetki ve Sorumluluklarını İçerir.
Daire Başkanı bir harcama birimi olan Daire Başkanlığının ve bünyesinde görevli Müdürlükler ile tüm personelin yönetiminde tam yetkili ve sorumlu olan kişidir. Yasa ve yönetmeliklerle tanımlanmış görevlerle, bu yönergede belirtilen görevlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesinde birinci derecede sorumlu olup, gerekli her türlü tedbirleri alır. Başkanlık bünyesinde görevli tüm personelin amiridir.
a)      Başkanlığına verilen görevleri kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge, emir, çalışma planı ve programlarına uygun olarak yürütülmesine karar vermek ve yürütmek, gerekli gördüğü tedbirleri almak.
b)      Başkanlık faaliyetlerini doğrudan ilgilendiren kanun ve yönetmelikler ile ikincil diğer mevzuatı düzenli olarak takip etmek; değişikler ve yeni uygulamalar hususunda Müdürlüklerini ve personelini bilgilendirmek,
c)      Başkanlık görev alanına giren konularda, uygulamalarda ortaya çıkan mevzuat yetersizliği ve aksaklıklarla ilgili hususlarda inceleme ve araştırma yaparak, alınması gereken kanuni ve idari tedbirler konusunda bağlı bulunduğu Genel Sekreter Yardımcısına tekliflerde bulunmak,
ç)      Stratejik plan ve üst yönetim tarafından belirlenmiş amaç, hedef, strateji ve ilkeler ile politikalar doğrultusunda iş ve çalışma planları hazırlamak, uygulamak ve olası aksaklıklara yönelik çözüm üretmek,
d)      Başkanlığına bağlı Müdürlüklerde kullanılan talimatların, iş akış şemalarının hazırlatılmasını sağlamak, bu dökümanlardaki değişiklikleri yapmak ilgililere iletmek,
e)      Başkanlık hizmetlerinin gerçekleştirme süreçlerinin iyileştirilmesine ve geliştirmesine yönelik çalışmalar yapmak,
f)      Başkanlığın, bir sonraki mali yıl hazırlık bütçe teklifi ile takip eden iki yılın tahmini bütçe tekliflerini hazırlattırmak,
g)      Müdürlüklerindeki uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna "Şube Şefliği" sayısı ve sorumluluk alanlarını Genel Sekreter Yardımcısına önermek ve Belediye Başkanlığı’nca onaylanan personel ve birimlerle çalışmalarını yürütmek,
ğ)      Şube Müdürlüklerinde uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna göre bağlı bulunan personellerin sayı, görev, yetki ve sorumluluk alanlarını yazılı olarak belirlemek ve Genel Sekreter Yardımcısına önermek,
h)      Üst Makamlarca onaylanan Müdür ve Müdürlük personeli arasında görev dağılımı yapmak, yetki ve sorumluluklarını belirlemek, izlemek ve çalışmalarını yürüttüğü işleri kolaylaştırmak,
ı)       Müdürlükleri arasında uyumlu ve koordineli çalışmayı sağlamak,
i)       Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na bağlı diğer birimler ile Daire Başkanlığı'na ait diğer müdürlüklerden ve resmi kurumlardan gelen talepleri ve evrakları değerlendirmek ve program hazırlayarak bağlı Müdürlükler arasında dağılımını ve denetimini sağlayarak uygulanması için gerekli çalışmaları yürütmek, diğer müdürlüklerle ortak yürütülen işlerle ilgili gerekli koordinasyonu sağlamak,
j)       Daire Başkanlığının bünyesinde yürütülen bütün faaliyetler için gerekli yapım, mal, hizmet ve müşavirlik hizmetleri satın almalarını gerçekleştirilmesini, bunların satın alınması doğrultusunda şartnameleri hazırlatılmasını, belediyenin ilgili diğer birimleri ve Satınalma Dairesi Başkanlığı ile koordinasyonu sağlamak,
k)      Daire Başkanlığını ilgilendiren konulardaki toplantılara katılmak ve gerekli durumlarda toplantı ve sunum gibi etkinlikleri düzenlemek,
l)       657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre personel özlük hakları ile ilgili (sosyal hakları, izin, terfi, disiplin cezası vb.) yetkisi dahilindeki işlemleri yürütmek ve personelin ödül, takdirname, yer değiştirme gibi personel işlemleri için bağlı bulunduğu Genel Sekreter’e teklifte bulunmak,
m)     Başkanlığına bağlı kadro Müdürlük ve birimlerinin görevlerinin yerine getirilmesinde süreli ve ani denetlemeler yapmak, rastlayacağı aksaklıkları gidermek, disiplini bozacak eylemlerde disiplin cezalarının uygulanmasını sağlamak,
n)      Daire Başkanlığına bağlı bulunan demirbaş malzeme ve kırtasiyenin, Müdürlüklerce amacına uygun kullanılmasını ve korunmasını sağlamak,
o)      Müdürlüklerince hazırlanan evrakları ve yapılan çalışmaları programlamak, yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
ö)      Daire Başkanlığı bünyesinde görev yapan Müdürlüklerin ve bağlı birimlerin çalışmalarını ve işlemlerini yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
p)      Daire Başkanlığı hizmetlerinin sağlıklı ve verimli şekilde yürütülmesi ve personelinin donanımının arttırılabilmesi için personelin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, eğitim programları yapmak ve eğitim almalarını sağlamak,
r)       Daire Başkanlığı personelini motive etmek, çalışmalara ilişkin olarak personel tarafından verilen önerileri değerlendirmek, gerektiğinde çalışmalara katılmak ve iş güvenliğini sağlamak,
s)      Yürürlükteki mevzuatın gerektirdiği hallerde veya üst makamların emir ve talimatları doğrultusunda ilgili kurul ve komisyonlarda görev almak,
ş)      Daire Başkanlığının bünyesinde yürütülen tüm faaliyetleri programlayarak, haftalık ve aylık raporlar halinde hazırlanmasını sağlayarak bağlı bulunduğu Genel Sekreter Yardımcısı’na sunmak, görevi ile ilgili yıllık stratejik plan programlarını, gerçekleşme oranlarını haftalık, aylık ve yıllık raporlar halinde hazırlayıp Genel Sekreter Yardımcısı Makamına sunmak,
t)       Daire Başkanlığı ile ilgili yazışmaların yapılmasını, Müdürlüklerinde  üretilen tüm belgelerin Standart Dosya Planına uygun bir şekilde Daire Başkanlığı arşivine aktarılmasını sağlamak, daire Başkanlığı arşivinin düzeni, bakımı ve muhafazası ile ilgili iş, işlem ve çalışmalarını yaptırmak,
u)      Bağlı bulunulan Üst Makamlara sunulmak üzere hazırlanan yazıları kendisine verilen yetki sınırları içinde incelemek, parafe veya imza etmek; personel ile ilgili ödemelerde ise (işçi ve memur personelin maaş, ücret ve her türlü özlük hakları) Gerçekleştirme Görevlisi olarak imza atmak,
ü)      Daire Başkanlığı hizmetlerine ilişkin olarak, Genel Sekreter Yardımcısı ve Belediye Başkanı tarafından verilecek olan benzer görevleri yerine getirmek,
Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün Görev Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 7- (1) Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün Görev Yetki ve Sorumluluklarını İçerir.
a)      Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak, tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunacağı proje ve programları bağlı birimlerine hazırlatarak Daire Başkanlığınca onaylananların uygulamasını yapmak.
b)      Meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletip veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken Kamu Kurum ve Kuruluşları, Üniversiteler, Muhtarlıklar, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Ziraat Odaları ve Sivil Toplum Örgütleri ile işbirliği yapmak,
c)      Kırsal alanlarda hayvansal ve tarımsal üretimden kaynaklanan atıkların ekonomiye kazandırılması için çalışmalar yapmak,
ç)      İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları kapsamında tarım, hayvancılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve avcılığı alanlarında yapılan uygulamalara danışmanlık yapmak,
d)      İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları kapsamında arıcılığı geliştirme ve yaygınlaştırma amaçlı çalışmalar yapmak,
e)      Tarım, hayvancılık ve su ürünleri alanlarında faaliyet gösteren Kamu Kurum ve Kuruluşları, Üniversiteler, Yüksek Okullar, Meslek Liseleri, Sivil Toplum Örgütleri, Ziraat Odaları ve Kooperatiflerle, bağlı bulunduğu yasalar çerçevesinde İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak, tarım, hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliğini desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunacağı projeler geliştirerek uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
f)      Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü bu yönergede tarifi yapılan iş tanımlarının hiyerarşi içerisinde yapılmasını sağlayarak, Şube Müdürlüğü’nün sorumluluk alanına giren görev ve faaliyetleri ile emri altındakilerin iş ve işlemlerinden bağlı bulunduğu Daire başkanına sorumludur,
g)      Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün yetki ve sorumluluğu bu yönerge de yer alan görevleri düzenli ve program dahilinde yapmak veya yaptırmaktır.
Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün Görev Yetki ve Sorumlulukları
MADDE  8- (1) Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün Görev Yetki ve Sorumluluklarını İçerir.
a)      Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na bağlı diğer birimler ile bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı'na ait diğer müdürlüklerden ve resmi kurumlardan gelen talepleri değerlendirir ve program hazırlayarak uygulanması için gerekli çalışmaları yürütür,
b)      Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak, Tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunacağı proje ve programları hazırlamak veya hazırlatarak daire başkanlığının onayına sunmak, onaylanan projelerin uygulamasını yapmak veya yaptırmak,
c)      Jeotermal enerjinin seracılıkta kullanımı konusunda araştırma- geliştirme ve uygulama projeleri hazırlamak/ hazırlatmak ve bu projeleri uygulamak veya uygulatmak. Benzer projelerin yaygınlaştırılmasına öncülük etmek ve yürütülen projelere destek olmak,
ç)        Laboratuar Tesisi kurulmasına ilişkin çalışmalar yapmak, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek,
d)     Laboratuar Birimi'nde Büyükşehir Belediye sınırları kapsamında bulunan tüm çiftçilerin ve vatandaşların toprak tahlil işlemlerini yapmak, gerekli teknik desteği sağlamak,
e)     İzmir Büyükşehir Belediye sınırları kapsamında tarım alanlarında yapılan uygulamalara danışmanlık yapmak, örnek uygulama alanları oluşturmak,
f)      İl Toprak Koruma Kurulu toplantılarına gerektiğinde belediyemiz adına katılmak,
g)     İl Mera Komisyonu toplantılarına gerektiğinde belediyemiz adına katılmak,
ğ)     Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü bu yönergede tarifi yapılan iş tanımlarının hiyerarşi içerisinde yapılmasını sağlayarak, Şube Müdürlüğü’nün sorumluluk alanına giren görev ve faaliyetleri ile emri altındakilerin iş ve işlemlerinden bağlı bulunduğu Daire başkanına sorumludur,
h)      Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün yetki ve sorumluluğu bu yönerge de yer alan görevleri düzenli ve program dahilinde yapmak veya yaptırmaktır.
Kırsal Kalkınma Şube Müdürü’nün Görev Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 9- (1) Kırsal Kalkınma Şube Müdürü’nün Görev Yetki ve Sorumluluklarını İçerir.
Şube Müdürü bir harcama birimi olan müdürlüğünün ve bünyesinde görevli tüm personelin yönetiminde tam yetkili ve sorumlu olan kişidir. Yasa ve yönetmeliklerle tanımlanmış görevlerle, bu yönergede belirtilen görevlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesinde birinci derecede sorumlu olup, gerekli her türlü tedbirleri alır. Müdürlük bünyesinde görevli tüm personelin amiridir.
a)      Müdürlüğüne verilen görevleri kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge, emir, çalışma planı ve programlarına uygun olarak yürütülmesine karar vermek ve yürütmek, gerekli gördüğü tedbirleri
 b)     Müdürlük faaliyetlerini doğrudan ilgilendiren kanun ve yönetmelikler ile ikincil diğer mevzuatı düzenli olarak takip etmek; değişikler ve yeni uygulamalar hususunda personelini bilgilendirmek,
 c)     Müdürlük görev alanına giren konularda, uygulamalarda ortaya çıkan mevzuat yetersizliği ve aksaklıklarla ilgili hususlarda inceleme ve araştırma yaparak, alınması gereken kanuni ve idari tedbirler konusunda Daire Başkanına tekliflerde bulunmak,
ç)      Stratejik plan ve üst yönetim tarafından belirlenmiş amaç, hedef, strateji ve ilkeler ile politikalar doğrultusunda iş ve çalışma planları hazırlamak, uygulamak ve olası aksaklıklara yönelik çözüm üretmek,
d)      Müdürlüğünde kullanılan talimatların, iş akış şemalarının hazırlanmasını sağlamak, bu dökümanlarda ki değişiklikleri yapmak ilgililere iletmek,
e)      Müdürlük hizmetlerinin gerçekleştirme süreçlerinin iyileştirilmesine ve geliştirmesine yönelik çalışmalar yapmak,
f)      Müdürlüğün, bir sonraki mali yıl hazırlık bütçe teklifi ile takip eden iki yılın tahmini bütçe tekliflerini hazırlatmak,
g)      Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna göre " Kırsal Kalkınma Şube Şefliği" sayısı ve sorumluluk alanlarını Daire Başkanına önermek ve Belediye Başkanlığı’nca onaylanan personel ve birimlerle çalışmalarını yürütmek,
ğ)      Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna göre bağlı bulunan personellerin sayı, görev, yetki ve sorumluluk alanlarını yazılı olarak belirlemek ve Daire Başkanlığı’na önermek,
h)      Üst Makamlarca onaylanan Müdürlük personeli arasında görev dağılımı yapmak, yetki ve sorumluluklarını belirlemek, izlemek ve çalışmalarını yürüttüğü işleri kolaylaştırmak,
ı)       Müdürlüğe bağlı birimler arasında uyumlu ve koordineli çalışmayı sağlamak,
i)       Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na bağlı diğer birimler ile bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı'na ait diğer müdürlüklerden ve resmi kurumlardan gelen talepleri ve evrakları değerlendirmek ve program hazırlayarak bağlı birimler arasında dağılımını ve denetimini sağlayarak uygulanması için gerekli çalışmaları yürütmek, diğer müdürlüklerle ortak yürütülen işlerle ilgili gerekli koordinasyonu sağlamak,
j)       Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün bünyesinde yürütülen bütün faaliyetler için gerekli yapım, mal, hizmet ve müşavirlik hizmetleri satın almalarını gerçekleştirmek, bunların satın alınması doğrultusunda şartnameleri hazırlatarak, belediyenin ilgili diğer birimleri ve Satınalma Dairesi Başkanlığı ile koordinasyonu sağlamak,
k)      Müdürlüğünü ilgilendiren konulardaki toplantılara katılmak ve gerekli durumlarda toplantı ve sunum gibi etkinlikleri düzenlemek,
l)       657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre personel özlük hakları ile ilgili (sosyal hakları, izin, terfi, disiplin cezası vb.) yetkisi dahilindeki işlemleri yürütmek ve personelin ödül, takdirname, yer değiştirme gibi personel işlemleri için bağlı bulunduğu Daire Başkanına teklifte bulunmak, görevlilerin yıllık izin kullanış zamanlarını tespit etmek, kılık kıyafet yönetmeliğine uygun bir şekilde düzenli işe gidiş gelişini takip etmek,
m)     Mesai saatlerinin etkin ve verimli kullanılmasını, personelin görev ve sorumluluklarının süresi içinde yerine getirilmesini sağlamak,
n)      Müdürlüğüne bağlı kadro görevlerinin yerine getirilmesinde süreli ve ani denetlemeler yapmak, rastlayacağı aksaklıkları gidermek, disiplini bozacak eylemlerde disiplin cezalarının uygulanmasını sağlamak,
o)      Müdürlükte bulunan demirbaş malzeme ve kırtasiyenin, personel tarafından amacına uygun kullanılmasını ve korunmasını sağlamak,
ö)      Alt birimlerince hazırlanan evrakları ve yapılan çalışmaları programlamak, yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
p)      Müdürlük bünyesinde görev yapan birimlerin çalışmalarını ve işlemlerini yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
r)       Müdürlük hizmetlerinin sağlıklı ve verimli şekilde yürütülmesi ve personelinin donanımının arttırılabilmesi için personelin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, eğitim programları yapmak ve eğitim almalarını sağlamak,
s)      Müdürlük personelini motive etmek, çalışmalara ilişkin olarak personel tarafından verilen önerileri değerlendirmek, gerektiğinde çalışmalara katılmak ve iş güvenliğini sağlamak,
ş)      Yürürlükteki mevzuatın gerektirdiği hallerde veya üst makamların emir ve talimatları doğrultusunda ilgili kurul ve komisyonlarda görev almak,
t)       Kırsal Kalkınma Şube Müdürlüğü'nün bünyesinde yürütülen tüm faaliyetleri programlayarak, haftalık ve aylık raporlar halinde hazırlanmasını sağlayarak Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na sunmak, görevi ile ilgili yıllık stratejik plan programlarını, gerçekleşme oranlarını haftalık, aylık ve yıllık raporlar halinde hazırlayıp Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na sunmak,
u)      Müdürlük ile ilgili yazışmaların yapılmasını, Müdürlükte üretilen tüm belgelerin Standart Dosya Planına uygun bir şekilde Müdürlük arşivine aktarılmasını sağlamak, Müdürlük arşivinin düzeni, bakımı ve muhafazası ile ilgili iş, işlem ve çalışmalarını yaptırmak,
ü)      Bağlı bulunulan Üst Makamlara sunulmak üzere hazırlanan yazıları kendisine verilen yetki sınırları içinde incelemek, parafe veya imza etmek; personel ile ilgili ödemelerde ise (işçi ve memur personelin maaş, ücret ve her türlü özlük hakları) Gerçekleştirme Görevlisi olarak imza atmak,
v)      Müdürlük hizmetlerine ilişkin olarak, Daire Başkanı tarafından verilecek olan benzer görevleri yerine getirmek,
             Tarımsal Projeler Şube Müdürü’nün Görev Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 10- (1) Tarımsal Projeler Şube Müdürü’nün Görev Yetki ve Sorumluluklarını İçerir.
Şube Müdürü bir harcama birimi olan müdürlüğünün ve bünyesinde görevli tüm personelin yönetiminde tam yetkili ve sorumlu olan kişidir. Yasa ve yönetmeliklerle tanımlanmış görevlerle, bu yönergede belirtilen görevlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesinde birinci derecede sorumlu olup, gerekli her türlü tedbirleri alır. Müdürlük bünyesinde görevli tüm personelin amiridir.
a)      Müdürlüğüne verilen görevleri kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge, emir, çalışma planı ve programlarına uygun olarak yürütülmesine karar vermek ve yürütmek, gerekli gördüğü tedbirleri almak.
b)      Müdürlük faaliyetlerini doğrudan ilgilendiren kanun ve yönetmelikler ile ikincil diğer mevzuatı düzenli olarak takip etmek; değişiklikler ve yeni uygulamalar hususunda personelini bilgilendirmek,
c)      Müdürlük görev alanına giren konularda, uygulamalarda ortaya çıkan mevzuat yetersizliği ve aksaklıklarla ilgili hususlarda inceleme ve araştırma yaparak, alınması gereken kanuni ve idari tedbirler konusunda Daire Başkanına tekliflerde bulunmak,
ç)      Stratejik plan ve üst yönetim tarafından belirlenmiş amaç, hedef, strateji ve ilkeler ile politikalar doğrultusunda iş ve çalışma planları hazırlamak, uygulamak ve olası aksaklıklara yönelik çözüm üretmek,
d)      Müdürlüğünde kullanılan talimatların, iş akış şemalarının hazırlanmasını sağlamak, bu dökümanlardaki değişiklikleri yapmak ilgililere iletmek,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           
e)      Müdürlük hizmetlerinin gerçekleştirme süreçlerinin iyileştirilmesine ve geliştirmesine yönelik çalışmalar yapmak,
f)      Müdürlüğün, bir sonraki mali yıl hazırlık bütçe teklifi ile takip eden iki yılın tahmini bütçe tekliflerini hazırlatmak,
g)      Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna " Tarımsal Projeler Şube Şefliği" sayısı ve sorumluluk alanlarını Daire Başkanına önermek ve Belediye Başkanlığı’nca onaylanan personel ve birimlerle çalışmalarını yürütmek,
ğ)      Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün uygulama alanlarının kapasite artış ve azalış durumuna göre bağlı bulunan personellerin sayı, görev, yetki ve sorumluluk alanlarını yazılı olarak belirlemek ve Daire Başkanlığı’na önermek,
h)      Üst Makamlarca onaylanan Müdürlük personeli arasında görev dağılımı yapmak, yetki ve sorumluluklarını belirlemek, izlemek ve çalışmalarını yürüttüğü işleri kolaylaştırmak,
ı)       Müdürlüğe bağlı birimler arasında uyumlu ve koordineli çalışmayı sağlamak,
i)       Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na bağlı diğer birimler ile bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı'na ait diğer müdürlüklerden ve resmi kurumlardan gelen talepleri ve evrakları değerlendirmek ve program hazırlayarak bağlı birimler arasında dağılımını ve denetimini sağlayarak uygulanması için gerekli çalışmaları yürütmek, diğer müdürlüklerle ortak yürütülen işlerle ilgili gerekli koordinasyonu sağlamak,
j)       Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün bünyesinde yürütülen bütün faaliyetler için gerekli yapım, mal, hizmet ve müşavirlik hizmetleri satın almalarını gerçekleştirmek, bunların satın alınması doğrultusunda şartnameleri hazırlatarak, belediyenin ilgili diğer birimleri ve Satınalma Dairesi Başkanlığı ile koordinasyonu sağlamak,
k)      Müdürlüğünü ilgilendiren konulardaki toplantılara katılmak ve gerekli durumlarda toplantı ve sunum gibi etkinlikleri düzenlemek,
l)       657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre personel özlük hakları ile ilgili (sosyal hakları, izin, terfi, disiplin cezası vb.) yetkisi dahilindeki işlemleri yürütmek ve personelin ödül, takdirname, yer değiştirme gibi personel işlemleri için bağlı bulunduğu Daire Başkanına teklifte bulunmak, görevlilerin yıllık izin kullanış zamanlarını tespit etmek, kılık kıyafet yönetmeliğine uygun bir şekilde düzenli işe gidiş gelişini takip etmek,
m)     Mesai saatlerinin etkin ve verimli kullanılmasını, personelin görev ve sorumluluklarının süresi içinde yerine getirilmesini sağlamak,
n)      Müdürlüğüne bağlı kadro görevlerinin yerine getirilmesinde süreli ve ani denetlemeler yapmak, rastlayacağı aksaklıkları gidermek, disiplini bozacak eylemlerde disiplin cezalarının uygulanmasını sağlamak,
o)      Müdürlükte bulunan demirbaş malzeme ve kırtasiyenin, personel tarafından amacına uygun kullanılmasını ve korunmasını sağlamak,
ö)      Alt birimlerince hazırlanan evrakları ve yapılan çalışmaları programlamak, yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
p)      Müdürlük bünyesinde görev yapan birimlerin çalışmalarını ve işlemlerini yönlendirmek, denetlemek ve onaylamak,
r)       Müdürlük hizmetlerinin sağlıklı ve verimli şekilde yürütülmesi ve personelinin donanımının arttırılabilmesi için personelin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, eğitim programları yapmak ve eğitim almalarını sağlamak,
s)      Müdürlük personelini motive etmek, çalışmalara ilişkin olarak personel tarafından verilen önerileri değerlendirmek, gerektiğinde çalışmalara katılmak ve iş güvenliğini sağlamak,
ş)      Yürürlükteki mevzuatın gerektirdiği hallerde veya üst makamların emir ve talimatları doğrultusunda ilgili kurul ve komisyonlarda görev almak,
t)       Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğü'nün bünyesinde yürütülen tüm faaliyetleri programlayarak, haftalık ve aylık raporlar halinde hazırlanmasını sağlayarak Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na sunmak, görevi ile ilgili yıllık stratejik plan programlarını, gerçekleşme oranlarını haftalık, aylık ve yıllık raporlar halinde hazırlayıp Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na sunmak,
u)      Müdürlük ile ilgili yazışmaların yapılmasını, Müdürlükte üretilen tüm belgelerin Standart Dosya Planına uygun bir şekilde Müdürlük arşivine aktarılmasını sağlamak, Müdürlük arşivinin düzeni, bakımı ve muhafazası ile ilgili iş, işlem ve çalışmalarını yaptırmak,
ü)      Bağlı bulunulan Üst Makamlara sunulmak üzere hazırlanan yazıları kendisine verilen yetki sınırları içinde incelemek, paraf veya imza etmek; personel ile ilgili ödemelerde ise (işçi ve memur personelin maaş, ücret ve her türlü özlük hakları) Gerçekleştirme Görevlisi olarak imza atmak,
v)      Müdürlük hizmetlerine ilişkin olarak, Daire Başkanı tarafından verilecek olan benzer görevleri yerine getirmek,
 
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Usul ve Esasları
MADDE 11- (1) Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ve ona bağlı Şube Müdürlükleri ile Şeflikler kendi aralarında koordineli olarak çalışmayı sağlamakla görevlidir. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'na bağlı birden fazla Şube Müdürlüğü'nü ilgilendiren iş veya görev söz konusu olduğunda görevlendirme Daire Başkanlığı Makamı tarafından yapılır. Birden fazla belediye birimi ile diğer kamu-kurum ve kuruluşlarını ilgilendiren iş veya görev söz konusu olduğunda ise görevlendirme Daire Başkanlığı veya Başkanlık Makamı tarafından yapılır.
 
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten Kalkan Yönetmelik
MADDE 12-(1) Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bundan önceki yönetmelik yürürlükten kalkmış olur.
Yürürlük
MADDE 13-(1) Bu Yönetmelik İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilip, Meclis Kararının kesinleşmesinden sonra 3011 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca ilanını takiben yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14-(1) Bu Yönetmeliğin hükümlerini Üst Yönetici adına Genel Sekreter Yardımcısı, Genel Sekreter / Belediye Başkanı yürütür.
 
 
 
 
ARICILIK YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; arıcılıkta yetiştiricilik, araştırma, gen kaynaklarının tespiti, muhafazası, ıslahı, suni tohumlama, yeni hatların oluşturulması, damızlık materyalin ithalat ve ihracatı, ticari maksatla ana arı yetiştiriciliği temel esaslarının belirlenmesi, yaygınlaştırılması ve arı sağlığının korunmasına yönelik tedbirlerin alınmasıdır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; arıcılıkla ilgili her türlü üretim, ıslah, damızlık materyali elde etme, sabit ve gezginci arıcılık konusundaki esasların belirlenmesi, arı sağlığı ve nakline ilişkin gerekli tedbirlerin alınması, alet, makine ve malzemelerin standardizasyonu, eğitim, projelendirme, ballı bitkiler tarımının geliştirilmesi, ana arı yetiştiriciliği, bal arılarında suni tohumlama konularını kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ana arı üreticisi: Ana Arı Yetiştiricisi Sertifikası sahibi olup, damızlık ana arılardan ana arı üretip satan kişi veya tüzel kişileri,
b) Ana arı üretimi: Aşılama tekniği kullanılarak, damızlık olarak seçilmiş farklı kolonilerden ana ve erkek arı yetiştirilip çoğaltılmasını,
c) Arıcı: Arıcılık işlerini meslek edinen ve geçimlerini kısmen veya tamamen bu yoldan kazananları,
ç) Arıcılık: Arıyı canlı materyal olarak kullanarak, arı ve arı ürünleri üzerinde fiilen yapılan çalışmaları,
d) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS): Etiketlenmiş kovanlara ait bilgilerin merkezi bir veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,
e) Arıcı kimlik kartı: Merkez birlikleri tarafından üyelerine verilen arıcının bilgilerini içeren belgeyi,
f) Arı Konaklama Belgesi (AKB): Arıcının kayıtlı olduğu il/ilçe dışında konaklamak için aldığı belgeyi,
g) Arılık: Arılı kovan ve ekipmanların bulunduğu açık ya da kapalı tesis ve alanları,
ğ) Arı ürünleri: Arıcılık çalışmaları sonunda üretilen bal, polen, balmumu, propolis, arı sütü, arı zehiri,
h) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
ı) Birlik: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren arıcı örgütlerini,
i) Gezginci arıcı: Bitkilerdeki farklı çiçeklenme döneminden üst düzeyde faydalanmak ve kış koşullarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin yerini değiştiren arıcıyı,
j) İl müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı il müdürlüğünü,
k) İlçe müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ilçe müdürlüğünü,
l) İşletme tanımlama numarası: İl/ilçe müdürlüğü tarafından Türkvet kayıt sisteminde tanımlanan her bir işletme için verilen numarayı,
m) İzole bölge: Bakanlıkça belirlenen ve yarıçapı en az 15 km olan yalnızca saf ırk, ekotip veya üretilecek hibritin baba hattını oluşturan kolonilerin bulunduğu yabancı kolonilerden arındırılmış ve dışarıdan arı girişine kapalı çiftleştirme bölgesi alanı,
n) Koloni: Yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğü 3-4 açık ve kapalı yavrulu olmak üzere 6-8 ve üzeri çerçeveli arı ailesini,
o) Konaklama kapasitesi: Bir bölgede flora ve ekolojik şartlar dikkate alınarak, mevcut kolonilerin verimini düşürmeden, birim alanda bulundurulabilecek arılı kovan miktarını,
ö) Kovan: Taşınabilir arı ailesi barınağını,
p) Polinasyon: Çiçekli bitkilerde döllenmenin bal arıları tarafından gerçekleştirilmesini,
r) Sabit arıcı: Kolonilerini tüm yıl boyunca Türkvet Kayıt Sisteminde İşletme Tanımlama Numarası ile kayıtlı olduğu yerde bulunduran arıcıyı,
s) Suni tohumlama: Çiftleşme olgunluğuna gelmiş arının spermi alınarak alet yardımıyla çiftleşme olgunluğuna gelmiş ana arının döl yoluna verilmesini,
ş) Temel petek: Saf balmumundan sterilize edilerek, tekniğine göre imal edilen standart ölçülerdeki balmumu levhaları,
t) TSE: Türk Standartları Enstitüsünü,
u) Türkvet kayıt sistemi: Bakanlık Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından, Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği çerçevesinde oluşturulan işletmelerin, yetiştiricilerin ve sığır cinsi hayvanların kimlik bilgilerinin kayıt altına alındığı veri tabanını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gezginci Arıcılık
Gezginci arıcılık
MADDE 5 – (1) Gezginci arıcı hareketleri, aşağıdaki hususlar çerçevesinde yürütülür.
a) Gezginci arıcıların yerleştirilmelerinde, il/ilçe müdürlükleri yetkilidir.
b) İl ve ilçe müdürlükleri; gezginci arıcıların konaklayacakları yerleri ve kapasiteleri; il/ilçe müdürlüğünde görevli arıcılık konusunda deneyimli iki teknik personel ve birlik/birliklerin temsilcilerinden oluşan en az üç kişilik bir komisyonla, bitki florası, topografik ve ekolojik yapısı, yerleşim birimleri varsa sabit arıcılara ait koloni varlığını da dikkate alarak belirler ve bunlar harita üzerinde işaretlenir. Orman bölgelerinin kapasiteleri belirlenirken Orman ve Su İşleri Bakanlığının temsilcisi de komisyonda yer alır. Bölge koloni kapasitesi, flora varlığında kayda değer değişiklik olması (iklimsel veya yeni yerlerin açılması) durumunda güncellenir.
c) Bölgeler için koloni kapasitesi belirlenirken nektar ve polen veren tüm bitki varlığı göz önünde bulundurulur.
ç) Arılıklar, arı kışlatma bölgelerinde flora kapasitesine bakılmadan en az 150 metre aralıkla yerleştirilir. Ancak narenciye alanlarında kışlatma yerleşimi yapılırken arılıklar arası mesafe bölgenin flora kapasitesine göre ve en az 300 metre olacak şekilde düzenlenir. Araziye özel durumlarda uzaklığı belirlemeye il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.
d) Belirlenmiş bölgede konaklayacak gezginci arıcı, konaklayacağı yer gerçek kişiye ait ise şahısla, köy arazisi ise köy muhtarlığıyla, diğer tüzel kişiliklere ait arazi ise yetkililerle, Devlet ormanlarında konaklayacak arıcılar da Orman ve Su İşleri Bakanlığının ilgili birimleri ile anlaşma yaptıktan sonra EK-1’de yer alan Arı Konaklama Belgesi (AKB)’nin 1 inci Bölümü imzalanır.
e) Konaklama yerini belirleyen ve yerleşme müsaadesi isteyen arıcı AKB ile konaklayacağı ilin il/ilçe müdürlüğüne başvurur. Arıcı tarafından belirlenen konaklama yeri il/ilçe müdürlüğünce de uygun bulunursa AKB’nin 2 nci Bölümü onaylanır. Arıcı, AKB’yi ibra ederek çıkış yapacağı ilin, il/ilçe müdürlüğünden Hayvan Sevklerine Mahsus Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporu alır ve bu belgelere istinaden arılarını sevk eder. Rapordaki sevk adresi ile AKB’deki konaklayacağı adres aynı olmalıdır. AKB olmayan arıcıya veteriner sağlık raporu düzenlenmez. Gezgincilik yapan, kayıtlı olduğu adrese ve/veya kendi arazisine dönen arıcıdan da arı hareketlerinin kontrolü ve takibi için AKB istenir.
f) Yer gösterilmeden ve belgeleri olmadan yerleşen arıcının arıları, il/ilçe müdürlüğünün talebi ile mülki amirlikçe güvenlik güçleri marifetiyle bulunduğu yerden kaldırılır. İl/ilçe müdürlüğü, işgal edenler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 üncü maddesine göre işlem yapılmak üzere, Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunur. Kaldırma sürecinde meydana gelen zarardan arıcı sorumludur. Nakliye ve işçilik ücreti arıcıdan alınır. Mücbir sebepten dolayı arısını izin aldığı adres dışına indirmek zorunda kalan arıcıya il/ilçe müdürlüğünce mazeretin uygun görülmesi durumunda cezai işlem uygulanmaz, arıcı beş gün içerisinde AKB de izin aldığı adrese sevk edilir.
g) AKB işlemlerini arıcı adına üçüncü şahıslar takip edebilir.
ğ) Arazi sahipleri dışında herhangi bir muhtarlık ile kamu kurum ve kuruluşunca, arıcıdan konaklama ücreti dâhil hiçbir ad altında ücret alınmaz.
h) Konaklanan bölge için belirlenmiş koloni kapasitesi üzerindeki yerleşim taleplerine il/ilçe müdürlüklerince izin verilmez. Ancak konaklama planlamasında il/ilçe müdürlükleri sadece en son gelen arıcıyı mağdur etmeyecek şekilde bölge koloni kapasitesi üzerinde konaklama müsaadesi verir.
ı) Gezginci arıcılık yapan üreticiler, konaklama yapılan yerlerde arıların çevreye zarar vermemesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Arı konaklatılan alanlarda otlayan hayvanların arıdan zarar görmemesi için tedbirleri almak hayvan sahiplerinin sorumluluğundadır.
i) Yerleşim işlemleri tamamlanmış arıcılar ve yanında çalışan kişilerin isimleri il/ilçe müdürlükleri tarafından o mahallin güvenlik birimlerine liste halinde bildirilir.
j) Arı gen kaynaklarının tespiti ve yerinde korunması amacıyla izole bölgeleri, bilimsel çalışmalar sonucunda oluşturulacak komisyon kararı doğrultusunda Bakanlık belirler. Komisyon, Hayvancılık Genel Müdürlüğünce; üniversite, birlik ve ilgili kurum ve kuruluşlardan temsilcilerin katılımıyla oluşturulur. İzole bölgelere dışarıdan arı girişleri yasaktır. İl/ilçe müdürlükleri, ilan edilen izole bölgeye yasa dışı girenler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 üncü maddesine göre işlem yapılmak üzere Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunur.
k) Arılıklar, trafiğin yoğun olduğu bölgelerde yoldan en az 200 metre, stabilize ara yollarda ise en az 30 metre uzaklığa yerleştirilir.
l) Gezginci arıcılık yapan arıcılar, arılarını çevreye rahatsızlık vermeyecek şekilde meskûn mahal dışında bir yere yerleştirir. Sabit arıcılar ise kolonilerini köy ve beldelerde çevreye rahatsızlık vermeyecek şekilde ve insanların toplu olarak hizmet aldıkları cami, okul, sağlık ocağı, karakol gibi benzeri alanlardan en az 200 metre uzağa yerleştirir. Yerleşimin dağınık olduğu bölgelerde ise bu mesafe en yakın eve en az 50 metre olmalıdır.
m) Meskûn mahal ve mücavir alan sınırları içinde arı konaklatılmasında ortaya çıkan ihtilafların giderilmesinde il/ilçe müdürlükleri yetkilidir.
n) Arılığın yerleşim yerinin komisyon tarafından onaylanması durumlarında, yaşanacak herhangi bir olumsuzluk arıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
o) Devlet ormanlarında konaklayacak arıcıların izin ile ilgili usul ve esasları ile arı konaklama yer tanzimi, arılık içme suyu ve ulaşım yolları Orman ve Su İşleri Bakanlığınca sağlanır.
ö) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca ilan edilen Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahalarındaki arıcılık faaliyetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanan Yönetim ve Gelişme Plan Kararları çerçevesinde yapılır.
p) Arıcı, arıcı kimlik kartını, resmî görevliler tarafından talep edilmesi durumunda birliğe kayıtlı olduğunu belgelemek için göstermek zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Temel Petek ve Bal Standardı
Temel petek
MADDE 6 – (1) Piyasaya arz edilen temel petekler aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır.
a) Temel petek üretiminde kullanılan balmumu 1 atmosfer basınçta 120 °C de 15 dakika süreyle veya eş bir sterilizasyon işlemine tabi tutulmalıdır.
b) Temel peteğe, balmumunun doğal yapısında bulunmayan, parafin, serezin, iç yağı, reçine, oksalik asit, ağartıcılar gibi yabancı maddeler karıştırılmaz.
c) İl müdürlükleri temel petek üretim işletmelerini en az yılda iki kez standartlara uygunluğu yönünden kontrol eder.
(2) Bakanlıkça düzenleme yapılıncaya kadar TSE standartları esas alınır.
Bal standardı
MADDE 7 – (1) Bal üretimi standardı, ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ana Arı Yetiştiriciliği, Eğitimi ve Arılarda Suni Tohumlama
Ana arı yetiştiriciliği ve eğitimi
MADDE 8 – (1) Damızlık ana arı, ana arı yetiştiriciliği ve eğitimi uygulama usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
(2) Bakanlık, arıcılara yönelik Ana Arı Yetiştiriciliği Sertifikası vermek üzere, ana arı yetiştiriciliği kursları düzenler ve düzenletir; kurs ücretleri dâhil olmak üzere bu kursların düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirler.
Arılarda suni tohumlama
MADDE 9 – (1) Suni tohumlama yapacak gerçek ve tüzel kişilere eğitim sonucunda Bakanlıkça sertifika verilir. Suni tohumlama ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ballı Bitkiler ve Orman Amenajman Planı
Ballı bitkiler
MADDE 10 – (1) Ballı bitkiler tarımını ve polinasyonu geliştirici ve özendirici tedbirler Bakanlıkça alınır.
Orman amenajman planı
MADDE 11 – (1) Arıların istifade edebileceği orman ağaçlarının kesilmesi, Orman ve Su İşleri Bakanlığının yapacağı uygun bir amenajman planı çerçevesinde uygulanır.
(2) Bal üretimi için ayrılacak orman alanların; amenajman planlarının tespiti, faydalanma zamanı, süresi, şartları, faydalanmada öncelik alacak yetiştiricilerle ilgili kriterler ve birim alana konulacak kovan sayıları, Bakanlık İl Müdürlükleri, birlik ve ilgili Orman ve Su İşleri Bakanlığı Bölge Müdürlüğünce tespit edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Zirai Mücadele Tedbirleri
Zirai mücadele tedbirleri
MADDE 12 – (1) İlaçlamada aşağıdaki hususlara uyulur.
a) Mevcut imkânlar ölçüsünde arılıkların ilaçlama yapılan alanlardan uzak yerlerde bulunmasına özen gösterilir.
b) Zirai mücadele yapılacak yerlerdeki ve çevresindeki arıcılara, mücadele yapacak kuruluş ve şahıslar tarafından yedi gün önceden, ilaçlama programına alınan bölgenin genişliği, kullanılacak ilacın cinsi, atılma zamanı, etki süresi ile bal arılarına olan etkisi duyurulur.
c) Arıcılar, il/ilçe müdürlüklerinden, bulundukları yöredeki mücadele programları hakkında bilgi alır.
ç) Bitki koruma ürünleri, kullanıma arz edilen hâliyle ve etiketinde belirtilen tavsiyelere göre uygulanır. Buna aykırı uygulamalarda sorumluluk uygulayana ve uygulanmasına izin verene aittir.
d) Kullanılan bitki koruma ürünlerinin artık ve ambalajları kullanıcıları tarafından uygun şekilde imha edilmek zorundadır.
e) Zirai mücadelede bal arılarını korumak için öncelikle sıvı ilaç kullanılır.
f) İlaçlamalar sırasında arıların su içtiği kaynaklara ilaç bulaştırılmaz.
g) İlaçlamalar akşam üzeri veya sabah erken saatlerde, arıların uçuş yapmadıkları zamanlarda uygulanır.
(2) Bitki koruma ürünlerini etiket bilgilerine uygun şekilde kullanmayanlar ve bitki koruma ürünlerinin artık ve ambalajlarını Bakanlıkça belirlenen esaslara göre imha etmeyenler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 39 uncu maddesine göre işlem yapılır.
(3) Bakanlıkça; arıcı, zirai mücadele yapacak olan yetiştirici ve ilaç tatbik eden elemanlara arıların ilaçlardan etkilenmemesi ve doğabilecek zararların önlenmesi için düzenli olarak eğitim çalışmaları yapılır veya yaptırılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Tomruk Tahsisi, İthalat ve İhracat İzni
Tomruk tahsisi
MADDE 13 – (1) Kovan imal edecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşlara kereste tahsisi, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca yapılır.
İthalat ve ihracat izni
MADDE 14 – (1) Damızlık arı ve damızlık arı materyalleri ile arı hastalık ve zararlılarında kullanılacak veteriner müstahzarların imal, ithal ve ihracı, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılan yönetmelikler ile Ekonomi Bakanlığınca yayımlanan ithalat ve ihracat ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Arı Sağlığı, Denetim, Kontrol ve Kayıt
Arı sağlığı
MADDE 15 – (1) Arı hastalık ve zararlıları ile etkin ve yaygın mücadele için merkez birlikleri, il birlikleri aracılığı ile belirli programlar dâhilinde toplu ilaçlama uygulaması yaptırır.
Denetim
MADDE 16 – (1) Bakanlıkça; gerçek ve tüzel kişilerin ürettikleri damızlık ana arılar ile ana arı yetiştiriciliği ve suni tohumlama konularındaki çalışmaları belirlenmiş ilgili mevzuat çerçevesinde denetlenir.
(2) Yapılan denetleme sonucunda ana arı yetiştiriciliği veya arı suni tohumlaması yapan gerçek veya tüzel kişilerin ya da ürettikleri ana arıların kusurlu veya yetersiz bulunmaları halinde sorumluları birinci defa yazılı olarak ikaz edilir, ihmalin veya kusurun sürdürülmesi halinde çalışma izinleri iptal edilir.
Kontrol
MADDE 17 – (1) İl ve ilçe müdürlükleri, arıcıların ilgili mevzuata uygun olarak bal üretimi yapmaları için gerekli tedbirleri alır, denetimleri yapar. Ayrıca diğer arı ürünlerinin yurt içi denetim ve kontrollerini 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde yürütür.
(2) Arıcılar, veteriner tıbbi ürünlerinin kullanımında, ilgili mevzuata riayet etmek, kullandıkları veteriner tıbbi ürünleri kayıt altına almak, reçeteleri muhafaza etmek ve denetimlerde Bakanlığa sunmak zorundadır.
(3) İl/ilçe müdürlükleri; üretilen arı, arı ürünleri ve arıcılıkla ilgili her türlü alet, makine, petek, kovan ve arıcılık malzemesini, arıcılık konusunda yetişmiş personel aracılığıyla kontrol ettirmeye ve rapor tanzimine yetkilidir.
Kayıt
MADDE 18 – (1) Bakanlık, arıcılık kayıt sisteminin oluşturulmasına ilişkin usul ve esaslar ile kovan plakasının içeriği ve standartlarını belirler.
(2) Arıcılık Kayıt Sistemi aşağıdaki hususlar çerçevesinde yürütülür.
a) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS), Bakanlığın sorumluluk ve yetkisinde belirlenen esaslar dahilinde birlikler ile işbirliği halinde yürütülür.
b) Yetkilendirilmiş il/ilçe müdürlük personeli, Türkvet’te kayıtlı arıcılara işletme tanımlama numarası ile sistemde işletme açılması, açılan işletmelere, kovan plakalarının ve verilerinin girilmesi işlemlerinde yetkilidir. Birlik personelinin siteme veri giriş yetkileri Bakanlıkça belirlenir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 19 – (1) 25/5/2003 tarihli ve 25118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Arıcılık Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
 
MERA YÖNETMELİĞİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, 25/02/1998 ve 4342 sayılı Mera Kanunu ile 11/06/1998 tarihli ve 4368 sayılı Mera Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasının usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik, mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır ve otlak alanlarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik 25/02/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu'nun; 31 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Amenajman planı: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlaklardan en elverişli bir şekilde yararlanmanın sağlanması için, bakım, ıslah, otlatma, dinlendirme, tohumlama, ilave yemleme ve yapılması gereken benzeri işleri sıralayan uygulama planını,
b) Otlatma planı: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların düzenli bir şekilde otlatılması ile ilgili olarak otlatma mevsimini, otlatma kapasitesini, otlatma sistemini, otlatılacak hayvan cins ve miktarını, otlatmaya başlama ve son verme tarihleri gibi ayrıntıları belirleyen uygulama planını,
c) Islah: Mera, yaylak, kışlak il umuma ait çayır ve otlakların yem verimini ve kalite yönünden yükseltmek için sulama, gübreleme, zararlı ot mücadelesi, tohumlama ve benzeri biyolojik tekniklerle birlikte, otlatmayı ve kolaylaştırıcı tesislerin yapılması, toprak ve su muhafaza gibi çeşitli fiziksel ve teknik tedbirlerin alınarak uygulanmasını,
d) Göçer: Belirli bir otlatma alanına sahip olmayan, yılın her mevsiminde aile bireyleri ve hayvanları ile birlikte başka yerlere geçici olarak konaklayarak hayvancılık yapan insanları,
e) Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait otlak ve çayır durum ve sınıfları: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlaklarda üzerinde bulunan iyi cins mera bitkilerinin ağırlık olarak bitki örtüsündeki yüzde miktarlarına dayanan bir sınıflandırma sistemini,
f) Çiftçi ailesi: Çiftçilik işlerini sürekli ve doğrudan doğruya yapan aileyi,
g) Aile: Bu Yönetmeliğin uygulanmasında karı-koca ve varsa reşit olmayan çocuklar ile reşit olup evli olmayan ve aile reisi ile birlikte oturan çocukları,
h) Kanun: 4342 sayılı Mera Kanunu’nu,
i) Fon: Mera Fonu'nu,
j) Komisyon ve Teknik Ekipler: Mera Kanunu'nun 6 nci maddesi uyarınca oluşturulan Komisyon ve Teknik Ekipleri,
k) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera: Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğu ısısının etkisiyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik yıllık ortalama sıcaklığın üzerinde olan, çevresindeki sulara göre daha fazla miktarda erimiş madde ve gaz içerebilen, doğal olarak çıkan veya çıkarılan su, buhar ve gazlar ile yeraltına insan düzenlemeleri vasıtasıyla gönderilerek yerkabuğu veya kızgın kuru kayaların ısısı ile ısıtılarak elde edilen su, buhar ve gazları kullanarak sulama, gübreleme, iklimlendirme ve bakım gibi faaliyetlerini sürdüren seraları,
ifade eder.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama Esasları
Komisyon ve Teknik Ekiplerin Çalışma Esas ve Usulleri
Madde 5 - Kanun'un 6 nci maddesi uyarınca oluşturulan Komisyon ve Teknik Ekiplerde görev yapmak üzere kurumlarınca bir asil ve bir yedeği olmak üzere iki üye ismi bildirilir.
(Değişik fıkra: RG-25/04/2001-24383) Komisyon, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile, Teknik Ekipler ise üye tam sayısının salt çoğunluğundan az olmamak kaydıyla yapılan işin niteliğine göre mesaisine ihtiyaç duyulan üyelerle toplanır. Yapılacak çalışmanın niteliğine göre teknik ekip başkanı tarafından çalışmaya katılacak kuruluş temsilcileri belirlenir. Toplantıya katılması mutlak gereken ancak katılmayan üyenin yerine kurumunca teklif edilen yedek üye katılır.
Komisyon ve Teknik Ekipler kararları toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alır.
Komisyon ve Teknik Ekipler açık oylama usulü ile karar alırlar. Her üye bir oy hakkına sahip olup, oyların eşitliği durumunda başkanın tarafı üstün sayılır.
Konu uzmanı ziraat mühendisinin Komisyona başkanlık ettiği toplantılarda, yerine Komisyona üye olarak yedeği olan ziraat mühendisi katılır.
Teknik Ekiplere, il veya ilçe müdürlüğünde görev yapan ve mera konusunda Bakanlıkça yetiştirilmiş ziraat mühendisleri başkanlık eder.
(Değişik fıkra: 25/04/2001 - 24383 S. R.G. Yön./1. md.) Komisyonlar, her haftanın son çalışma gününde toplanarak, Kanunla öngörülen görevlerle, tespit, tahdit ve tahsisle ilgili işlemleri görüşür ve gerekli kararları alır. Bu işlemler tamamlandıktan sonra veya iklim şartlarının çalışma imkanı vermediği dönemlerde komisyon, Kanunla verilen görevler çerçevesinde kararlar almak ve gerekli çalışmalar yapmak amacıyla, her ayın ortasında ve sonunda olmak üzere iki kez toplanır. Komisyon Başkanı gerekli durumlarda Komisyonu ayrıca toplantıya çağırabilir. Alınan kararlar, sürekli olarak tutulan bir karar defterine işlenir.
Teknik Ekipler tespit, tahdit ve tahsis işlemleri tamamlanıncaya kadar her gün; işlemlerin tamamlanmasından sonra, komisyonun belirleyeceği gün ve sürelerde çalışmalarına devam ederler.
Uygulama Normları
Madde 6 - Bu Yönetmeliğe göre yapılacak uygulamalarda dikkate alınacak normlar aşağıda gösterilmiştir.
a) (Değişik: RG-25/04/2001-24383) Büyük baş hayvan birimi;
1 – Bir kültür ırkı süt ineği 1 Büyük Baş Hayvan Birimidir
2 – Kültür melezi                                0.75 Büyük Baş Hayvan Birimidir
3 – Yerli inek                                      0.50 Büyük Baş Hayvan Birimidir
4 – Dana-düve (kültür ırkı)               0.60 Büyük Baş Hayvan Birimidir
5 – Dana-düve (kültür melezi)         0.45 Büyük Baş Hayvan Birimidir
6 – Dana-düve (yerli)                         0.30 Büyük Baş Hayvan Birimidir
7 – Koyun                                            0.10 Büyük Baş Hayvan Birimidir
8 – Keçi                                                0.08 Büyük Baş Hayvan Birimidir
9 – Manda (erkek)                              0.90 Büyük Baş Hayvan Birimidir
10 – Manda (dişi)                                0.75 Büyük Baş Hayvan Birimidir
11 – Öküz                                             0.60 Büyük Baş Hayvan Birimidir
12 – Kuzu-Oğlak                                 0.04 Büyük Baş Hayvan Birimidir
13 – Boğa                                             1.50 Büyük Baş Hayvan Birimidir
14 – At                                                  0.50 Büyük Baş Hayvan Birimidir
15 – Katır                                              0.40 Büyük Baş Hayvan Birimidir
16 – Eşek                                              0.30 Büyük Baş Hayvan Birimidir
ile çarpılarak belirlenir.
b) Günlük yedirilecek ot miktarı
Hayvanlara günlük, canlı ağırlığının %2.5'i kuru ot veya %10'u kadar yeşil ot yedirileceği esas alınır.
c) Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlak durumu ve sınıfları;
1 - Çok iyi; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 76-100'ü kaliteli bitkilerden oluşan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,
2 - İyi; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 51-75'i kaliteli bitkilerden oluşan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,
3 - Orta; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 26-51'i kaliteli bitkilerden oluşan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,
4 - Zayıf; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 0-25'i kaliteli bitkilerden oluşan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,
ifade eder.
d) (Değişik: RG-25/04/2001-24383) Mera, yaylak, kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlakların otlatma kapasitelerinin belirlenmesi :
1 – Mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlakların otlatma kapasiteleri İl Müdürlüğünce görevlendirilen en az iki ziraat mühendisi tarafından belirlenir.
2 – Mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlakların otlatma kapasitelerinin belirlenmesinde, Komisyon ve Teknik Ekiplerde görev alan ziraat mühendisleri ile daha önce bu konu ile ilgili olarak Bakanlıkça yapılan eğitimlere katılmış ziraat mühendislerinin görevlendirilmesine öncelik verilir.
3 – Otlatma kapasitesinin belirlenmesi için, Komisyonun ihtiyaç duyması halinde, konu uzmanı veya Bakanlıkça yetiştirilmiş diğer ziraat mühendislerinden faydalanılır.
4 – Otlatma kapasitesini saptamak için uygulanacak objektif ölçme yöntemleri Bakanlıkça hazırlanacak talimatlarla belirlenir.
5 – Tespit, tahdidi ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve kışlağın belirli bir otlatma mevsimi içerisinde ne kadar büyük baş hayvan birimini otlatabilecek güçte olduğu, otlatma kapasitesini bu konuda görevli kişilerce hazırlanacak olan müşterek bir raporla Komisyona iletilir.
Mera, yaylak ve kışlakların kiralanması
Madde 7 – (Değişik: RG-29/11/2013-28836)
Mera, yaylak ve kışlakların kiralanmalarında uyulması gereken usul ve esaslar şunlardır:
a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan yerler ile aynı amaçla kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler, Devletin hüküm ve tasarrufunda veya hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler, mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılmak amacıyla kamulaştırılacak yerlerden çalışmalar sonucu ihtiyaç fazlası olarak belirlenen mera, yaylak, kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlak alanları, öncelikle en yakın köy veya belediyeye, o köy veya belediyede oturan ve hayvancılık yapan çiftçilere veya bu amaçlı kuruluşlara, bunun mümkün olmaması halinde hayvancılık yapan veya hayvancılık işletmesi kurmak isteyenlere ıslah etmek koşulu ile yirmi beş yıla kadar ihale ile kiralanabilir. Ancak kiralama köy ve belediyelerin hayvan varlığındaki değişim dikkate alınarak her beş yılda bir, Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir.
b) Komisyon, kayıtlarda mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlak olarak görülen, ancak ıslah etmek koşulu ile mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlak olarak kullanılacak yerleri, öncelikle o köy veya belediyede oturanlar ile bunların kurdukları kooperatif, birlik veya tüzel kişiliklere, bunun mümkün olmaması halinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapan veya yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere uygun görülecek proje ile yirmi beş yıla kadar ihale ile kiralayabilir. Kiralama durumu sözleşme hükümlerine uygunluğu yönünden her beş yılda bir, Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir. Uygulamaya yönelik usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
c) Mera, yaylak ve kışlakların kiralanması, Bakanlıkça hazırlanacak tip sözleşme esaslarına göre yapılır. Kira süresi, sözleşmenin imzalandığı tarihte başlar.
Islah projesi kapsamında yapılacak işlerin yıllara göre dağılımı ve tahmini giderler sözleşmede özel hükümler bölümünde yer alır.
Kiralanan alan, üzerindeki bina, koruyucu çit, duvar ve buna benzer tesislerin fiili durumları hazırlanan bir tutanakla kiralayana Komisyonca teslim edilir.
Bu alanları kiralayanlar, Komisyonlarca uygun bulunan ıslah projesine uymakla yükümlüdürler. Komisyonlar, yükümlülüklerine uymayanlar hakkında Kanunun ilgili maddelerini uygulamakla görevli ve yükümlüdürler.
Kira artışları, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 344 üncü maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenir.
d) Kiralama ücreti her yıl kiralama dönemi başlamadan önce peşin olarak, ıslah faaliyetlerinde bulunanlardan ise masraflar çıktıktan sonra kalan tutar, tahsil edilerek mera gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilir. Yaptıkları masrafların miktarı aynı yılın kiralama ücretini geçtiği takdirde, kiralama ücretinin yapılan masrafları karşılama süresine kadar kira ücreti tahsil edilmez.
e) Kiracı tarafından kira bedelinin yapılan ihtara rağmen süresinde ödenmemesi ya da sözleşmede belirtilen diğer hususlara uyulmaması halinde, sözleşme tek taraflı olarak fesh edilir ve kiracı tarafından kiralanan alanlara ve teslim tutanağı ile teslim edilen tesislere zarar verilmiş ise kiracıdan bu zarar tahsil edilir. Ayrıca 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi uyarınca Komisyonun talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince taşınmaz mal en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek Komisyona teslim edilir. Bunun mümkün olmaması halinde genel hükümlere göre tahliyesi sağlanır.
Köy veya belediyede ikamet eden ve mera, yaylak ve kışlaklardan otlatma hakkına sahip olan çiftçiler veya çiftçi aileleri bu hakkını başka birine devredemez. Ancak Komisyon bu hakları, başka bir çiftçi ailesi veya çiftçilere bedeli karşılığı devredebilir.
Kiracı tarafından ödenmeyen kira bedeli, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
f) Kiralanacak alanda hayvancılık için gerekli bakım, barınma ve su ihtiyaçlarını karşılayacak zorunlu hayvancılık tesisleri kurulması durumunda;
Bu alana, hayvancılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere ahır, ağıl, kaba ve kesif yem depo ve siloları, yem hazırlama üniteleri, sağım ünitesi, silaj ve gübre çukurları, alet ve ekipman deposu, su deposu ile bakıcı evi gibi birincil üretimde ihtiyaç duyulan ve projede yer alan zorunlu tesisler kurulabilir. Kiralanacak alanda entegre ve endüstriyel tesisler kurulamaz.
Kiralanan mera, yaylak ve kışlaklar üzerine kurulacak tesis ve yapıların yerleri bu alanın kullanım bütünlüğü, bitki örtüsü, topografyası, konumu, taban suyu seviyesi, ulaşım durumu, alanın büyüklüğü gibi unsurlar dikkate alınarak belirlenir.
Kiracı sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bu alanda kurmak istediği tesisler için konu uzmanına hazırlattığı projeyi Komisyona sunar.
Komisyonca projenin uygun bulunması halinde kira sözleşme süresi sonunda bu alanın tekrar mera vasfına getirilmesi amacıyla, Komisyonca belirlenecek teminata esas olmak üzere kiracı mera geri dönüşüm projesini Komisyona sunar.
Kiracı tarafından teminatın yatırılması veya banka teminat mektubu verilmesi ile bu tesislerin kurulması ve kullanılmasına ilişkin sözleşme hazırlanır ve imzalanır.
Kiracı hayvancılık için gerekli bakım, barınma ve su ihtiyaçlarını karşılayacak zorunlu tesislerin kurulması için gerekli izinleri ilgili kuruluşlardan almakla yükümlüdür.
Kiralanan alan üzerinde kamu yatırımı yapılmasının zaruri olduğu hallerde, Komisyon tarafından zaruret durumuna göre kira sözleşmesi yeniden değerlendirilir.
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
Madde 8 —  (Değişik: RG-12/04/2005-25784)
Mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır, otlak ve kamu orta mallarının tahsis amacı; zaruri olan hallerde ilgili müdürlüğün Bakanlık İl Müdürlüğüne talebi, Komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, talep edilen alanın tamamının veya bir kısmının tahsis amacı valilikçe değiştirilebilir. Tahsis amacı değiştirilen alanların tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.
İlgili müdürlüğün tahsis amacı değişikliği başvurularında, talebin amacını ve büyüklüğünü belirten belgelerle birlikte, istenen diğer belgelerin, asılları veya onaylı suretleri eklenir. Komisyon ilgili müdürlükten, gerekli gördüğü hallerde ek bilgi ve belge isteyebilir. Valiliğin kararına esas olacak rapor Komisyonca hazırlanarak, karar defterine geçirilir ve üyelerce imzalanır. İnceleme raporları Komisyona sunulmak üzere teknik ekipler vasıtasıyla hazırlanır. Tahsis amacı değişikliği talep edilen alan için teknik ekip tarafından hazırlanan rapor olumlu ise yirmi yıllık ot geliri de bir raporla tespit edilerek Komisyona teslim edilir.
Teknik Ekip; inceleme raporunu istenen bilgi ve belgelere göre hazırlar, talep ile ilgili kesin görüşünü de belirterek raporu imzalar ve Mera Komisyonuna teslim eder.
Teknik ekipçe hazırlanacak inceleme raporu; bölgedeki hayvan sayısı, hayvanın cinsi,  kaba yem kaynakları, kaba yem üretimi,  kaba yem açığı, üretilen kaba yemin ihtiyacı karşılama oranı ile tahsis amacının değiştirilmesi halinde kaba yem ihtiyacının nereden karşılanacağı, meranın vasfı, topografyası, toprak yapısı, vejetasyonun yapısı, otlatma kapasitesi, yatırım için talep edilen alanın dışında başka uygun alan olup olmadığı, yatırımın hangi parasal kaynaktan yapılacağı, köyün toplam merası, teknik ekibin kesin görüşü, çiftçi hane  sayısı, çiftçi görüşü  gibi bilgileri içerir.
Teknik ekip Komisyona sunmak üzere, gerekli gördüğü hallerde ilgili kurum veya kuruluştan ek bilgi ve belge isteyebilir, inceleme raporuna bulunmasını istediği ek bilgi ve belgeleri ekler. Raporun sonuç bölümünde yapılacak yatırımın mera bütünlüğünü bozup bozmadığı, köyün kaba yem açığının mevcut olup olmadığı ve miktarı, açık var ise nasıl karşılanacağı, alternatif alanın olup olmadığı ile birlikte teknik ekibin kesin görüşü yer alır.
a)  Tahsis amacı değişikliğinde istenecek bilgi ve belgeler:
1) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden ve petrol faaliyeti için zaruri olan alanların tahsis amacı aşağıdaki şekilde değiştirilir;
Arama ruhsatı alınan alanlar için, 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanununa göre arama ruhsatı verilen yerlerin tamamı veya bir kısmının mera, yaylak, kışlak alanları içerisinde kalması halinde, bu alanlarda arama yapılabilmesi için ilgili müdürlük veya Genel Müdürlük, Bakanlık İl Müdürlüğünden koordinat değerleri belli;  varsa 1/5000,  yoksa 1/25000 ölçekli harita, vaziyet planı, arama ruhsatının onaylı örneği ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeleri ekleyerek talep eder.
(Değişik paragraf: RG-29/11/2013-28836) Bu talepler Bakanlık İl Müdürlüğünce, Komisyona gönderilir. Ruhsat sahibince yönetmelik kapsamında istenen bilgi ve belgeler Bakanlık İl Müdürlüğüne sunulur, Komisyonca teknik ekip görevlendirmesi yapılır ve konu ile ilgili Defterdarlık görüşü istenir. Teknik ekibin görevlendirilmesi, teknik ekipçe mera inceleme raporunun tanzimi ve bu raporun Komisyona sunulması en geç 30 gün içinde tamamlanır. Bu sürede çalışmaların tamamlanamaması halinde; sebebi ve çalışmalara başlanacağı tarih bir yazı ile ruhsat sahibi ve ilgili müdürlük veya genel müdürlüğe bildirilir. Defterdarlık görüşü Bakanlık İl Müdürlüğüne ulaştıktan sonra Komisyon 15 gün içerisinde inceleme raporu ve Defterdarlık görüşü ile birlikte kararını oluşturur ve kararı Valilik onayına sunar. Vali, Komisyonun görüşünü esas alarak talebi değerlendirir; izin verir veya red eder.
Arama ruhsatı süresi Petrol Kanunu ile Maden Kanununa göre belirlenen süredir. Arama ruhsatı süresi bitiminde, ruhsat sahibi aradığı yeri terk edecekse, arama yapılan alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmekle yükümlüdür. Ruhsat sahibi çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatı yatırmış ve sözleşmeyi imzalamış olmalıdır.
Arama ruhsat sahibi bir yıl içerisinde söz konusu alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmediği taktirde, Komisyon alınan teminatı kullanarak bu görevi yerine getirir. Yapılan tüm masraflarla birlikte, geçen sürede meydana gelen ot kaybının değerini de tahsil eder.
Arama ruhsatı süresi içerisinde üretim yapılmasının planlanması halinde, işletme ruhsatı alınan alanlar için uygulanan tahsis amacı değişikliği işlemi gerçekleştirilir. Arama ruhsatı için alınan izin süresince gerekli prosedür uygulanmaksızın üretim yapıldığının tespiti halinde verilen izinler iptal edilerek, zarar verilen alanların eski vasıf ve kapasitesine getirilmesi için 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
İşletme ruhsatı alınan alanlar için, 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre işletme ruhsatı alınan yerlerin, mera, yaylak, kışlaklar içinde kalması halinde ilgili müdürlük veya Genel Müdürlük tarafından; onaylı işletme projesi, işletme ruhsatı, işletme izin alanlarını gösterir 1/1000 veya 1/2000 ölçekli imalat haritaları, rezerv durumu, vaziyet planı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler eklenerek Bakanlık İl Müdürlüğüne başvuru yapılır.
Ruhsat sahibi, tahsis amacı değiştirilen alanın Hazine adına tescil edilmesi için ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) olumlu belgesini faaliyete başlamadan vermelidir.
İşletme süresi 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanununda öngörülen süre ile sınırlıdır. Ruhsat sahibi işletme süresi bitiminde, çalışma yapılan alanlar ile zarar verdiği alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmekle yükümlüdür. Ruhsat sahibi çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatı yatırmış ve sözleşmeyi imzalamış olmalıdır. Arama ruhsatı aşamasında üretim yapılması amacıyla tahsis amacı değiştirilmişse işletme ruhsatı alınması halinde aynı alan için tahsis amacı değişikliği işlemi uygulanmaz, ancak eksik olan bilgi ve belgeler tamamlanarak sözleşme Komisyonca yenilenir.  
İşletme ruhsatı sahibi üç yıl içerisinde söz konusu alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmediği takdirde, Komisyon alınan teminatı kullanarak bu görevi yerine getirir, yapılan tüm masraflarla birlikte, geçen sürede meydana gelen ot kaybının değerini de tahsil eder.
2) (Değişik: RG-12/04/2007-26491) Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde istenecek bilgi ve belgeler;
Kültür ve Turizm Bakanlığınca turizm bölgesi ilan edilen yerlerdeki tahsis amacı değişikliğinde ilgili müdürlük tarafından, tahsis amacının değiştirilmesi talep edilen yerin turizm alanı olarak ilan edildiğine dair bilgi ve belgeler, yatırım alanına ait 1/5000 veya 1/25000 ölçekli haritası ile birlikte Bakanlık il müdürlüğüne başvurulması gerekmektedir.
Söz konusu talebin Mera Kanununun 14 üncü maddesi hükümleri gereği tahsis amacı değişikliği işlemleri sonucu uygun görülmesi halinde, yirmi yıllık ot gelirinin yatırılması sağlanır. Ayrıca, Çevresel Etki Değerlendirme olumlu belgesi, yatırımın onaylı projesi, fizibilite raporu, 1/5000 ölçekli haritası üzerinde vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler iki yıl içerisinde Komisyonuna getirildiği takdirde, mera alanının Hazine adına tescili yapılır. Aksi takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.
3) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde istenecek bilgi ve belgeler;
Kamu yatırımı olduğunu belirten belgeler, yatırımın projesi ve Komisyonun gerekli gördüğü hallerde fizibilite raporu, finansman kaynağı, ÇED ( Çevresel Etki Değerlendirme ) raporu gerektiren yatırımlar için ÇED olumlu belgesi, yatırım için gerekiyorsa çevreye zarar verilmeyeceğine dair taahhütname, kadastro tekniğine uygun harita, yatırımın vaziyet planı, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
4) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar planı veya uygulama planlarına ilave imar planlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde  istenecek bilgi ve belgeler;
Köy yerleşim yerleri yapılması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanmış olan köy yerleşim planı ve gerekçeli kararı, Valilik oluru ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
Uygulama imar planı veya uygulama planlarına ilave imar plânlarının hazırlanması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde, 3194 sayılı İmar Kanununa göre hazırlanmış olan uygulama imar planları, belediye meclis kararları, askı ilan tutanakları, itiraz olmadığına dair tutanak, ilave imar planı ise mevcut planla bağlantısını gösterir pafta ile Komisyonca gerekli görülen diğer bilgi ve belgeler istenir.
İmar planları yeni hazırlanacaksa; söz konusu yer için işaretli kadastro tekniğine uygun harita, belediye meclis kararları, ilave imar planı ise mevcut planla bağlantısını gösterir pafta ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle  başvuru yapılır. Tahsis amacı uygun görüldüğü takdirde, yirmi yıllık ot geliri yatırıldıktan sonra ilgili müdürlüğe yeni imar planı hazırlanması için iki yıl süre verilir. Ancak süre sonunda imar planları hazırlanarak gönderilmezse tahsis amacı değişikliği işlemi iptal edilir. İmar planları tahsis amacı değişikliğine uygun olarak kesinleşmiş ise Hazine adına tescil işlemi gerçekleştirilir.
Toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, toprak muhafazası için gerekçeli rapor, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı, gen kaynaklarının korunması için Üniversite veya Araştırma Kuruluşlarınca hazırlanacak ve gen kaynağının korunmasının mutlak gerekli olduğunu belirtir rapor ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
Milli park ve muhafaza ormanı kurulması istenilen yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, söz konusu yerin milli park ilan edildiğine dair belgeler, muhafaza ormanı kurulması için 17/8/1984 tarihli ve 18492 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhafaza Ormanlarının Ayrılması ve İdaresi Hakkında Yönetmelik uyarınca gerekli belgeler, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
Doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması kapsamında gerekli yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, söz konusu yerlerin nitelikleri hakkında, Üniversite veya Araştırma Kuruluşlarınca hazırlanacak rapor ve belgelerle birlikte bu alanların sit alanı ilan edilip edilmediğini gösteren belgeler, vaziyet planı, kadastro tekniğine uygun harita, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
Sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, ilgilileri tarafından hazırlanacak olan rapor ve proje, kadastro tekniğine uygun harita, finansman kaynağı ile ilgili belgeler, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Kanun kapsamındaki alanlarda su ürünleri yetiştiriciliği tesisi kurulması amacıyla alanın tamamının veya bir kısmının talep edilmesi durumunda ilgili müdürlük veya genel müdürlük tarafından; 1/25000 ölçekli koordinat değerleri belirli harita ve 1/1000 ölçekli haritası üzerinde vaziyet planı ile birlikte Bakanlık İl Müdürlüğüne başvurulması gerekmektedir. Söz konusu talebin Kanunun 14 üncü maddesi hükümleri gereği uygun görülmesi halinde yirmi yıllık ot geliri yatırıldıktan sonra yatırımın onaylı projesi ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler iki yıl içerisinde Komisyona getirildiği takdirde, mera alanının Hazine adına tescili yapılır. Aksi takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.
(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Ayrıca başvuru sahibi, tahsis amacı değiştirilen alanın Hazine adına tescil edilmesi için çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı, çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı veya 3/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre muafiyet yazısını faaliyete başlamadan verir.
(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatın yatırılması ve sözleşmenin imzalanmış olması gerekir.
5) 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde istenecek bilgi ve belgeler;
Konu ile ilgili alınan Köy İhtiyar Heyeti kararı, mülki idare amiri onayı, finansman kaynağı ile ilgili belgeler, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
6) (Değişik:RG-25/2/2011-27857) Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde, söz konusu yerin afet bölgesi ilan edildiğine ve Doğal Afet Sigortaları kapsamında olduğuna dair belge, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.
7) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun talebi üzerine, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümlerine göre, petrol iletim faaliyetleri ile elektrik ve doğal gaz piyasası faaliyetleri için gerekli bulunan mera, yaylak ve kışlakların zorunlu hallerde, ilgili müdürlük veya Genel Müdürlükten yatırım projesi, gerekçeli rapor, lisans, talep edilen alanın 1/5000 ölçekli harita üzerine işlenmiş vaziyet planı, ÇED raporu gerektiren yatırımlar için ÇED raporu, komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile tahsis amacı değişikliği yapılabilir.
Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatın yatırılması ve sözleşmenin imzalanmış olması gerekir.
8) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde mera, yaylak ve kışlaklarda bulunan jeotermal kaynakların ve jeotermal kaynakların bulunduğu aynı parselde bu kaynakların kullanılacağı teknolojik seralar ile bu alanların dışında bulunan jeotermal kaynağın,  teknolojik seralara taşınması veya iletilmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin, zorunlu hallerde, ilgili müdürlük veya Genel Müdürlükten gerekçeli rapor, jeotermal kaynak kullanım izni veya ruhsat, talep edilen alanın 1/5000 ölçekli harita üzerine işlenmiş vaziyet planı, ÇED raporu, koruma alanları etüt raporu, jeotermal akışkanın kullanım sonrası nasıl uzaklaştırılacağına ilişkin belge, fizibilite raporu ile komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile tahsis amacı değişikliği yapılabilir.
Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatın yatırılması ve sözleşmenin imzalanmış olması gerekir.
9) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Komisyon, köy ve belediyelerde küçük parçalı meraların toplulaştırma projelerini yaptırabilir veya uygulatabilir.
Toplulaştırma projeleri, 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve 9/5/1985 tarihli ve 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun kapsamında yapılacak toplulaştırma için ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlar Kurulu kararı, 1/5000 ölçekli harita veya bu haritanın olmadığı durumlarda 1/25000 ölçekli harita,  toplulaştırma yapılacak alanların eski ve yeni durumlarını gösterir paftalar ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile birlikte toplulaştırma Bakanlıktan talep edilir. Bakanlıkça uygun görülen talepler, uygulanmak üzere valiliğe gönderilir.
10) (Ek:RG-30/10/2015-29517)   Bakanlar Kurulunca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen alanlardan Kanun kapsamındaki mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerin tahsis amacı değişiklik işlemleri Kanunun 14 üncü maddesi ve bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi genel hükümlerine tabidir. Durumu ve sınıfı çok iyi veya iyi olan mera, yaylak ve kışlaklarda tahsis amacı değişikliği yapılamadığından, Bakanlar Kurulu kararı alınmadan önce oluşabilecek kamu zararını önlemek için öncelikle kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilmesi düşünülen alanın 1/5000 ölçekli haritası ile Mera Komisyonuna başvurularak uygun görüş alınmalıdır.
Tahsis amacı değişiklikleri müracaatlarında, Bakanlar Kurulu kararı ve ilgili kentsel dönüşüm ve gelişim alanı krokisi, belediye meclis kararı, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı içerisinde kalan Kanun kapsamındaki taşınmazların, çevre parsellerini de gösterir kadastro tekniğine uygun 1/5000 ölçekli haritası ile komisyonca talep edilen diğer bilgi ve belgeler müracaat dosyasına eklenir.
Tahsis amacının valilikçe değiştirilmesini müteakip yirmi yıllık ot gelirinin yatırılması sağlanır. Ot bedeli yatırıldıktan sonra iki yıllık süre zarfında kesinleşmiş uygulama imar planının komisyona sunulması gerekmektedir. Bu süre zarfında söz konusu planların sunulmaması durumunda tahsis amacı değişikliği iptal edilir. İmar planlarının tahsis amacı değişikliğine uygun olarak kesinleşmesi durumunda söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri  ise vakıf adına yaptırılır.
b) Geri dönüşüm sözleşmesi:
Talep uygun görüldüğü takdirde arama, işletme ruhsat sahipleri ve geri dönüşümü olan kamu yatırımı kapsamında başvuranlarla, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde sözleşme yapılır.
Arama ve işletme ruhsat sahipleri ile kamu yatırımı kapsamındaki geri dönüşümü olan yatırımlarda yatırımı yapan kişi ve kurumlar, zarar verdiği alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmek için Komisyonca belirlenecek teminatı yatırır ve sözleşmeyi imzalar.
Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar yirmi yıllık ot geliri ile öngörülen teminatları yatırmadan ve hazırlanan sözleşmeyi imzalamadan çalışmalara başlayamaz, başladığı takdirde verilen izinler veya tahsis amacı değişikliği iptal edilerek verdiği zararlar tazmin edilir. Tespit edilen ücretler yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar tarafından Mera Gelirleri hesabına yatırılarak dekont Komisyona ibraz edilir. Söz konusu işlemler Hazine adına tescil işlemi gerçekleşmeden yerine getirilir. Ayrıca tahsis amacı değiştirilen yerlerin Hazine adına tescilleri şerhli olarak ruhsat süresince gerçekleştirilir. Komisyon yatırım süresi sonunda daha önce tahsis amacı değiştirilen yerlerle birlikte söz konusu yerlerin de yeniden mera özel siciline kaydının yapılmasını sağlar.
Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar tarafından belirtilen süre sonunda Komisyona bilgi verilir. Ruhsatın yenilenmesi talebinde aynı işlemler uygulanır.
Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar, talep edilen amaç için tahsis amacı değiştirilen yeri valiliğin bilgisi olmadan başka birine devredemez. Devrettiği zaman söz konusu alan özel sicile kaydedilmiş sayılır. Ancak devir alan kişi ve kurumlar noterde düzenlenecek taahhütname ve teminatlarını yatırmaları halinde devir alabilirler. Devir alan kişi ve kuruluşlar için ruhsat süresi aynı kalır.
Süresi biten teminat mektubu veya alınan teminat her yıl yenilenir. Alınan teminatın nakit olması durumunda teminat defterdarlıkta açılan emanet hesabına yatırılır.
Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar, sözleşmede belirtilen süre içinde işe başlar, aksi takdirde geçen süre ruhsat süresinden sayılır.
c) Tahsis amacının değiştirilmesi süresinin sona ermesi:
Tahsis amacı değişikliği arama izinleri, işletme ruhsatı ile kamu yatırımı kapsamında tahsis amacı değişikliği sonunda verilen iznin iptali ve bir ay içerisinde yenilenmemesi, sözleşme süresinin dolması, hak sahibinin vazgeçmesi veya hak sahibinin taahhütname veya sözleşme,  Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uymadığının tespiti halinde Komisyonun uygun görüşü ile valilikçe iptal edilir.
Ayrıca belirlenen yirmi yıllık ot geliri ve teminat altı ay içerisinde yatırılarak Hazine adına tescil gerçekleştirilir. Yirmi yıllık ot geliri ve teminat altı ay içerisinde yatırılmadığı takdirde söz konusu gelir güncelleştirilerek ek altı aylık süre verilir. Bu süre sonunda da yatırılmadığı takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.
Tahsis amacı değişikliği talebine yönelik kullanılmayan yerlerle birlikte iki yıl içerisinde yatırım yapılmayan yerler özel sicile kaydedilir ve yirmi yıllık ot geliri özel gelir hesabına irat kaydedilir.
d)Yapılacak yapılar:
Ruhsat sahibi, arama ruhsatı süresince ruhsat aldığı alan içinde kalıcı yapı yapamaz. İşletme ruhsatı alan ruhsat sahibi ile geri dönüşümü olan kamu yatırımı kapsamında tahsis amacı değişikliği uygun görülen alanlarda, kurum ve kuruluşlar yapılacak işin gereği olan, geçici tesis yapılarını ancak Komisyonun uygun görüşü doğrultusunda Valilikten izin almak suretiyle yapabilir.
e)Tahsil edilecek bedeller:
Tahsis amacı değişikliği talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e), (f), (g) bentleri ve vakıf meraları ile toprak muhafaza, sel ve taşkın kontrolü amacıyla yapılacak her türlü ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmaları ile ilgili tahsis amacı değişiklikleri hariç, tahsis amacı değiştirilen mera, yaylak ve kışlaklardan elde olunacak yirmi yıllık ot geliri esas alınarak, Komisyonca tespit edilecek miktarda alınacak ücret, tahsis amacının değiştirilmesinden sonra peşin olarak tahsil edilir.
Arazide inceleme yapacak Komisyon ve teknik ekip üyelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu gereği her türlü yol gideri ve gündelikleri ile Komisyonca uygun görülen diğer giderler talep sahiplerince karşılanır. Tahsis amacı değişikliği işlemlerinin başlatılabilmesi için sayılan giderler tahsil edilmelidir.
f) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Denetim
Yatırım yapan kişi ve kuruluşlar, tahsis amacı değişikliği talebine uygun olarak yatırım yaptığını Komisyonuna bildirir. Teknik ekip, yatırımın amaca uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetler. Geri dönüşüm sözleşmesi imzalanan yatırımlar, yatırımcının bu Yönetmelik ve sözleşme hükümlerine uygun çalışıp çalışmadığını tespit etmek amacıyla yılda bir kere teminatın yenilenmesinden bir ay önce il müdürlüklerince denetlenir.
Sınırların İşletilmesi
Madde 9 - Tespit, tahdit ve tahsis edilen mera, yaylak ve kışlakların çevrelerine teknik esaslara uygun olarak, değiştirilmeyecek bir şekilde belirlenecek sinir işaretleri konulur. Bu sinir işaretlerinin yeri 1/5000 ölçekli haritalarda gösterilir.
Mera Araştırma Bölümlerinin Kurulması
Madde 10 - Mera, yaylak ve kışlakların bakim, ıslah, koruma, kontrol ve uygun kullanımını sağlamak için araştırma, planlama, ıslah projeleri, otlatma zamanı, kullanma sistemi, koruma ve kontrol tedbirlerini tespit etmek ve yem bitkileri tarımı ile diğer yem kaynaklarını geliştirmek üzere; Üniversitelerde, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde veya mevcut zirai araştırma enstitüleri bünyelerinde mera araştırma bölümleri kurulur ve mevcut bulunanlar yukarıdaki amaçlara hizmet edebilecek şekilde yeniden düzenlenebilir.
Mera Yönetim Birliklerinin Kuruluş, Çalışma Usul ve Esasları
Madde 11 - (Değişik birinci fıkra: RG-25/04/2001-24383) Mera Yönetim Birlikleri köy veya belediyede oturan hayvancılıkla uğraşan çiftçiler arasından, mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlakların tespit, tahdit ve tahsis işlemleri tamamlandıktan sonra, seçimle belirlenen beş asil ve beş yedek üyeden oluşur. Ayrıca, köylerde muhtar, ziraat odası temsilcisi, belediyelerde çiftçi mallarını koruma başkanları ve ziraat odası başkanları, köy veya belediyede bulunan tarımsal ve çevre ile ilgili sivil toplum örgütü temsilcilerinden en fazla üyeye sahip ilk ikisinin göstereceği iki üye Mera Yönetim Birlikleri'nin doğal üyesidir. Üç yılda bir yapılacak olan genel kurul ile asil ve yedek üyeler yeniden belirlenir. Seçilen beş asil üye ile doğal üyeler kendi aralarında başkanlarını seçer. Oyların eşit olması halinde başkan kura ile belirlenir. Mazeretsiz olarak üst üste iki kez toplantıya katılmayan seçilmiş üyelerin üyelikleri düşer. Boşalan üyenin yerine, seçimle gelen ilk sıradaki yedek üye görev yapar. Ekonomik arazi büyüklüğü mevcut olmayan mera, yaylak, kışlak ve umuma ait otlak ve çayır alanları için Mera Yönetim Birlikleri kurulması zorunlu değildir.
Mera Yönetim Birlikleri her ay sonu çoğunlukla toplanır, yapılan çalışmaları değerlendirir. İhtiyaç duyulduğu zamanlarda üç üyenin talebi veya başkanın çağrısı ile Mera Yönetim Birlikleri olağanüstü toplanabilir. Mera Yönetim Birlikleri salt çoğunlukla toplanır ve katılımların salt çoğunluğu ile karar alır.
Alınan kararlar, karar defterine islenir ve üyelerce imzalanır.
Mera Yönetim Birliklerinin Görevleri
Madde 12 - Mera Yönetim Birliklerinin görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Mera Yönetim Birlikleri, Komisyon tarafından saptanan otlatma mevsiminin başlamasından en az on beş gün önce toplanır. Komisyonca belirlenen otlatma planlarının uygulanması ve verilen diğer görevleri görüşerek gerekli kararları alır ve bu kararları alışılmış araçlarla, yazılı ve sözlü olarak ilgililere duyurulur.
b) çayır, mera, yaylak ve kışlaklar için Komisyonca yapılan otlatma planlarının en iyi şekilde uygulanmasını sağlar.
c) çayır, mera, yaylak ve kışlakların bakim, ıslah çalışmalarını organize eder, bu alanların otlatma planlarına uygun otlatılmalarını kontrol eder.
d) çayır, mera, yaylak ve kışlaklardan elde edilecek ihtiyaç fazlası ürünlerin satılmasını, gelirlerinin köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba yatırılmasını sağlar.
e) Otlatma hakkında doğan gelirlerin yani otlatma ücretlerinin toplanması, köy sandığına veya belediye bütçesine ayrı bir hesaba yatırılmasını ve bunların mevzuata uygun olarak harcanmasını sağlar. Komisyonca belirlenecek ayni ve nakdi katkıların toplanarak mera ıslah ve geliştirme işlerinde kullanımını gerçekleştirir.
f) Köy veya belediyeye tahsis edilen mera, yaylak ve kışlakların bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen işaretlenmiş sınırların korunması, tecavüzlerin önlenmesi, bu tecavüzlerin ilgililere bildirilmesi ile yükümlüdür.
g) Mera, yaylak ve kışlakların, sınırlarının muhafazası, korunması, tecavüzlerin önlenmesi, ve benzeri hizmetler için görevlendirilen korucuları denetler.
h) Komisyonlarca Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen görevlerin yerine getirilmesini sağlar.
Göçlerin Mera Yaylak ve Kışlaklardan Yararlanma Usul ve Esasları
Madde 13 – (Değişik: RG-29/11/2013-28836)
Göçerlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanmalarının esasları aşağıda belirtilmiştir:
a) Komisyon, göçerlerin talepleri ile mera, yaylak ve kışlakların tahsisleri ve mevcut durumlarını dikkate alarak kiralanacak mera, yaylak ve kışlakları belirler. Kiralamalardan yararlanma şartları ve başvuru zamanı gibi hususlar Bakanlıkça belirlenir.
b) Mera, yaylak ve kışlaklar otlatma mevsimi dikkate alınarak ihale ile göçerlere kiralanır. Kiralamada öncelik aynı il nüfusuna kayıtlı göçerlere verilir. Onların talepleri karşılandıktan sonra, başka il nüfusuna kayıtlı göçerlerin talepleri karşılanır.
c) Göçerler, kendilerine tahsis edilen alanlarda Komisyonca belirlenen otlatma planına uymakla yükümlüdürler.
d) Otlatma bedellerinin % 25'i köy sandığına veya belediyede açılacak hesaba gelir olarak kaydedilir. Kalan kısmı ise otlatma izni verildiğini belirten sözleşmenin yapılması sırasında mera gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilir. Otlatma bedelinden köy sandığına veya belediyede açılacak hesaba gelir olarak kaydedilen tutarlar mera ıslah ve geliştirme işleri haricinde kullanılamaz.
e) Göçerler kendi aralarında birlik, kooperatif veya ortaklık şeklinde örgütlenmiş ise, kiralama talebi yönetim kurullarınca yapılır. Sözleşme yine aynı yönetim kurullarınca gerçekleştirilir. Ancak yönetim kurulları, bu konuda yetkili olduklarını belirtir belgeleri Komisyona sunmakla yükümlüdürler.
f) Göçerler tarafından kira bedelinin yapılan ihtira rağmen süresinde ödenmemesi ya da sözleşmede belirtilen diğer hususlara uyulmaması halinde, sözleşme tek taraflı olarak iptal edilir ve kiralanan alanlara ve teslim tutanağı ile teslim edilen tesislere zarar verilmiş ise, bu zarar kiracıdan tahsil edilir. Ayrıca Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi uyarınca Komisyonun talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince taşınmaz mal en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek Komisyona teslim edilir.
Kiracı tarafından ödenmeyen kira bedeli Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Aşırı Otlatmanın Önlenmesi
Madde 14 - Mera, yaylak ve kışlağa, Komisyonca tahsis kararında belirtilen miktardan fazla hayvan sokulamaz. Köy ve belediyede bu miktardan fazla hayvan varsa, bu hayvanların yem ihtiyacı hayvan sahiplerince karşılanır, ayrıca Bakanlıkça, çiftçi katılımları temin edilerek, Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Projeleri hazırlanarak kaba yem üretimi teşvik edilir.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Devlet İhale Kanununun Uygulanacağı Haller
Madde 15 - Bu yönetmelik hükümlerine göre yapılacak, her türlü alım satım, kiralama, hizmet, mülkiyetin gayri ayni hak tesis ve taşıma işleri ile ihaleler 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre gerçekleştirilir.
Talimat hazırlanması
Madde 16 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak, kolaylaştırmak, tamamlamak ya da açıklamak maksadıyla talimat çıkarmaya yetkilidir. 
Dönem raporları
Madde 17— (Ek: RG-12/04/2005-25784) Bakanlık tarafından gönderilecek olan cetveller, belirlenecek tarihlerde İl Müdürlüklerince doldurularak istatistik amaçlı olarak Bakanlığa gönderilir.
Tahsis amacında değişiklik
EK MADDE 1 – (Ek:RG-25/2/2011-27857)
4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesine göre yapılacak olan tahsis amacı değişikliği talepleri, il müdürlüklerine yapılır.
Geçici Madde 1— (Ek: RG-12/04/2005-25784) 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesinde belirtilen yerlerin tahsis amacı değişikliği talepleri, bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde il müdürlüklerine yapılır.
Yürürlük
Madde 18(1) - Sayıştay ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 19(1) - (Değişik: RG-29/11/2013-28836)
Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
 
____________________________
(1) 12/04/2005 tarihli ve 25784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinden sonra gelmek üzere 17 nci madde eklenmiş ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.

TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI, KULLANILMASI VE

PLANLANMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda öngörülen toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, geliştirilmesi, zorunlu hallerde amaç dışı kullanımına izin verilmesi, toprağın ve tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların belirlenerek korunması, toprak koruma plan ve projelerinin hazırlanması ve uygulanması, erozyona duyarlı alanların belirlenmesi, toprak koruma kurulunun teşekkülü, görevleri, çalışmaları ile çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak arazilerin planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 5, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 24 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Arazi: Toprak, iklim, topoğrafya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasını,

b) Arazi etüdü: Sürdürülebilir kullanımını temin için arazi özelliklerinin tespiti amacıyla yapılan inceleme, haritalama ve raporlama çalışmalarını,

c) Arazi kullanım plânı: Ülkesel ve bölgesel plânlamalara temel oluşturan ve diğer fizikî plânlamalara veri teşkil eden plânı,

ç) Arazi kullanım şekilleri: Arazinin hâlihazır kuru tarım, sulu tarım, mera, orman, yerleşim yeri, terk ve diğer kullanım şekillerini,

d) Arazi yetenek sınıflaması: Toprak bozulmasına neden olmayacak şekilde arazinin en uygun kullanım şeklini belirlemek için kullanım ve koruma verilerini bir araya getirerek temel toprak etütlerine ve iklim koşullarına dayalı yapılan planlamalara yönelik arazi sınıflamasını,

e) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

f) Dikili tarım arazisi: Tekniğine uygun tesis edilerek, çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımının yapıldığı arazileri,

g) İl müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünü,

ğ) İl müdürü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürünü,

h) Kamu yararı kararı: Bakanlıklarca yatırım programına alınmış yatırımlar veya insan, toplum ve çevre ilişkilerinde dengeyi bozucu nitelikte olmayan, ekonomik, ekolojik ve toplumsal kayıplar bakımından toplum aleyhine sonuçlar doğurmayan, kişiler ve toplum yararı birlikte gözetilerek ilgili bakanlık tarafından alınan kararı,

ı) Kanun: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununu,

i) Kurul: Toprak Koruma Kurulunu,

j) Kuru tarım arazisi: Tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, sadece doğal yağışlarla karşılandığı arazileri,

k) Mandıra: Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılan yerlerde işletme içi veya dışında sadece süt sağım ve soğutma yapılan tesisleri,

l) Marjinal tarım arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı arazileri,

m) Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu, yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topoğrafik sınırlamaları olmayan veya çok az olan, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan, hâlihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli olan arazileri,

n) Özel ürün arazisi: Mutlak tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş bitki türlerinin tamamının tarımının yapılamadığı, ancak özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğinin ve avcılığının yapılabildiği, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri,

o) Sera: İklim ve diğer dış etkilerin olumsuzluklarının kaldırılması veya azaltılması için cam, naylon veya benzeri malzeme kullanılarak oluşturulan örtüler altında, ilgili idarece ruhsatlandırılan ve ileri tarım teknikleri kullanılarak üretim yapılan tarım arazisini,

ö) Su potansiyeli: Planlama alanlarındaki yerüstü ve yeraltında bulunan ekonomik olarak kullanılabilir su kaynaklarını,

p) Sulu tarım arazisi: Tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı arazileri,

r) Tarım arazisi: Toprak, topoğrafya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen arazileri,

s) Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portalı): Tarımsal amaçlı ve tarım dışı amaçlı kullanılmak istenen arazilerin izinlendirme sürecinde; arazi ve toprak etüdü, değerlendirme, sorgulama, arşivleme işlemlerinin yönetimini tek bir merkezden sağlayan otomasyon ve veri tabanı sistemini,

ş) Tarım arazileri sınıfları: Toprak ve diğer arazi özellikleri incelenerek, tarım arazilerinin ülke tarımındaki önemine göre, nitelikleri Bakanlık tarafından belirlenen mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazilerini,

t) Tarım dışı alanlar: Üzerinde toprak bulunmayan çıplak kayaları, daimi karla kaplı alanları, ırmak yataklarını, sahil kumullarını, sazlık ve bataklıkları, askeri alanları, endüstriyel, turizm, rekreasyon, iskân, altyapı ve benzeri amaçlarla plânlanmış arazileri,

u) Tarımsal amaçlı entegre tesis: Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen yapıların dışındaki, birincil üretim aşamasından sonra, ürünlerin fiziksel ve/veya kimyasal işleme tabi tutulacağı tesisleri,

ü) Tarımsal amaçlı yapılar: Toprak koruma ve sulamaya yönelik altyapı tesisleri, entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri ile zorunlu olarak tesis edilmesi gerekli olan müştemilatı, mandıra, üreticinin bitkisel üretime bağlı olarak elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyacağı yeterli boyut ve hacimde depolar, un değirmeni, tarım alet ve makinelerinin muhafazasında kullanılan sundurma ve çiftlik atölyeleri, seralar, tarımsal işletmede üretilen ürünün özelliği itibarıyla hasattan sonra iki saat içinde işlenmediği takdirde ürünün kalite ve besin değeri kaybolması söz konusu ise bu ürünlerin işlenmesi için kurulan tesisler ile Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesisleri,

v) Tarımsal arazi kullanım bütünlüğü: Tarım arazisinin tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde imarlı alana, karayoluna, köy/mahalle ulaşım yollarına veya tarım dışı alana sınırdaş olmayan, çevresinde bulunan arazilerin tamamı tarımsal üretimde kullanılan arazileri,

y) Tarımsal arazi kullanım türleri: Tarım arazilerinin var olan veya potansiyel olarak varlığı kabul edilen veya edilebilecek tarımsal amaçlı kullanım şekillerini,

z) Toprak: Mineral ve organik maddelerin parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı ve doğal kaynağı,

aa) Toprak etüdü: Toprakların çeşitli kullanımlar karşısındaki davranışlarını, potansiyel kullanımı ve sınırlandırmalarını belirlemek ve sınıflandırmak amacıyla; fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin tespiti, haritalanması ve raporlama için yapılan çalışmalar bütününü,

bb) Toprak koruma projeleri: Toprağın doğal veya insan faaliyetleri sonucu yok olmasını, bozulmasını veya zarar görmesini önlemek ve sürekli üretken kalmasını sağlamak için yapılan fiziksel, kültürel ve bitkisel tedbirleri kapsayan projeleri,

cc) Un değirmeni: Sanayi niteliği taşımayan, geleneksel yöntemlerle tarım ürünlerinin ezilerek un elde edildiği tesisleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Toprak Koruma Kurulunun Teşekkülü, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları

Toprak koruma kurulunun teşekkülü

MADDE 4 – (1) Kurul, her ilde vali başkanlığında aşağıda sayılan üyelerden oluşturulur:

a) Başkan yardımcılığı görevini yürütmek üzere il müdürü,

b) Maliye Bakanlığının ildeki üst düzey temsilcisi,

c) İlde plân yapma yetkisine sahip kamu kurum ve kuruluşlarından bir, büyükşehir olan illerde büyükşehir belediye başkanlığı, diğer illerde mücavir alan sınırları içerisinde il belediye başkanlığı, mücavir alan sınırları dışında ise il özel idare temsilcilerinden bir ve üniversitelerin ilgili bölümlerinden bir üye olmak üzere toplam üç üye,

ç) Plânlama ve/veya toprak koruma konularında ulusal ölçekte faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarından birinin ildeki temsilcisi, TOBB veya Türkiye Ziraat Odaları Birliği temsilcisi, TMMOB İl Koordinasyon Kurulu veya Ziraat Mühendisleri Odası temsilcisi olmak üzere vali tarafından belirlenecek sivil toplum kuruluşlarından toplam üç üye,

olmak üzere en az dokuz üyeden oluşur.

(2) Kurulun gündeminde bulunan araziler özel kanunlarla koruma altına alınmış alanlar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının proje alanı veya 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununa göre uygulama alanı ilân edilen yerlerden ise bu alanlarda uygulama yapan birimin yetkili temsilcisi de Kurula dâhil edilir.

(3) Kurulun sekretarya hizmetleri il müdürlüğü tarafından yürütülür.

Toprak koruma kurulunun görevleri

MADDE 5 – (1) Kurulun görevleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılmasına yönelik inceleme, değerlendirme ve izleme yapmak, ortaya çıkan olumsuzlukları belirlemek, toprak korumayı ve bununla ilgili sorunları giderici önlemleri almak, geliştirmek, uygulanmasını sağlamak için görüş oluşturmak.

b) Arazi kullanımını gerektiren tüm girişimleri yönlendirmek, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeleri incelemek, uygun bulunması halinde onaylamak ve uygulanmasını takip etmek.

c) Toprak koruma önlemlerinin yerine getirilmesi sürecini yerel ölçekte izlemek, değerlendirmek ve çözümleyici öneriler geliştirmek, hazırlanacak toprak koruma ve arazi kullanım plânları doğrultusunda, yerel ölçekli yıllık iş programları için görüş oluşturmak ve uygulamaya konulmasının takibini yapmak.

ç) Ülkesel, bölgesel veya yerel ölçekli plânlar arasındaki uyumu denetlemek.

d) Tarım arazilerinin kullanılması ile ilgili talepleri almak, değerlendirmek, görüş oluşturmak ve ilgililerine aktarmak,

e) Gündeminde bulunan konularla ilgili ihtiyaç duyulması halinde yerinde inceleme yaparak karar oluşturmak,

f) Kanun kapsamında verilen diğer görevleri yapmak.

Toprak koruma kurulunun çalışma usul ve esasları

MADDE 6 – (1) Toprak koruma kurulu aşağıdaki esaslar çerçevesinde çalışmalarını yürütür.

a) Kurul, Kanunda verilen görevleri yerine getirmek ve görüşülecek konu olması halinde kurul başkanınca belirlenen gündemi görüşmek üzere, ayda en az bir kez toplanır. Kurulun gündeminde görüşülecek konu olmaması halinde Kurul toplanmaz, bu durum sekretarya tarafından karar defterine işlenir ve il müdürü tarafından onaylanır.

b) Kurul üyeleri, sekretarya tarafından toplantıya çağrılmadan en az üç gün önce gündem hakkında bilgilendirilir.

c) Kurulun üye tam sayısı ile toplanması esastır, ancak zorunluluk halinde en az altı üye ile toplanabilir. Kurul gündemindeki bir kararın geçerli olabilmesi için en az altı üyenin aynı yönde oy kullanması şartı aranır. Kurul, kararları en az üçte iki çoğunlukla alır.

ç) Toplantıda alınan kararlar, karar defterine işlenir ve muhafaza edilir.

d) Kurul kararlarında üyelerin temsil ettikleri kurumlar belirtilir ve toplantıya katılamayan üye için katılmadı ibaresi konulur, oy çokluğu ile alınan kararlara varsa karşı görüşlerin gerekçeleri/şerhleri belirtilir.

e) Kurul kararlarına yapılan itirazlar sonucu Bakanlık tarafından yapılan incelemeye dayalı hazırlanan rapor veya talebi destekleyici nitelikte yeni bilgi ve belgenin sunulması halinde, kararlar Kurul tarafından yeniden değerlendirilir.

f) Tarım dışı amaçlı kullanım talebi, toplulaştırma projelerinin veya etüt raporunda çevre tarım arazilerindeki tarımsal kullanım bütünlüğünü bozacak durumda olması halinde Kurul gündemine alınmaz ve valilik tarafından doğrudan reddedilir.

g) Etüt raporunda tespit edilen tarımsal veya tarım dışı amaçlarla kullanıma ilişkin alternatif alanlar Kurul tarafından değerlendirilir, alternatif olup olamayacağı gerekçesi açıklanarak karara bağlanır.

ğ) Büyük ova koruma alanı dışındaki tarımsal amaçlı yapılar ile arazi etüt raporunda tarımsal kullanım bütünlüğünü ve arazi toplulaştırma projesi bütünlüğünü bozmadığı tespit edilen kuru marjinal tarım arazileri için gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan tarım dışı amaçlı kullanım talepleri Kurul gündemine alınmaz, valilikler tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi, Arazi Kullanım

Planları ile Toprak Koruma Projeleri

Toprak ve arazi varlığının belirlenmesi

MADDE 7 – (1) Toprak ve arazi varlığının belirlenmesi amacı ile Bakanlık toprak koruma ve kullanmaya yönelik olarak arazi ve toprakla ilgili sınıflamaları ve haritaları yapar veya yaptırır.

(2) Toprak etüt ve sınıflama çalışmaları, bu konuda sertifika almış ziraat mühendislerince Bakanlığın belirleyeceği standartlara uygun olarak yapılır veya yaptırılır. Toprak sınıflaması sonucu hazırlanan harita ve raporlar ülke ve bölge düzeyinde Bakanlıkça onaylanır.

(3) Arazi etüt raporu; arazinin kullanım şekli, sınıfı, toprak ve tarımsal özellikleri ve çevre arazilerle tarımsal arazi kullanım bütünlüğü, arazi toplulaştırma projesi içerisinde olup olmadığı göz önüne alınarak Bakanlık tarafından belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanır. Arazi etüdü, Bakanlığın hizmet içi eğitiminden geçmiş en az iki ziraat mühendisi tarafından yapılır ve raporlar il müdürü tarafından onanır. Bu raporda, tarımsal potansiyeli düşük alanların veya bu amaçla planlanmış alternatif alanların olup olmadığı ile toprak koruma ve arazi değerlendirilmesine yönelik proje ihtiyacı da belirlenir.

(4) Ülke genelinde yapılacak toprak ve arazi varlığının belirlenmesi çalışmalarında; 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu ve diğer özel kanunlar kapsamında bulunan araziler ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre onaylı imar planı bulunan arazilere ilişkin bilgi ve veriler, ilgili kurum, kuruluş ve yerel yönetimlerden toplanır. Tarım arazileri, belirlenen kriterlere uygun olarak toprak ve arazi bilgilerini içerecek şekilde köy/mahalle, belde, ilçe, il, ülke bazında sıralı olarak tespit edilir ve veri tabanı oluşturulur. İdari sınırlarda belirsizlik olması halinde tahmini sınır esas alınır. Veri tabanı ve haritaların hazırlanması ve kullanıcıların hizmetine sunulmasına ilişkin çalışmalar ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanır veya hazırlattırılır.

Arazi kullanım planları

MADDE 8 – (1) Arazi kullanım planları, Bakanlık tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır. Bakanlık, arazi kullanım plânlarının hazırlanması yetkisini kendi koordinasyonunda olmak üzere, ihtiyaca göre valiliklere devredebilir.

(2) Arazi kullanım planları hazırlanırken öncelikle ülkesel, bölgesel ve yerel planlamalara temel oluşturan ve diğer fiziki planlamalara veri teşkil eden; toprak, iklim, topoğrafik haritalar, su potansiyeli, ekonomik ve sosyal veriler ile ihtiyaç duyulan diğer veriler esas alınır. Ulusal kalkınma stratejileri kapsamında sektörel gelişim potansiyeli ve nüfus gözetilerek çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda mevcut ve gelecekte oluşacak potansiyel arazi kullanım şekilleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yerel düzeyde etkileneceklerin de görüşleri değerlendirilerek mevcut arazi kullanım şekilleri ve tarımsal arazi kullanım türleri belirlenir.

(3) Arazinin özellikleri gözetilerek farklı amaçta kullanımlar için toprak ve arazi etütlerine dayanılarak yapılan arazi kullanım planları ile yerel, bölgesel ve ülkesel ölçekte başta tarım arazileri olmak üzere, mera arazileri, orman arazileri, özel kanunlarla belirlenen alanlar, yerleşim-sanayi-turizm alanları, sosyal ve ekonomik amaçlı altyapı tesisleri ile diğer arazi kullanım şekillerini ve ileriye yönelik sürdürülebilir gerek tarımsal gerekse de tarım dışı arazi kullanım türlerini gösteren rapor ve haritalar hazırlanır. Bu çalışmalarda ihtiyaca uygun ölçekte sayısal ve/veya standart topoğrafik haritalar, standart kadastral haritalar, uydu görüntüleri veya hava fotoğrafları kullanılabilir. Tespit edilen bilgiler veri tabanında saklanır.

(4) Özel kanunlarla belirlenen veya belirlenecek alanlarda, ilgili kanun hükümleri saklı kalmak kaydı ile arazi kullanım planlarında yer verilen kullanım şekilleri, ilgili kanunlar kapsamında sorumlu bakanlık veya kuruluşlar tarafından değerlendirilir.

Tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanması

MADDE 9 – (1) Tarım arazileri olarak belirlenen alanlar için hazırlanacak tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinde; toprağın derinliği, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri ile eğimi, konumu gibi arazi faktörleri, iklim şartları, su kaynakları, sosyal veriler, ekonomik veriler, kadastral veriler ile yapılan ve/veya yapılacak tarımsal faaliyetlerin özellikleri göz önüne alınarak, toprak kaybı ve arazi bozulmasına neden olmayacak şekilde nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin bilgilere yer verilir.

(2) Bakanlıkça belirlenen tarımsal arazi kullanım türlerine ilişkin talepleri değerlendirmek için, çalışma alanındaki toprak ve arazilerin nitelikleri tespit edilir. Değerlendirmeye alınması öngörülen tarımsal arazi kullanım türleri tanımlanarak arazi ve toprak istekleri belirlenir. Tespit edilen toprak ve arazilerin nitelikleri ile tarımsal arazi kullanım türlerinin istekleri karşılaştırma işlemi yapılarak değerlendirmeye alınır. Bu işlem sonucunda, kalkınma stratejileri, kalkınma planları, ekonomik ve sosyal analizler gibi diğer hususlar da dikkate alınarak arazinin hangi tarımsal arazi kullanım türleri için uygun olduğu tespit edilir.

(3) Toprak işleme, sulama, münavebe şekilleri, anızın değerlendirilmesi, girdi kullanımları, verimlilik ve ürün planlamasının usulüne uygun yapılmasını ortaya koyan bir planlama veya spesifik olarak yapılacak sulama, sekileme, çevirme duvarı gibi arazi iyileştirme ve toprak korumaya yönelik projeler en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda çiftçilerin ve arazi sahiplerinin görüşleri alınarak, valiliklerce hazırlanır veya hazırlattırılır. Hazırlanan projelerin ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden toprak koruma kurullarının uygun görmesi halinde, valilikçe onanır ve uygulanır.

(4) Plan veya projenin uygulanacağı arazilerin büyüklüğü ve sınırlarının tespitinde; toprak özellikleri, topoğrafya, kullanım şekli yönünden benzer özelliklere sahip ve doğal olaylar ve kullanımlar karşısında benzer özellikler gösteren alanlar belirlenerek kayıt altına alınır ve veri tabanı oluşturulur.

(5) Araziyi kullananlar tarafından hazırlanan veya hazırlatılan, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, tarımsal amaçlı projeler kapsamında değerlendirilir. Bu projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır; hazırlanan projeler toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır. Bu projelerin uygulanacağı alanda diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mevzuatlarını kapsayan bir hususun olması durumunda, bu kuruluşların uygun görüşünün alınması gerekir.

(6) Tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, toprak koruma projesi olarak kabul edilmeyip, ıslah amaçlı hazırlanan projeler olarak değerlendirilir. Islah amaçlı projeler, ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış ve Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır, toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, uygulanıp uygulanmadığının takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır.

Toprak koruma projelerinin hazırlanması

MADDE 10 – (1) Toprak koruma projeleri; toprağın, bulunduğu yerde doğal fonksiyonlarını sürdürebilmesinin sağlanması amacıyla korunması esası ile hazırlanır.

(2) Sürdürülebilir toprak yönetimi kapsamında hazırlanacak olan projeler sekileme, çevirme, koruma duvarı veya bandı, bitkilendirme, arıtma, drenaj gibi imalat, inşaat ve diğer arazi bozulması ve toprak kayıplarını engelleyen fiziksel ve/veya kültürel tedbirleri içerir.

(3) Projeye ihtiyaç olup olmadığına karar verilmesinden bu konuda etüdü yapanlar, projenin uygun olup olmadığından projeyi onaylayanlar, projenin uygulanmasından arazi sahipleri ve kullananlar sorumludur.

 (4) Arazi etüdü sonucu hazırlanacak raporlarda; projenin uygulanacağı alanın yeri, yapılacak tarım dışı faaliyetin niteliği, bu faaliyetten dolayı çevre arazilerde meydana gelecek muhtemel toprak kayıpları ve arazi bozulmaları ile bu olumsuzlukları giderecek tedbirlere yer verilir, projeler bu tedbirleri içerecek şekilde hazırlattırılır.

(5) Toprak koruma projeleri valilik veya Bakanlıkça, talebin uygun görülmesinden sonra talep sahibi tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır.

(6) Kentsel yerleşim amaçlı imar planı bulunan yerler dışında zorunlu olarak kazı veya dolgu gerektiren herhangi bir arazi kullanım faaliyeti sonucu, çevresinde bulunan tarım arazilerinin toprak yapısının bozulması, drenajın engellenmesi ve buna bağlı olarak tuzlanma, alkalileşme, erozyon, heyelan ve benzeri nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulması söz konusu ise; araziyi kullananlar tarafından, Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği veya sertifika almış en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda ilgili mühendislerce toprak koruma projesi hazırlanır, valilikçe uygun görülmesi halinde onaylanır ve uygulattırılır.

(7) Heyelan, sel ve rüzgâr gibi doğal olaylar sonucu meydana gelen toprak kayıplarını önlemek için valilikler toprak koruma projelerini hazırlatır, uygulamasını yapar veya yaptırır. Birden fazla ili ilgilendiren havza düzeyinde yapılacak toprak koruma projelerinin hazırlanması Bakanlık koordinasyonunda ilgili valilikler tarafından yapılır ve yürütülür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tarım Arazilerinin Tarımsal veya Tarım Dışı Amaçlarla Kullanım Esasları

Arazi kullanım esası

MADDE 11 – (1) Tarım arazilerini kullananlar, toprağın ekolojik, bitkisel üretim, sosyo-ekonomik ve endüstriyel işlevlerinin tamamen, kısmen veya geçici olarak bozulmaması amacıyla Kanun ve Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatın öngördüğü tedbirleri almakla yükümlüdür.

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı

MADDE 12 – (1) Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri, sulu tarım arazileri alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla;

a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,

b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı,

c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,

ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri,

d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar,

e) Kamu yararı gözetilerek yol, altyapı ve üstyapı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar,

f) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun talebi üzerine 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımlar,

g) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları,

için bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projesine uyulması kaydıyla Bakanlık tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.

(2) Jeotermal enerji kaynaklı arama faaliyetleri geçici bir kullanım kabul edilerek, yapılacak jeotermal enerji kaynaklı arama faaliyetleri için; alternatif alan bulunmaması, Kurulun uygun görmesi, toprak koruma projesine uyulması kaydıyla valilik tarafından bir yıla kadar geçici süre ile izin verilebilir. Bu süre gerekçeli talep doğrultusunda en fazla bir yıla kadar daha uzatılabilir. Arama faaliyeti ile ilgili geri dönüşüm projesi hazırlatılır ve arama yapılacak arazinin eski haline getirileceğine ve çevresinde yapılan tarımsal üretime olabilecek zararların tazmin edileceğine dair noter onaylı taahhütname alınır.

(3) İlgili mevzuatına göre ikinci fıkra hükümlerine göre arama sonucu bulunan jeotermal kaynak için işletmeye geçilmesi halinde izinlendirme işlemleri bu madde kapsamında değerlendirilir.

(4) Arazi kullanım planlarında tarım dışı amaçlı kullanımlar için ayrılan alanları, arazi kullanım planları yapılmamış alanlarda ise yapılacak faaliyetin içeriği ve teknik özellikleri dikkate alınarak toprak ve topoğrafiközellikleri itibarıyla tarımsal verimi düşük olan ve tarımsal kullanım bütünlüğünü bozmayan araziler ile tarım dışı amaçlı kullanılmak üzere izinlendirilmiş, ancak hâlihazırda kullanılmayan araziler alternatif alan olarak kabul edilir.

(5) Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri için toprak koruma projesine uyulması, çevre arazilerdeki tarımsal kullanım bütünlüğünü bozmaması kaydıyla valilikler tarafından tarım dışı amaçla kullanım izni verilebilir.

(6) Tarımsal amaçlı yapılarla ilgili olarak yapılan arazi kullanımına ilişkin başvurular il müdürlüğüne intikal ettirilir. İl müdürlüğü tarafından bu talepler incelenir ve bu tesislerin tarımsal amaçlı yapılardan olması ve toprak koruma projesine uyulması şartı ile arazi niteliklerine ve sınıfına bakılmaksızın projede öngörülen miktarda alana valilikçe kullanım izni verilebilir. Tarımsal amaçlı yapılara ilişkin arazi kullanım taleplerinde, amacı dışında kullanılmayacağına dair noter onaylı taahhütname alınır.

(7) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan imar ve çevre düzeni planlarının yapılması ve değiştirilmesinde tarım arazilerinin tarım dışı amaçlı faaliyetlere ayrılmasına Kurulun uygun görüşü alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.

(8) Arazi kullanımına ilişkin verilen izinler, izin tarihinden itibaren iki yıl içerisinde, tarım dışı amaçlı kullanımlarda planların onaylanmaması, tarımsal amaçlı yapılarda ise ruhsata bağlanmaması durumunda geçersiz kabul edilir. Verilen izinler amacı dışında kullanılamaz. Amacı dışında kullanımın tespit edilmesi halinde, Kanunun 20 ve 21 inci maddelerine göre işlemler yapılır.

(9) Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında izin alan işletmeciler, faaliyetlerini çevre ve tarım arazilerine zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler.

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talebi

MADDE 13  – (1) Nazım imar, uygulama imar, ilave imar ve revizyon imar planları, köy yerleşim planları ile köy yerleşik alan sınırlarının tespitine yönelik çalışmalara başlanmadan önce; planlamayı yapacak kamu kurum/kuruluşları ve/veya plan yapma yetkisine sahip kamu kurum/kuruluşlarınca yetkilendirilen plan müellifleri tarafından, tarımsal veya tarım dışı amaçlarla kullanımı talep edilen alana ait tapu ve kadastro bilgisi ile valiliklere başvurulur.

(2) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından, tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talepleri için arazinin en az 1/10.000 ölçekli kadastral haritası veya krokisi, üzerinde arazinin yeri işaretli ve koordinat değerlerini gösteren 1/25.000 ölçekli haritası, taşınmazın güncel tapu kaydıyla birlikte söz konusu arazinin mücavir alan sınırları içerisinde olması durumunda belediyelere, mücavir alan sınırları dışında olması durumunda ise il özel idarelerine veya diğer plan yapma yetkisine sahip kuruluşlara başvurulur. Bu başvurular ilgili kuruluşlar tarafından il müdürlüğüne intikal ettirilir.

(3) İl Özel İdaresi ile Büyükşehir Belediyesi yetkisindekiler hariç, petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, madencilik faaliyetleri, yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik iletim hatları ile ilgili yatırımları yapacak gerçek veya tüzel kişiler, tarım dışı amaçlarla kullanımı talep edilen alana ait tapu ve kadastral bilgisini içeren yatırım yerine ait illiyet belgesi ile valiliklere başvurur.

(4) 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğine göre yapılan ve plan gerektirmeyen tarımsal amaçlı yapılarla ilgili talepler, tapu ve kadastral bilgisini içeren belgeler ile valiliklere yapılır.

(5) Bu maddede sayılan başvurular TAD Portal üzerinden yapılır.

Amaç dışı kullanım taleplerinin değerlendirilmesi

MADDE 14 – (1) Tarım dışı amaçla kullanılmak üzere talep edilen yerler için il müdürlüğü; arazi sınıfı, kullanım şekilleri, diğer tarımsal özellikleri ile çevre arazilerle ilişkisini, TAD Portal ve mahallinde yapılan inceleme sonucu arazi etüt raporu düzenler.

(2) Arazinin mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi, dikili tarım arazisi ve sulu tarım arazisi ile özellikleri itibarıyla marjinal tarım arazisi olmakla birlikte çevre arazilerdeki tarımsal kullanım bütünlüğünü veya toplulaştırma projesi bütünlüğünü bozacak durumda olan araziler ve alternatifi olduğu belgelendirilen taleplere valilikler tarafından tarım dışı amaçla kullanım izni verilmez.

(3) Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri içerisinde büyüklüğü 2 hektardan az olan lokal marjinal araziler; tarımsal kullanım bütünlüğünün bozulmaması için, içerisinde bulunduğu sınıfla aynı kabul edilir. Marjinal tarım arazisi içinde kalmış veya çevresinde tarım arazisi bulunmayan 2 hektardan az mutlak tarım arazisi veya özel ürün arazisi, 0,5 hektardan az dikili tarım arazisi ve 0,3 hektardan az örtü altı tarım arazisi marjinaltarım arazisi olarak kabul edilir.

(4) Ekonomik ömrünü tamamladığı etüt raporunda tespit edilen dikili alanlar, dikili tarım arazisi olarak kabul edilmez, arazi özelliklerine bakılarak sınıfı belirlenir.

(5) Tarım arazisi dikili vasfı kazandıktan sonra; üzerindeki çok yıllık meyveli ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerde kesme-sökme yapılsa dahi, beş yıl dolmadan vasıf değişikliği yapılamaz. Bu süre sonunda hazırlanacak teknik raporla mevcut durumu tespit edildikten sonra vasıf değişikliği yapılabilir.

(6) Etüt raporu ile arazinin doğal durumunun kazı, dolgu, yapılaşma ve benzeri fiillerle izinsiz olarak bozulduğunun tespit edilmesi halinde, valilik tarafından Kanunun 21 inci maddesine göre işlem yapılır.

(7) Tarım dışı kullanım izni verilen alanlar, belirlenen asgari tarımsal arazi büyüklüğünden daha küçük parsellerin oluşması gerekli olduğu takdirde, Bakanlığın uygun görüşü ile daha küçük parseller oluşturulabilir.

İtiraz

MADDE 15 – (1) Bakanlık veya valilikçe bu Yönetmelik kapsamındaki karara bağlanan işlemler ile etüt raporlarına bir defaya mahsus olmak üzere itiraz hakkı bulunmaktadır. İtirazlar, karar tarihini izleyen bir yıl içerisinde Bakanlığa iletilmek üzere valiliklere yapılır. Bakanlık, itirazları inceleyerek karara bağlar. Bu karar kesin olup gereği için valiliğe gönderilir.

Etüt ve inceleme ücretlendirilmesi

MADDE 16 – (1) Kamu kurum ve kuruluşları hariç, gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilen tarım arazilerinde sınıf tespiti ve/veya tarımsal amaçlı yapılar ve tarım dışı amaçlı kullanım izinleri için yapılacak etütler için Bakanlıkça yılda bir kez olmak üzere tespit edilecek ücret, genel bütçeye gelir kaydedilir.

(2) İtirazların yerinde incelenmesi için yatırılacak ücret, birinci fıkrada belirlenen ücretin iki katı olarak genel bütçeye gelir kaydedilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Büyük Ovaların Belirlenmesi ve Uygulamalar

Büyük ovaların belirlenmesi

MADDE 17 – (1) Tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar; o ildeki kurulun, birden fazla ili ilgilendiren ovalarda ise ilgili kurulların görüşü alınarak Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile büyük ova koruma alanı olarak belirlenir.

(2) Büyük ova belirlemede, ovada bulunan tarım arazisinin alan büyüklüğünün yanı sıra tarımsal üretim potansiyeli, ülke ve bölge tarımındaki önemi ile erozyon, çoraklaşma, kirlenme ve amaç dışı kullanım gibi tehditlerin olumsuz etkileri nedeniyle arazi bozulma risklerinin yüksek olması hususları dikkate alınır.

Büyük ovalarda arazi kullanımı ve uygulamalar

MADDE 18 – (1) Büyük ovalardaki koruma ve geliştirme amaçlı tarımsal alt yapı projeleri ve arazi kullanım planları, kurul veya kurulların görüşleri dikkate alınarak, Bakanlık veya valilikler tarafından öncelikle hazırlanır/hazırlattırılır. Bu ovalarda, ilgili bakanlıkların plan ve projeleri Bakanlığa bildirilir ve diğer ilgili projelerle bütünlüğü sağlanarak uygulanır.

(2) Bakanlar Kurulu Kararı ile büyük ova koruma alanı ilan edilen ve ova sınırları içinde kalan parsellerin tapu kütüğü sayfalarının beyanlar hanesine büyük ova alanına girdiğine dair şerh konulması valilikler tarafından ilgili tapu müdürlüklerinden talep edilir.

(3) Büyük ova koruma alanında kalan yerlerde 4342 sayılı Mera Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan yerler ilgili mevzuatınca değerlendirilir.

(4) Büyük ovaların korunması geliştirilmesi ve çiftçilerin desteklenmesi için Bakanlık gerekli tedbirleri alabilir.

Büyük ovalarda tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı

MADDE 19 – (1) Bakanlar Kurulu kararı ile büyük ova koruma alanı olarak belirlenen alanlarda bulunan tarım arazileri amacı dışında kullanılamaz. Ancak alternatif alan bulunmaması, kurul veya kurullarca uygun görüş bildirilmesi şartıyla;

a) Tarımsal amaçlı yapılar,

b) Bakanlık ve talebin ilgili olduğu bakanlıkça ortaklaşa kamu yararı olduğu belirtilen faaliyetler,

için tarım dışı kullanımlara Bakanlıkça izin verilebilir.

(2) 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuatına uygun gerekli izinler alındıktan sonra imar planı yapılarak onaylanan ve halen yürürlükte bulunan planlı alanlar ile il idare kurulları tarafından onaylanan köy yerleşim alanı sınırları içinde kalan yerler ve Bakanlar Kurulu kararı ile büyük ova koruma alanlarının ilanından önce Bakanlıktan 5403 sayılı Kanun ile 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında izin alınmış, diğer kurumlar tarafından işlemleri devam eden talepler, bu madde kapsamında değerlendirilmez.

(3) İlgili idaresince imar planı kapsamında talep edilmiş, Bakanlıkça tarım dışı amaçlı kullanım izni verilmiş ancak plan onaylanmadan, büyük ova koruma alanları içindeki alanlarda kalan araziler ile ilgili yapılacak yeni talepler, birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Büyük ova koruma alanlarının ilanından önce işlemleri başlamış, ancak Bakanlıktan/valilikten izin işlemleri sonuçlanmamış tüm talepler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(5) Birden çok ilin idari sınırlarını kapsayan müracaatlarda, illerin kurulları tarafından talep ayrı ayrıdeğerlendirilerek Bakanlıkça sonuçlandırılır. 

(6) Amaç dışı kullanım talebinin ilgili olduğu bakanlık, yapılacak olan faaliyetle ilgili kamu yararı kararını Bakanlığa gönderir ve Bakanlık aynı doğrultuda kamu yararı kararı alırsa ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış sayılır.

(7) Talebin ilgili olduğu bakanlıkça yapılacak faaliyet ile ilgili 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı Bakanlıklar tarafından varsa alınmış kamu yararı kararı Bakanlığa gönderilir. Bakanlığın aynı doğrultuda kamu yararı kararı vermesi veya Bakanlar Kurulu tarafından kamu yararı kararı veya acele kamulaştırma kararı alınması halinde ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış sayılır.

(8) Tarımsal amaçlı entegre tesislerde, etüt raporu, Kurul/Kurulların uygun görüşü ve il müdürlüğü tarafından hazırlanacak kamu yararına esas gerekçeli rapor ile birlikte talep dosyası Bakanlığa gönderilir ve talep dosyası değerlendirilerek kamu yararı kararı Bakanlıkça alınabilir. Tarımsal amaçlı entegre tesislerde Bakanlıktan alınan kamu yararı kararı, ortaklaşa kamu yararı kararı sayılır.

(9) Tarımsal amaçlı veya tarım dışı amaçlı kullanım talebinin öncelikle ova sınırları dışındaki alanlardan karşılanması esastır. Talebin büyük ova koruma alanı dışından karşılanamaması durumunda, alternatif alanlar öncelikle büyük ova sınırları içerisinde kalan planlı alanlardan (yerleşim, sanayi, turizm ve benzeri), tarım dışı alanlardan veya tarımsal üretim potansiyeli düşük alanlardan karşılanır.

(10) 12 nci madde hükümleri çerçevesinde büyük ova sınırları içerisinde gerçekleştirilecek jeotermal enerji kaynaklı arama faaliyetleri için geçici izinlendirme Bakanlıkça yapılır.

(11) İlgili mevzuatına göre onuncu fıkra hükümlerine göre arama sonucu bulunan kaynak için işletmeye geçilmesi halinde izinlendirme işlemleri bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Erozyona Duyarlı Alanların Belirlenmesi ve Korunması

Erozyona duyarlı alanların belirlenmesi ve korunması

MADDE 20 – (1) Doğal ve yapay olaylar sonucu toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulup bozulmadığının tespiti çalışmaları arazide ve/veya laboratuvar ortamında yapılarak veya yaptırılarak ilgili kurul veya kurullarca tespit edilir. Kurul/kurullar hazırladıkları erozyona duyarlı alanlarla ilgili görüşü Bakanlığa gönderir.

(2) Havzanın tamamı göz önünde bulundurularak arazi bozulması ve toprak kayıplarını önleyici her türlü fiziki ve kültürel tedbirler alınır. Yürütülen tedbirlerle, hazırlanacak olan projelerin uyumunun sağlanmasına ve belirlenen alanda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarla planlama ve uygulama aşamalarında işbirliği yapılır. İlgili kurum veya kuruluşlar faaliyet alanları ile ilgili planlama ve projelerin teknik yönden uyumlu olmasını, ödenek ve zaman planlamasını ortaklaşa yapar veya yaptırırlar. Uygulamalar, Bakanlığın koordinasyonunda ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından yapılır.

(3) 14/2/1998 tarihli ve 4340 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 16/4/1998 tarihli ve 98/11003 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Özellikle Afrika’da Ciddi Kuraklık ve/veya Çölleşmeye Maruz Ülkelerde Çölleşme ile Mücadele İçin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi kapsamında, çölleşmeye maruz yerlerde bu maddede öngörülen uygulamalar için öncelik tanınır ve sözleşme gereği ilgili ve sorumlu kurum ve/veya kuruluşlarca ortak planlama ve projelendirme yapılır, Bakanlığın koordinasyonu ile kurullar ve valiliklerce uygulaması yapılır.

(4) Erozyona duyarlı alanların belirlenmesi ve korunması ile ilgili çalışma kriterleri, havzanın ekonomik, ekolojik ve toplumsal özellikleri dikkate alınarak Bakanlık tarafından belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında denetim görevini Bakanlık, valilik veya kurul yapar ya da yaptırır. Bu Yönetmelikte yer alan projelerle veya verilen izinlerle ilgili denetim örnekleme yöntemiyle yapılır. Projelerin veya verilen izinlerin yıl içerisinde en az yüzde onu denetlenerek sonuçlarından yılsonu itibarıyla Bakanlığa ve Kurula bilgi verilir.

(2) Uygulamada etüt, sınıflama, analiz gibi toprak ve arazi ile ilgili teknik konularda denetim görevini Bakanlık yapar veya yaptırır.

(3) Kurul üyesi kurum veya kuruluşlar ile sivil toplum kuruluşları tespit ettikleri arazi bozulmaları ve toprak kayıpları ile ilgili faaliyetler hakkında valiliklere ihbarda bulunur. Valilikler konuyu inceler, sonucunu en geç üç ay içerisinde ihbarı yapana bildirir.

Yaptırımlar

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5403 sayılı Kanunun 20, 21 ve 22 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Düzenleme yetkisi

MADDE 23 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 24 – (1) 15/12/2005 tarihli ve 26024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Uygulama Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.


ORGANİK TARIMIN ESASLARI VE UYGULANMASINA

İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

             Amaç

             MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ekolojik dengenin korunması, organik tarımsal faaliyetlerin yürütülmesi, organik tarımsal üretimin ve pazarlamanın düzenlenmesi, geliştirilmesi, yaygınlaştırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

             Kapsam

             MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; her türlü bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi ile kullanılacak girdilerin organik tarım metoduna uygun olarak üretilmesi veya temini, gıda veya yem olarak kullanılan mayalar, orman ve doğal alanlardan organik tarım ilkelerine uygun olarak ürün toplanması, bu ürünlerin işlenmesi, ambalajlanması, etiketlenmesi, depolanması, taşınması, pazarlanması, kontrolü, sertifikalandırılması, denetimi ile cezai hükümlere ilişkin teknik ve idari hususları kapsar.

             Dayanak

             MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

             Tanımlar

             MADDE 4 – (1)  Bu Yönetmelikte geçen;

             a) Allopati (zıt tedavi yöntemi): Hastalığın zıttı olan maddeyi bünyeye vererek yapılan tedaviyi,

             b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

             c) Biyolojik mücadele: Bitkide zararlı, hastalık ve yabancı otlara karşı diğer canlı organizmaların kullanılmasıyla, zararlı etmenin ekonomik zarar seviyesinin altında tutulabilmesi için yapılan mücadeleyi,

             ç) Biyoteknik yöntemler: Hedeflenen zararlı türlere karşı, tuzak ve tuzak sistemleri, feromonlar, cezbediciler, uzaklaştırıcılar, böcek gelişme düzenleyicileri, beslenmeyi ve yumurtlamayı engelleyiciler kullanılarak yapılan mücadeleyi,

             d) Çalışma izni: Bu Yönetmeliğe göre çalışacak kontrolör, sertifiker ile yetkilendirilmiş kuruluşlara Bakanlık tarafından verilen izni,

             e) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresinde tarımsal üretim yapan müteşebbisi,

             f) Denetim: Organik tarım faaliyetlerinin, bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla, yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü denetimini,

             g) Fitoterapi: Hastalıklardan korunma ve tedavi amacıyla bitkilerden yararlanmayı,

             ğ) Geçiş süreci: Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete başlanmasından, ürünün organik olarak sertifikalandırılmasına kadar geçen dönemi,

             h) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki canlı organizmayı,

             ı) GDO ve ürünleri: Kısmen veya tamamen GDO’ lardan elde edilen, GDO içeren veya GDO’ lardan oluşan ürünleri,

             i) Homeopati: Benzerlerinin benzerleri ile tedavisini,

             j) İşletme: Yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolü altında, söz konusu kuruluşlarla sözleşme yapılması suretiyle organik ürün üretilen, işlenen, depolanan ve pazarlanan yerleri,

             k) Kanun: Organik Tarım Kanununu,

             l) Kapalı sistem: Karada veya bir gemi üzerinde üretimde kullanılan suyun büyük bir kısmının çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra tekrar kullanılarak enerjiye dayalı su ürünleri yetiştiriciliği yapılan tesisi,

             m) Komite: Organik Tarım Komitesini,

             n) Kontrol kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

             o) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek ve sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

             ö) Kontrol: Organik tarım faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, düzenli kayıtların tutulması, sonuçların rapor edilmesi, gerek görülmesi halinde ürünün organik niteliğinin laboratuvar analizleri ile test edilmesini,

             p) Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya kontrol kuruluşu adına, organik tarım faaliyetlerinin her aşamasının ilgili mevzuata göre uygulanmasını kontrol etmek üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,

             r) Konvansiyonel tarım: Organik tarım faaliyetleri dışındaki tüm tarımsal faaliyetleri,

             s) Konvansiyonel ürün: Konvansiyonel tarım metotları ile üretilmiş ürünü,

             ş) Müteşebbis: Organik tarım faaliyeti yapan gerçek veya tüzel kişiyi,

             t) Organik girdi: Organik tarım faaliyetlerinde kullanılan materyali,

             u) Organik ürün: Organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilmiş ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünü,

             ü) Organik bitkisel üretim: İnsan gıdası, hayvan yemi, bitki besleme, çoğaltım materyali elde edilmesi, hammaddesini tarımdan alan sanayilere organik hammadde temini, tıbbi ve bilimsel amaçlarla her aşaması bu Yönetmeliğe göre üretilen, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontrol edilen ve sertifikalandırılan üretim faaliyetini,

             v) Organik hayvansal üretim: Damızlık hayvan veya sperma kullanılarak hayvan üretilmesi, hayvansal ürünlerden insan gıdası ile hayvan ve bitki besleme ürünleri üretilmesi, hammaddesini tarımdan alan sanayilere ve bilimsel çalışmalara organik hammadde temini, her aşaması bu Yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontrol edilen ve sertifikalandırılan üretim faaliyetini,

             y) Organik su ürünleri üretimi: Denizler, içsular ve çiftliklerde organik tarım metotları kullanılarak balık, deniz yosunu, sünger, yumuşakça, kabuklu ve su memelileri ile bunlardan imal edilen ürünlerden insan gıdası, stok takviyesi ve tarıma dayalı sanayide kullanılacak hammadde temini, sportif, tıbbi ve bilimsel amaçlarla her aşaması bu Yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş kuruluşun denetiminde kontrol edilen ve sertifikalandırılan üretim faaliyetlerini,

             z) Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS): Organik tarım yapan müteşebbis, arazi, ürün, hayvansal üretim, su ürünleri üretimi ve sertifika bilgilerinin bulunduğu Bakanlıkça oluşturulan veri tabanını,

             aa) Organik tarım faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi, doğal alan ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer işlemlerini,

             bb) Organik tarım metodu: Organik tarım uygulamaları esnasında yapılması gereken bilimsel ve teknik uygulamaların tamamını veya bölümlerin her birini,

             cc) Organik ürün etiketi: Organik ürün veya ambalajı üzerinde yer alan, ürünü tanıtan veya içindekini belirten herhangi bir kelime, detay, ticari marka, tescilli marka, paket üzerinde yer alan resim, sembol, doküman, ilan, tabela veya tasma gibi her türlü yazılı ve basılı bilgi ve materyali,

             çç) Organik ürün logosu: Bu Yönetmeliğin Ek-10 bölümünde yer alan basılı işaretleri,

             dd) Polikültür: Su ürünleri üretimi çerçevesinde, genellikle farklı besin zinciri basamağından gelen iki veya daha fazla türün aynı kültür biriminde yetiştirilmesini,

             ee) Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin, organik ürünün ve organik girdinin mevzuata uygun olduğunu gösteren belgeyi,

             ff) Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin, organik ürünün ve girdinin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesini,

             gg) Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu adına, kontrolü tamamlanmış ürünün veya girdinin organik olduğunu onaylamak üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,

             ğğ) Sertifikasyon kuruluşu: Tüm kontrolleri tamamlanmış organik ürün veya girdiyi, kontrol kuruluşunun yaptığı kontrol ve bu kontrole ilişkin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan hallerde yaptıracağı analizlere dayanarak sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

             hh) Stoklama yoğunluğu: Su ürünleri yetiştiriciliğinde, suyun metrekare veya metreküpü başına stoklanan canlı ağırlığı veya adedini,

             ıı) Topraksız tarım: Bitki köklerinin mineral besinli bir solüsyon içinde olduğu ya da besin solüsyonu eklenmiş perlit, çakıl ya da mineral yün gibi etkisiz bir ortam içinde büyütülmesi yöntemini,

             ii) Uygunluk belgesi: Organik sertifikaya sahip olmayan ancak bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Organik Tarımda Kullanılacak Gübreler, Toprak İyileştiriciler ve Besin Maddeleri (Deniz yosunu üretimi dâhil) ile Ek-2’sinde yer alan Bitki Koruma Maddelerinin müteşebbis tarafından kullanılmasının uygun olduğunu gösteren belgeyi,

             jj) Üretim birimi: Üretimde kullanılan, arazi parselleri, otlaklar, gezinti alanları, hayvan barınakları, su ürünleri üretim yerleri ve sistemleri, tarımsal ürünler ile hammaddeler ve girdilerin depolanması için kullanılacak tesisleri,

             kk) Üretim döngüsü: Su ürünleri yetiştiriciliğinde, yetiştirilen türün yaşam aşamasının en başından ürün alınmasına kadarki yaşam süresini,

             ll) Veteriner tıbbi ürün: Hayvana uygulanmak ya da hayvan için kullanılmak amacıyla tüm üretim aşamalarından geçerek kullanıma hazır hâle getirilmiş etkin madde ihtiva eden ürünleri ve veteriner biyolojik ürünlerini,

             mm) Veteriner biyolojik ürünleri: Hayvanlarda aktif veya pasif bağışıklık oluşturmak, bağışıklığın seviyesini ölçmek veya hastalık teşhisi için hazırlanmış aşı, serum gibi ürünler ile teşhis kitlerini,

             nn) Yenilenebilir kaynaklardan gelen enerji: Rüzgâr, güneş, jeotermal, dalga, gel-git, hidroenerji,  atık depolama alanı gazı, kanalizasyon arıtma tesisi gazı ve biyogazları gibi yenilenebilir fosil dışı enerji kaynaklarını,

             oo) Yetkilendirilmiş kuruluş: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu, kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

             ifade eder.

İKİNCİ KISIM

Organik Tarımın Esasları

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Organik Tarım Faaliyetine Göre Genel Üretim

             Organik tarımın genel kuralları

             MADDE 5 – (1) Organik tarımın genel kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymak kaydıyla tüm ülke sathında organik tarım metodu uygulanabilir. Müteşebbis, çevresel kirlilik riski bulunan alanlarda bulaşma riskini değerlendirir ve gerekli tedbirleri alır. Alınan tedbirlerin yeterliliğine yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontroller sırasında karar verilir.

             b) Organik tarım faaliyetleri, müteşebbis ile yetkilendirilmiş kuruluş arasında imzalanan sözleşmeye dayalı yürütülür. Bu sözleşme; tarımsal faaliyetin bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacağını belirleyen yazılı anlaşmayı ifade eder. Yetkilendirilmiş kuruluş sözleşme yaptığı müteşebbisi en geç 45 gün içerisinde veri sistemine kayıt etmek ve Bakanlığa bildirmek zorundadır.

             c) Konvansiyonel üretimde kullanılan binalar, alet ve ekipmanlar temizlenip dezenfekte edildikten sonra organik üretimde kullanılır.

             ç) Organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamaları kayıt altına alınarak izlenebilirlik temin edilir.

             d) Kısmen veya tamamen GDO’ lardan elde edilen, GDO içeren veya GDO’ lardan oluşan gıda, yem, gıda katkı maddesi, bitki koruma ürünleri, gübreler, toprak düzenleyiciler, tohumlar, mikroorganizmalar, hayvan sağlığı için kullanılan ürünler ve hayvanlar organik tarımda kullanılamaz.

             e) Gıda ve yem olmayan organik dışı ürünleri kullanan müteşebbisler, satıcıdan tedarik edilen ürünün GDO’ lardan ya da GDO’ lar tarafından üretilmiş ürünlerden üretilmediğini bu Yönetmeliğin Ek-12’ sinde yer alan Satıcı Beyannamesi ile teyit edilmesini sağlamak zorundadır.

             f) Tamamen organik üretim yapılmayan çiftlikler, birbirinden açık bir şekilde ayrılmış bölümlere veya su ürünü üretim alanlarına bölünebilirler. Bu alanlarda; hayvancılık yapılıyorsa birbirinden farklı türler bulunur. Su ürünleri üretimi söz konusu ise,  üretim alanları arasında fiziksel ayrımın olması kaydıyla aynı türler bulunabilir. Bitkisel üretim söz konusu olduğunda, birbirinden kolayca ayrılabilen çeşitler bulunmalıdır.

             g) Bir çiftliğin bütün bölümlerinin organik üretim için kullanılmadığı yerlerde, müteşebbis organik birimler için kullanılan araziyi, organik birimler tarafından üretilen hayvanları ve ürünleri, organik olmayan birimler için kullanılan ya da bunlar tarafından üretilen ürünlerden ayırır ve bu ayrımı gösterecek kayıtları düzgün bir şekilde tutar.

             ğ) Organik tarımda yenilenemez kaynakların ve çiftlik dışı girdilerin kullanımı minimum düzeyde tutulur.

             h) Bitkisel ve hayvansal orijinli ürünlerin ve atıkların tarımsal faaliyette girdi olarak kullanmak üzere geri dönüştürülmesi sağlanır.

             ı) Organik tarımsal üretim ile ilgili kararlarda yerel ve bölgesel ekolojik dengenin dikkate alınması gerekir. 

             Organik tarıma başlama

             MADDE 6 – (1) Organik tarıma başlama kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik tarım faaliyetinde bulunmak isteyen müteşebbis, kontrol ve sertifikasyon kuruluşuna veya kontrol kuruluşuna başvurur. Aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip sözleşme imzalanır.

             1) Müteşebbisin adı, adresi, T.C. kimlik numarası ve vergi numarası, yabancı gerçek kişilerde ise yabancı kimlik numarasını içeren kimlik bilgi ve belgeleri,

             2) İşletmenin yeri ve konumu,

             3) Kadastro çalışması tamamlanmış alanlarda tapu kaydı, tamamlanmamış alanlarda ise araziye ait kroki,

             4) Müracaat edilen arazinin veya arazinin kullanım hakkının kendine ait olduğuna dair bilgi ve belgeler,

             5) Gıda işleyen işyeri ise Çalışma İzni ve Gıda Sicili Belgesi,

             6) Su ürünleri yetiştiriciliği için Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi ve/veya Su Ürünleri Kuluçkahane Belgesi.

             b) Organik tarım faaliyetinde bulunmak isteyen müteşebbis, başvurduğu yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme yapar. Müteşebbis, organik tarım faaliyetini bireysel olarak yapabildiği gibi, üretici grubu ile de yapabilir. Müteşebbis organik tarım faaliyetini üretici grubu ile yapıyorsa,  her üretici ile sözleşme imzalamak zorundadır. Bu durumda, müteşebbis üretici grubu adına yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme yapar.  Bu üretici grubu içinde yer alan çiftçi müteşebbis olarak değerlendirilir ve bir kod verilerek kayıt altına alınır. Müteşebbis; aracı tüccar, depolama, işleme ve benzeri fason hizmetleri yaptırdığı gerçek ve tüzel kişi ile de sözleşme yapar. Bu fason üretim yapan işletmelerde organik tarım kontrol sistemine dâhildir.

             c) Yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme imzalamış olan orman ve doğal alanlardan ürün toplayacak müteşebbis, ürün toplamadan önce, bu alanların mülkiyetinin veya kullanma hakkının ait olduğu makamdan yazılı izin alır.

             ç) Su ürünleri üretimi yapacak müteşebbis Bakanlıktan yetiştiricilik için izin alır. Bakanlıktan yetiştiricilik izni alan müteşebbisler organik su ürünleri üretimi yapabilir. Organik su ürünleri üretimi yapacak müteşebbis, kamuya ait alanda üretim yapacaksa, ilgili kurumdan alınacak yazılı izin ile yetkilendirilmiş kuruluşa başvurarak sözleşme imzalar.

             d) Yetkilendirilmiş kuruluş, her bir üretim aşaması için, ayrı ayrı sözleşme yapabileceği gibi, her faaliyeti ayrı ayrı belirtmek kaydıyla tek bir sözleşme de yapabilir. Yetkilendirilmiş kuruluş, müteşebbise ister bağımsız, ister üretici grubu dâhilinde olsun,  Bakanlıkça hazırlanacak ve yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirilecek kodlama sistemine göre, bir kod numarası verir.

             Geçiş süreci ile ilgili işlemler

             MADDE 7 – (1) Organik tarımda geçiş süreci ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik tarım faaliyeti yapılan alanlar, hayvanlar, arılar ve su ürünleri geçiş sürecine alınır. Bitkisel üretimde organik tarıma başlanmasından on iki ay sonra elde edilen ürünler geçiş süreci ürünü olarak değerlendirilir. Geçiş süreci ürünü, "Organik tarım geçiş süreci ürünüdür" etiketiyle pazarlanır. Geçiş sürecinde bulunan hayvanlardan elde edilen ürünlerin reklam ve etiketlerinde organik tarımı çağrıştıran ifadeler kullanılamaz.

             b) Organik tarım geçiş süreci kapsamında bu Yönetmelikteki tüm kurallar uygulanır.

             c) Kısmen organik tarım yapılan ya da organik tarıma geçiş sürecinde bulunan bir çiftlik ya da üretim biriminde, çiftçi organik olarak üretilen ürünler ile geçiş süreci ürünleri ve hayvanları birbirinden ayırt edilebilecek şekilde tutar ve bu ayrımı gösterecek kayıtlara sahip olur.

İKİNCİ BÖLÜM

Organik Tarım Metoduyla Bitkisel Üretim, Mantar ve Maya Üretimi

             Organik bitkisel üretim kuralları

             MADDE 8 – (1) Organik bitkisel üretim kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik bitkisel üretimde toprağın biyoçeşitliliğini geliştiren, toprağın organik maddesini koruyan veya artıran, toprağı sıkıştırmayan ve erozyonu engelleyen toprak işleme teknikleri kullanılır. Organik tarımda kullanılan üretim teknikleri çevre kirliliğini engellemeli veya minimuma indirmelidir.

             b) Organik olarak değerlendirilecek bitkisel ürünler için, tek yıllık bitkilerde ekim tarihinden itibaren en az iki yıl, mera ve yem bitkilerinde yem olarak kullanılmasından önce en az iki yıl, çok yıllık bitkilerde ise ilk organik ürün hasadından önce üç yıllık geçiş sürecinin uygulanması gerekir. Geçiş sürecinde bitkisel üretim için ilgili üretim alanında bu Yönetmelik ile yasaklanmış girdinin kullanıldığı en son tarih temel alınır.

             c) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşu; arazinin önceki yıllardaki kullanım durumu, yapılan uygulamalar, bölgedeki genel durum ve yetiştirilen ürünler, risk durumları, konu ile ilgili müteşebbis kayıtları ve raporlarının incelenmesi neticesinde geçiş sürecini uzatabilir ya da kısaltabilir. Müteşebbis tarafından organik tarım yapılacak alan bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 bölümlerinde yer alan girdiler dışındaki girdilerin geriye dönük olarak en az üç yıl kullanılmadığını resmi kurum ve kuruluşlardan alınacak belge ile belgelendirilmesi halinde yetkilendirilmiş kuruluş tarafından geçiş süreci maksimum bir yıl kısaltılabilir. Geçiş süreci, tek yıllık bitkilerde 12 ay, çok yıllık bitkilerde 24 aydan daha az uygulanamaz.

             ç) Bir işletmede, organik tarım metodu ile üretilen ürün ile aynı tür ve çeşitten olan ya da bu ürünlerden kolaylıkla ayırt edilemeyen konvansiyonel ürünler bir arada üretilemez. Ancak;

             1) Çok yıllık bitkilerin üretilmesi durumunda;

             Müteşebbisin, işletmenin tamamını en geç beş yıllık plan dâhilinde organik üretime geçireceğini taahhütte bulunması,

             Her birimden hasat edilen ürünlerin ayrı ayrı yerlerde tutulmasını sağlayacak önlemlerin alınması,

             Yetkilendirilmiş kuruluşun, ürünlerden her birinin hasadından en az 48 saat önce haberdar edilmesi,

             Müteşebbisin, hasadın tamamlanmasından hemen sonra, elde edilen ürünlerin kesin miktarı ile ayırt edici özellikleri konusunda yetkilendirilmiş kuruluşu bilgilendirmesi ve bu ürünlerin diğerlerinden ayrı tutulması için gerekli önlemlerin alındığını teyit etmesi hallerinde,

             bu alt bendin birinci paragrafında belirtilen geçiş dönemi planı ve müteşebbis tarafından taahhüt edilen önlemler yetkilendirilmiş kuruluş tarafından onaylanır ve geçiş planı her yıl teyit edilir.

             2) Tarımsal araştırma yapılması düşünülen alanlar, resmi eğitime yönelik kullanılan alanlar ile tohum, vegetatif üretim materyalleri ve transplantasyon materyallerinin üretileceği durumlarda (1) numaralı alt bendin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci paragrafında yer alan koşulların karşılanması durumunda,

             3) Otlakların otlama amacıyla kullanılması durumunda.

             Yukarıda belirtilen durumlarda, aynı ürünün organik ve konvansiyonel üretiminin aynı işletmede yapılmasına izin verilir.

             d) Bitkisel üretimde bina ve tesislerin temizliği ve dezenfeksiyonu için ülkemiz tarımsal üretiminde genel olarak bu amaçla kullanımına izin verilen girdiler kullanılır.

             e) Organik tarımda, topraksız tarıma izin verilmez.

             Toprak koruma, hazırlama ve gübreleme

             MADDE 9 – (1) Organik tarımda toprak verimliliği, sürdürülebilirliği, biyoçeşitliliğin korunması ve geliştirilmesi, toprak erozyonu ve sıkışmasının önlenmesi ve toprak ekosistemi aracılığıyla bitkilerin beslenmesi esastır. Organik bitkisel üretimde toprak koruma, hazırlama ve gübreleme kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Yetkilendirilmiş kuruluşça yapılan kontrollerde, müteşebbis tarafından arazide yeterli toprak koruma tedbirlerinin alınıp alınmadığına karar verilir.

             b) Organik bitkisel üretimde, gereksiz ve toprakta erozyona neden olacak şekilde toprak işleme yapılamaz.

             c) Toprağın verimliliği ve biyolojik aktivitesi aşağıda belirtilen yöntemlerle sağlanır.

             1) Çok yıllık ekim nöbeti programı içerisinde baklagil ve derin köklü bitkilerin yetiştirilmesi sağlanır veya yeşil gübreleme yapılır.

             2) Organik üretimden gelen hayvan gübresi ya da organik materyallerin tercihen her ikisinin de kompost edilmiş olarak kullanılmasına izin verilir. Tarımsal kaynaklı azotun su kirliliğine neden olmasını önlemek amacıyla, organik bitkisel üretimde kullanılacak toplam hayvan gübresi miktarı 170 kg/N/ha/yılı geçemez. Bu limit sadece; çiftlik gübresi, kurutulmuş çiftlik gübresi, kurutulmuş kanatlı gübresi, kompost edilmiş hayvan dışkısı, kanatlı gübresi dâhil, kompost edilmiş çiftlik gübresi ve sıvı hayvan dışkısı kullanımında uygulanır.

             3) Biyodinamik preparatların kullanımına izin verilir.

             4) Kimyasal yöntemlerle elde edilmiş azotlu gübreler kullanılamaz.

             ç) Organik bitkisel üretim yapılacak alanlarda, (c) bendindeki önlemlere rağmen yeterli toprak verimliliği ve biyolojik aktivitenin sağlanamaması halinde, bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Organik Tarımda Kullanılacak Gübreler, Toprak İyileştiriciler ve Besin Maddeleri kullanılır. Bu kapsamda ürün kullanılmasının gerekli olduğuna dair kayıtların müteşebbis tarafından tutulması gerekir.

             d) Kompost aktivitasyonu için, genetiği değiştirilmemiş uygun bitki bazlı preparatlar veya mikroorganizma preparatları kullanılır.

             e) Toprak koşulları ile topraktaki veya bitkideki besin maddelerinin yararlılığının artırılması için ülkemiz tarımsal üretiminde genel olarak kullanımına izin verilen genetiği değiştirilmemiş mikroorganizma preparatları kullanılır.

             f) Organik gübre ve toprak iyileştiricilerin üretimi ve ithalatı için Bakanlıktan izin alınır. Bu izinlerden sonra, organik tarımda kullanılacak organik gübre ve toprak iyileştiricileri için yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uygunluk belgesi veya sertifika verilir.

             Ekim ve dikim

             MADDE 10 – (1) Organik bitkisel üretimde ekim ve dikim kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik tarımsal çoğaltım materyallerinin özellikleri aşağıdaki şekilde olmalıdır.

             1) Tohum; genetik olarak yapısı değiştirilmemiş, döllenmiş hücre çekirdeği içindeki DNA dizilimine dışarıdan müdahale edilmemiş, sentetik pestisitler, radyasyon veya mikrodalga ile muamele görmemiş biyolojik özellikte ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiş olmalıdır.

             2) Fide; organik tohum veya ana bitkiden elde edilmiş ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiş olmalıdır.

             3) Fidan ve anaç; organik materyallerden elde edilmiş ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiş olmalıdır.

             b) Tohum ve vejetatif çoğaltım materyali üretiminin haricinde, organik bitkisel üretimde kullanılacak tohum ve çoğaltım materyalleri organik tarım metoduyla üretilmiş olmalıdır. Bu amaçla kullanılacak materyalin tohum olması halinde ana bitki, çoğaltım materyali olmasında ise ebeveyn bitki en az bir nesil, çok yıllık bitki olması halinde ise iki üretim sezonu süresince bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş olmalıdır.

             c) Organik tohum ve vejetatif çoğaltım materyalinin piyasada bulunmaması halinde, aşağıda belirtilen kurallara uymak koşulu ile fide dışında organik üretim metoduyla elde edilemeyen tohum ve vejetatif çoğaltım materyallerinin kullanımına izin verilir. Bu amaçla;

             1) Öncelikle organik tarıma geçiş sürecindeki üretim biriminden alınmış tohum veya vejetatif çoğaltım materyali kullanımına izin verilir.

             2) Tohum veya vejetatif çoğaltım materyalinin organik veya geçiş sürecindeki üretim biriminden sağlanmasının mümkün olmadığı hallerde; konvansiyonel tohum ya da vejetatif çoğaltım materyalinin kullanımına izin verilir.

             3) Konvansiyonel tohum ya da tohumluk patatesin kullanılacağı alanlarda Devlet tarafından zirai karantina amaçlı kimyasal uygulama zorunluluğu yoksa bu Yönetmeliğin Ek-2’ sinde yer alan ürünler dışında bitki koruma ürünleri ile muamele edilmemiş konvansiyonel tohum ya da tohumluk patates kullanılır.

             4) İzinler ürünün ekiminden önce verilir.

             5) İzinler yalnızca bir defalık ve bir mevsim için verilir. İzini veren yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilen tohum ve tohumluk patates miktarları kaydedilir.

             6) Müteşebbis tarafından organik tohum veya tohumluk patatesin ülke içerisinde yeterli miktarda bulunmadığı belgelendirilir.

             ç) Organik tarımda GDO’lu çoğaltım materyalleri kullanılamaz.

             Bitki koruma

             MADDE 11 – (1) Organik üretimde bitki koruma kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Hastalık, zararlı ve yabancı otların mücadelesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

             1) Hastalık ve zararlılara dayanıklı tür ve çeşit seçimi yapılır.

             2) Uygun ekim nöbeti hazırlanır.

             3) Uygun toprak işleme yöntemleri uygulanır.

             4) Kültürel, biyolojik ve biyoteknik mücadele metotları uygulanır.

             b) Bitki hastalık, zararlıları ve nematodlar  ile yabancı otlara karşı yukarıda belirtilen hususların uygulanamaması veya yetersiz kalması halinde bu Yönetmeliğin Ek-2 bölümünde belirtilen girdiler kullanılır. Bu kapsamda ürün kullanılmasının gerekli olduğuna dair belgelerin kaydının müteşebbis tarafından tutulması gerekir.

             c) Tuzak ve yayıcılarda kullanılan ürünler için, feromon yayıcılar hariç, tuzak ve/veya yayıcılar bu maddelerin doğaya salınmasını ve yetiştirilen ürünle temasını engelleyecek şekilde olur. Tuzaklar kullanıldıktan sonra toplanır ve imha edilir.

             ç) Organik tarımda kullanılmasına izin verilen pestisit ve benzeri maddelerin ruhsatlandırılmasında 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri geçerlidir.

             d) Organik tarımda hastalık, zararlı, nematod ve yabancı ot mücadelesinde kullanılacak girdilerin üretimi ve ithalatı için Bakanlıktan izin alındıktan sonra bu girdilere, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uygunluk belgesi veya sertifika verilir.

             Sulama

             MADDE 12 – (1) Organik bitkisel üretim sulama kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Sanayi ve şehir atık suları ile drenaj sisteminden elde edilen drenaj suları organik tarımda kullanılamaz, gerekli hallerde suyun uygunluğuna yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yapılacak kontrollerde karar verilir.

             b) Sulama suyu çevre kirliliğine yol açmamalıdır.

             c) Sulama, toprak yapısında bozulmaya ve erozyona yol açmamalıdır.

             Hasat

             MADDE 13 – (1) Organik bitkisel üretimde hasat kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik ürünlerin hasadında kullanılan teknik araç ve gereçlerin ekolojik tahribat ve kirlilik oluşturmaması gerekir.

             b) Elle toplama materyalleri ürünün organikliğini bozmayacak yapıda olmalıdır. Toplama materyalleri hijyenik olmalıdır.

             c) Müteşebbislerin organik olmayan ürünlerle olası karışma ve değişmelere karşı gerekli önlemleri almaları ve organik ürünlerin tanımlanmasını sağlamaları durumunda, organik ve organik olmayan ürünleri aynı zamanda hasat edebilirler. Müteşebbis ürünlerin hasat günleri, saatleri, devreleri, kabul tarih ve zaman bilgilerine ait kayıtları tutar ve yetkilendirilmiş kuruluşa verir.

             ç) Ormanlar, doğal alanlar ve tarımsal alanlarda doğal olarak yetişen yenilebilir bitki ve kısımlarının toplanmasında aşağıdaki hususlara uyulur.

             1) Toplama alanı, toplama işleminin üç yıl öncesine kadar bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2’ sinde yer alan ürünler dışındaki ürünlerle muamele edilmemiş olmalıdır.

             2) Toplama alanı son iki yıl içinde yangın geçirmemiş olmalıdır.

             3) Toplama alanındaki doğal yaşam dengesinin ve türlerin korunması sağlanır.

             4) Doğadan toplanan ürünlerde geçiş süreci uygulanmaz.

             Organik mantar üretimi

             MADDE 14 – (1) Organik mantar üretiminde; kompost yapımında aşağıdaki bileşenleri içeren karışımlar kullanılır.               

             a) Bu Yönetmeliğin Ek-1 bölümünde yer alan organik tarım metoduyla üretim yapılan işletmeden gelen çiftlik gübresi ve hayvan dışkısı, söz konusu gübrelerin bulunamadığı durumlarda ise, kompostlamadan önceki kaplama materyali ve su hariç toplam içeriğin % 25’ ini geçmeyecek oranda bu kısımdaki gerekleri karşılayan çiftlik gübresi ve hayvan dışkısı,

             b) Organik üretim metoduna göre üretim yapılan arazilerden elde edilen saman benzeri tarımsal kaynaklı ürünler,

             c) Kimyasal olarak muamele görmemiş torf,

             ç) Kesildikten sonra kimyasal muamele görmemiş odun,

             d) Doğal yapısındaki toprak ve sulama suyu özelliğindeki su,

             e) Bu Yönetmeliğin Ek-1 bölümünde kullanımına izin verilen mineral maddeler.

             Organik maya üretimi

             MADDE 15 – (1) Organik maya üretiminde aşağıdaki kurallara uyulur.

             a) Organik maya üretimi, imalatı ve formulasyonunda; gıdaların işlenmesinde kullanılan mikroorganizmalar, enzimler, içme suyu ve tuz (sodyum klorit ve potasyum klorit) kullanılır. Diğer ürün ve maddeler ancak bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş ve onaylanmışsa kullanılabilir.

             b) Organik maya organik gıda ve yem içinde, organik olmayan maya ile birlikte bulunmamalıdır. Müteşebbis organik üretimden maya özütü veya otolizat elde edemediği durumlarda, organik maya üretimi için substrata %5’e kadar (kuru madde olarak) organik olmayan maya özütü veya otolizat ilave edilmesine müsaade edilir.

             (2) Organik maya üretiminde bu Yönetmeliğin Ek-8’inin 3 üncü bölümünde yer alan maya ve maya ürünlerinin üretilmesi için yardımcı maddeler, normalde gıdaların işlenmesinde kullanılan mikroorganizma ve enzim preparatları ile içme suyu ve tuz kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Organik Tarım Metoduyla Hayvansal Üretim

             Organik hayvansal üretim kuralları

             MADDE 16 – (1) Organik hayvansal üretim kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Damızlık veya üretime yönelik organik hayvancılıkta, çevre koşullarına adaptasyon kabiliyeti yüksek olan ve hastalıklara dayanıklı ırklar seçilir. Bunun için o bölgeye adapte olmuş yerli ırklar ve melezlerine öncelik verilir.

             b) Organik işletmelerden getirilen ve tamamen organik yemlerle beslenilen, genetik yapısı değiştirilmemiş, çevreye, iklim koşullarına ve hastalıklara dayanıklı hayvanlar damızlık olarak kullanılır.

             c) Organik hayvan yetiştiriciliğinde tabii tohumlama esastır. Damızlık hayvanlardan tamamen doğal yöntemlerle elde edilen, saklanan ve kullanılan sperma ile suni tohumlama yapılabilir. Embriyo transferi yapılamaz.

             ç) Hayvanlar, meralara veya açık hava gezinti alanlarına veya açık alanlara erişebilmelidir. Meralarda ve açık alanlarda birim alan başına düşen hayvan sayısı, üretim birimindeki bitkisel üretime yeterli hayvan gübresi sağlayabilecek şekilde sınırlı olmalıdır. Hayvan yoğunluğu yayılan azot miktarı bakımından, kullanılan tarımsal alanda 170 kg/N/ha /yıl’ı aşamayacak sayıda belirlenir. Bu miktar aşıldığında, müteşebbisin aynı bölgede başka bir alan edinmesi veya yetkilendirilmiş kuruluşun bilgisi dâhilinde komşu işletmelerden bu olanağı sağlaması gereklidir. Yetkilendirilmiş kuruluş çevre koruma maksadıyla hayvan yoğunluğunu azaltabilir.

             d) Aynı üretim biriminde bulunan tüm hayvanlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilir. Ancak, konvansiyonel olarak yetiştirilen hayvanlar, yetiştirildikleri barınakların ve arazilerin organik olarak yetiştirme yapılan birimlerden açıkça ayrı olması ve ayrı türlerin bulunması şartıyla aynı işletmede bulunabilirler.

             e) Aşağıdaki koşulların sağlanması halinde organik yetiştirilen hayvanlar,  konvansiyonel yetiştirilen hayvanlarla ortak alanlarda otlatılabilir.

             1) Alanlar, en az üç yıl bu Yönetmelikte izin verilmeyen ürünlerle muamele görmemiş olmalıdır.

             2) Konvansiyonel olarak yetiştirilmiş aynı tür hayvanlar, organik olarak yetiştirilen hayvanlar ile aynı anda merada olmamalıdır.

             3) Organik hayvansal ürünlerin, konvansiyonel ürünlerden ayırt edilememesi durumunda bu ürünler organik olarak değerlendirilemez.

             f) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yetiştirilen hayvanlar aşağıdaki hususların bulunması şartıyla konvansiyonel yetiştirilen hayvanlarla farklı zamanlarda ortak arazilerde otlatılabilir.

             1) Araziler geçiş sürecini tamamlamış olmalıdır.

             2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmemiş hayvanlar, ekstansif üretimden gelmiş olmalıdır.

             3) Organik hayvan yetiştiriciliğinden elde edilen ürünler; ortak arazileri kullanan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmeyen hayvanlarla aynı anda otlatılmadıkları, bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşunca onaylanmadıkça organik olarak kabul edilemez.

             g) Organik yem bitkileri üretimi yapılacak arazi, aşağıdaki hükümlere göre geçiş sürecine alınır;

             1) Organik hayvansal üretim yapılacak arazi ve otlaklar iki yıllık geçiş sürecine alınır.

             2) Otobur olmayan hayvanlar tarafından kullanılan otlaklar, açık barınaklar ve gezinti alanları için geçiş süresi bir yıla indirilir. Söz konusu araziler bu Yönetmelik ekinde izin verilen ürünlerden başka ürünlerle işlem görmediyse geçiş süresi yetkilendirilmiş kuruluşlarca 6 aya indirilir.

             3) Bu fıkranın (f) bendi ile 17 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi istisna olarak hayvansal üretim birimi, mera ve yem üretimi için kullanılan araziler ile birlikte işletmenin tamamının eş zamanlı olarak organik üretime geçirilmesi söz konusu olduğunda aşağıdaki koşulların sağlanması kaydıyla geçiş süreci 24 aya indirilebilir. Bu istisna işletmenin mevcut olan hayvanlarına, yavrularına ve geçiş süreci başlamadan önce aynı zamanda yem üretimi için kullanılan araziler ve meralar için uygulanır. Hayvanlar üretim biriminden elde edilen ürünler ile beslenmelidir.

             ğ) Hayvansal üretimde geçiş süreci;

             1) Et üretiminde; büyükbaş hayvanlar için 12 ay, küçükbaş hayvanlar ve domuzlar için 6 aydır. Ancak organik süt sığırcılığı işletmelerinde sürüden et amaçlı ayrılacak hayvanlar için bu süre yaşam süresinin 3/4’ü dür.

             2) Süt üretimi için yetiştirilen hayvanlar için 6 aydır.

             3) Et üretimine yönelik kanatlılarda, 3 günlük yaştan büyük olmamak kaydıyla 10 hafta, yumurta üretimine yönelik kanatlılarda ise 6 haftadır.

             h) Entansif üretimde kullanılan bazı damızlık veya ırklara ilişkin özel hastalık ve sağlık problemleri olmayanlar damızlık olarak kullanılır.

             ı) Bir sürü ilk kez oluşturulurken organik olarak yetiştirilmiş hayvanlar yeterli sayıda olmadığında, konvansiyonel yetiştirilmiş hayvanlar aşağıdaki hususlara uyulmak şartıyla organik hayvancılıkta kullanılır:

             1) Etlik piliçler geldikleri çiftlikten ayrıldıklarında 3 günlük yaştan büyük olamaz.

             2) Buzağılar ve taylar sütten kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilir ve her koşulda 6 aylıktan küçük olur.

             3) Kuzular ve oğlaklar sütten kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilir ve 60 günden büyük olmamalıdır.

             4) Domuz yavruları sütten kesildikleri andan itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmiş olmalı ve 35 kg’dan az olmalıdır. Dişi domuzlar, gebeliğin son dönemi ve emzirme dönemi haricinde grup içinde tutulur. Domuz yavruları düz gezinti alanlarında ve kafeslerde tutulamazlar. Domuzların gezinti alanlarında kendine özgü davranışları sürdürmelerine izin verilir. Eşelenmeleri için farklı substratlar kullanılabilir.

             5) Yetkilendirilmiş kuruluşun onayına tabi olarak, hayvansal üretim biriminde var olan bu Yönetmeliğin kuralları ile uyuşmayan hayvanlar öngörülen geçiş süreleri uygulanmak koşuluyla organik üretime geçiş yapar.

             i) Organik sığır besisi yapılan işletmede yeniden sürü tesis edilirken; öncelikle organik hayvancılık işletmelerinden, bulunamaması halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun şartlardaki besi danaları konvansiyonel hayvancılık yapılan işletmelerden getirilir.

             j) Sürünün büyütülmesi ve/veya sürünün yenilenmesi için organik olarak üretilen hayvanların bulunamaması halinde her yıl yetişkin büyükbaş hayvanların maksimum % 10’u, domuz ve küçükbaş hayvanların maksimum % 20’si dişi olarak, yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile konvansiyonel hayvancılık yapılan işletmelerden getirilebilir. Bu oranlar aşağıdaki durumlarda yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile sürünün % 40’ı oranında artırılabilir;

             1) Müteşebbisin yazılı taahhüdü ile sürü büyüklüğünün artırılmasının garanti edilmesi halinde,

             2) Irk değiştiriliyorsa,

             3) Yeni bir hayvansal üretim geliştiriliyorsa,

             4) Çiftlikteki hayvan ırkı yok olma tehlikesi altındaysa,

             5) Sağlık ya da afet nedenleriyle yüksek hayvan ölümleri oluyorsa,

             k) (j) bendinde belirtilen yüzdeler 10 adetten az büyükbaş hayvan veya 5 adetten az küçükbaş ve domuz bulunan küçük işletmelerde uygulanmaz. Bu birimlerde yukarıda belirtilen yenileme işlemleri yılda azami 1 hayvan ile sınırlıdır.

             l) Damızlık erkekler, sonradan bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmesi ve beslenmesi şartı ile organik olmayan işletmelerden getirilebilir.

             m) Organik hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal üretim yapan işletmeler, hayvanların giriş ve çıkışı ile tüm tedavi uygulamalarıyla ilgili düzenli kayıtları tutar.

             Organik hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme

             MADDE 17 – (1) Organik hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Pet hayvanı ve kürk hayvanı dışında, organik hayvan yetiştiriciliğinde, hayvanlar organik olarak üretilmiş kaba ve kesif yemlerle beslenir.

             b) Farklı gelişim evrelerindeki organik beslemede ihtiyaçları karşılanırken, üretim artışı yanında kaliteli üretim sağlanır. Hayvanların zorlama ile beslenmesi yasaktır.

             c) Hayvanlar, öncelikle yetiştirildikleri işletmeden sağlanan organik yemlerle, mümkün olmaması halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hareket eden diğer işletmelerden sağlanan ve bu Yönetmeliğin Ek-5 bölümünde verilen yemlerle beslenir.

             ç) Ortalama olarak rasyon kuru maddesinin % 30 kadarı, geçiş süreci maddeleri içerebilir. Geçiş sürecindeki yem maddeleri hayvanların yetiştirildiği işletmeden temin ediliyorsa bu oran % 60’a kadar çıkarılabilir.

             d) Yavruların beslenmesi öncelikle ana sütüyle sağlanır. Bunun mümkün olmaması halinde yavrular aynı sürüden elde edilen sütlerle beslenilir. Türlere bağlı olarak yavruların süt ile beslenmeleri gereken asgari süre; büyükbaş hayvanlarda ve taylarda 90 gün, küçükbaş hayvanlarda 45 gün ve domuzlarda 40 gündür.

             e) Yetiştirme sistemi; yılın değişik dönemlerinde hayvanların otlaklara ulaşabilmelerine imkân sağlar. Ruminant rasyonlarında; silaj ve taze kuru ot gibi kaba yemler rasyon kuru maddesinde en az % 60 oranında olmalıdır. Bununla birlikte, yetkilendirilmiş kuruluş, süt üretimine yönelik hayvanlarda laktasyonun başlarında azami 3 aylık bir süre için bu oranın % 50’ ye indirilmesine izin verebilir.

             f) Yetiştiricinin yemlerini yalnızca organik üretimden sağlayamaması durumunda, konvansiyonel yem maddelerinin sınırlı oranda kullanılmasına izin verilir.

             g) Doğal afetler nedeniyle yem üretiminin azalması halinde, afet bölgesinde kısa bir süre için Bakanlığın belirleyeceği oranda konvansiyonel yem maddelerinin hayvan beslenmesinde kullanımına izin verilir.

             ğ) Domuz ve kanatlı rasyonlarına kaba yem, taze veya kuru ot veya silaj eklenir.

             h) Yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-5’indeki ürünler, silaj yapımında katkı ve işleme maddesi olarak kullanılır.

             ı) Bu Yönetmeliğin Ek-5’inin 1 inci bölümünde yer alan bitkisel kökenli organik olmayan yem maddeleri hayvan beslemede kullanılır.

             i) Hayvansal kaynaklı yem maddeleri, yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-5’ inin 2 nci bölümünde yer alıyorsa kullanılır.

             j) Bu Yönetmeliğin Ek-5’inin 3 üncü bölümünde yer alan mineral kökenli yem maddeleri ve bu Yönetmeliğin Ek-6’sının 1 inci bölümünde yer alan vitaminler ve iz elementler kullanılır.

             k) Enzimler, koruyucular, mikroorganizmalar, bağlayıcılar, topaklanma önleyiciler, antioksidanlar, silaj katkı maddeleri, hayvan beslemede kullanılan ürünler ve yem işlemede yardımcı maddeler, bu Yönetmeliğin Ek-6 bölümünde yer alıyorsa kullanılır.

             l) Antibiyotikler, koksidiyostatikler, tıbbi ürünler ile büyümeyi veya üretimi artırıcı diğer maddeler hayvan beslenmesinde kullanılamaz.

             m) Yem maddeleri, yem katkı maddeleri, yem işlemeye mahsus yardımcı maddeler ve hayvan beslenmesinde kullanılan ürünler; genetiği değiştirilmiş organizmalar veya bunlardan elde edilmiş ürünler kullanılarak üretilemez.

             n) Organik olarak üretilmiş veya işlenmiş yemlerde aranan şartlar şunlardır:

             1) Konvansiyonel yem ile organik yem aynı fabrikada aynı hatta işlenemez.

             2) Ürünlerin bileşiminde yer alan maddeler ya da bu ürünlerin hazırlanmasında kullanılan başka herhangi bir madde iyonlaştırıcı radyasyon-ışınlama içeren uygulamalardan geçmemiş olmalıdır.

             3) Organik yemler mutlaka etiketlenir. Etiket üzerinde;

             Yemin organik miktarı kuru madde üzerinden belirtilir.

             Organik üretim metoduyla elde edilen yem materyalinin yüzdesi yazılır.

             Geçiş dönemi ürünlerinden elde edilen yem materyallerinin yüzdesi yazılır.

             Tarımsal kökenli yem maddelerinin toplam yüzdesi belirtilir.

             Yetkilendirilmiş kuruluşun ismi bulunur.

             4) Organik olarak üretilen yemler ile konvansiyonel olarak üretilen yemler fiziksel olarak ayrı yerlerde tutulur ve depolanır.

             5) Organik yem hazırlamada kullanılan donanım, konvansiyonel yem hazırlamada kullanılan her türlü donanımdan ayrılır.

             6) Konvansiyonel yem hazırlama ünitelerinde aynı hatta hem konvansiyonel hem de organik yem hazırlanamaz. Ancak yem hazırlama ünitesinde yem hazırlamaya başlamadan önce bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen maddelerle yem hazırlama ünitesinin temizliğinin yapılması şartıyla konvansiyonel yem hazırlama ünitelerinde organik yem hazırlanır.

             o) Organik olarak üretilmiş yemler ya da bunlardan elde edilmiş ürünler konvansiyonel üretilmiş yemlerle karışmaya ve bulaşmaya meydan vermeyecek biçimde bir arada nakledilebilir. Yemlerin nakledileceği araçlar bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen maddelerle temizlenir. Nakil esnasındaki ürün miktarı ile teslimattaki ürün miktarının kayıt altına alınması gerekir.

             ö) 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayılı Yem Kanunu ve diğer ilgili mevzuata göre, yem fabrikalarında organik olarak üretilecek yemler için rasyona giren hammaddelerin yetkilendirilmiş kuruluşça verilen organik ürün sertifikasını aldıktan sonra rasyon formülleri Bakanlıkça tescil edilir. Ancak bu işlemden sonra yetkilendirilmiş kuruluş kontrolünde yem fabrikalarında organik yem üretimine geçilir.

             p) Yetkilendirilmiş kuruluş, aynı türden organik ve organik olmayan hayvanlar üzerine bir tarımsal araştırma yürütülmesi ya da resmi bir eğitim faaliyetinin yapılmasında aşağıda belirtilen koşulların sağlanması halinde işletmelere paralel üretim izni verilir.

             1) Her ünitede hayvanlar, hayvansal ürünler, gübreler ve yemler arasındaki ayrımın iyi yapıldığını garanti edecek şekilde uygun önlemler alınır ve bunlar önceden yetkilendirilmiş kuruluşa bildirilir.

             2) Müteşebbis, hayvanların ya da hayvansal ürünlerin dağıtımı veya satışı söz konusu olduğunda yetkilendirilmiş kuruluşu önceden bilgilendirir.

             3) Müteşebbis, üretim biriminde üretilen ürünlerin kesin miktarlarını, ürünlerin ayrımını sağlayacak özellikleri, ürünlerin ayırt edilmesi için alınan önlemleri yetkilendirilmiş kuruluşa bildirir.

             r) Organik yem işlenmesi ya da depolanmasında doğal aromaların eklenmesi dışında, kaybolan özellikleri yeniden oluşturan, işlem sırasındaki ihmalin sonuçlarını düzelten ya da bu ürünlerin gerçek doğası hakkında yanılmalara neden olabilecek madde ve teknikler kullanılmaz.

             Hayvan sağlığı ve veteriner müdahalesi

             MADDE 18 – (1) Organik hayvan yetiştiriciliğinde hayvan sağlığı ve veteriner hekim müdahalesi kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik hayvan yetiştiriciliğinde hastalık önleyici tedbirler şunlardır:

             1) Organik hayvan yetiştiriciliğinde, hayvan sağlığında koruyucu hekimlik esastır.

             2) Uygun damızlık ırklar seçilir.

             3) Hayvanların doğal bağışıklıklarını artırıcı düzenli egzersiz için gezinti alanlarına veya otlaklara ulaşımı ve kaliteli yem kullanımı sağlanır.

             4) Aşırı kalabalık nedeni ile hayvanlarda sağlık problemlerini önlemek için uygun yerleşim sıklığı sağlanır.

             b) Tüm önleyici tedbirlere rağmen bir hayvanın hastalanması veya yaralanması durumunda, uygun bir barınakta izole edilerek, derhal tedavi edilir.

             c) Organik hayvancılıkta veteriner hekim gözetiminde veteriner tıbbi ürünlerin kullanım usul ve esasları şunlardır:

             1) Tedaviye alınan hayvan türü üzerinde tedavi edici etkisinin bulunması ve tedavi koşullarına uygun olması kaydıyla kimyasal sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler dışında allopatik ürünler, fitopatik ürünler, bu Yönetmeliğin Ek-5’inin 3 üncü bölümünde ve Ek-6’sının 1 inci bölümünün 1.1 bölümünde listelenen ürünler kullanılır. Ayrıca tedavide homeopat tedavi yöntemleri de uygulanır.

             2) Yukarıda bahsedilen maddelerin kullanımının hastalıkla veya yaralanmayla mücadelede yetersiz kalması durumlarında ve hayvanın acı çekmemesi için tedavi amacı ile kimyasal bileşimli ilaçlar veya antibiyotikler yetkilendirilmiş kuruluşun izni ile kontrollü olarak kullanılır.

             3) Kimyasal olarak sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler veya antibiyotikler, hastalık önleyici uygulamalar için kullanılamaz.

             ç) Organik hayvan yetiştiriciliğinde, hayvanların genetik yapısı değiştirilemez ve genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar organik hayvansal üretimde girdi olarak kullanılamaz. Gen teknolojisi metotları ile hayvan ıslahına izin verilmez. Büyüme veya üretimi artırıcı maddelerin kullanımı ve üremeyi kontrol etmek amacıyla veya diğer amaçlarla hormon ya da benzeri maddelerin kullanımı yasaktır. Ancak hormonlar, tedavi amaçlı veteriner hekim uygulaması olarak hasta hayvana verilebilir.

             d) Veteriner tıbbi ürünleri kullanıldığında; konulan teşhis, müdahale yöntemi, ilacın dozu, ilacın etken maddesi, tedavi süresi ve ilacın kalıntı arınma süresi ile birlikte kullanılan ürün kayıt edilir.

             e) Bir hayvana normal koşullarda verilen veteriner tıbbi ürünlerinin son uygulandığı tarih ile bu hayvanlardan organik ürün elde edilme tarihi arasındaki süre, organik yetiştiricilikte, konvansiyonel yetiştiricilikteki uygulamanın iki katı veya kalıntı arınma süresi belirtilmemiş hallerde ise 48 saattir.

             f) Aşı uygulamaları, parazit tedavisi veya ülkemizce zorunlu olarak belirlenen hayvan hastalık ve zararlıları ile mücadele programları haricinde, bir hayvana veya hayvan grubuna bir yıl içerisinde üçten fazla kimyasal sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler veya antibiyotiklerin uygulanması halinde ya da üretken olduğu yaşam süresi bir yıldan az olan hayvanlarda bir defadan çok muamele gördüyse, söz konusu hayvanlar veya bu hayvanlardan elde edilen ürünler organik ürün olarak satılamaz ve yeniden geçiş sürecine alınır. Buna ait kayıtlar müteşebbis tarafından tutulur.

             g) Ulusal zorunlu mücadele programları dışında işletmenin bulunduğu alanda ihbari mecburi bulaşıcı ve salgın bir hastalığın ortaya çıkması halinde, 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uyulur ve bağışıklık sağlayan veteriner biyolojik maddeleri kullanılır.

             Yetiştiricilik uygulamaları, barınak ve bakım şartları

             MADDE 19 – (1) Organik hayvansal üretimde yetiştiricilik uygulamaları, barınak ve bakım şartları aşağıda belirtilmiştir:

             a) Koyunlarda kuyruk kesme amacı ile elastik bant takılması, kuyruk kesme, diş kesme, gaga kesme ve boynuz köreltme uygulamaları organik yetiştiricilikte uygulanamaz. Yolma gibi yöntemler uygulanamaz. Bu uygulamaların bir kısmına genç hayvanlarda boynuz köreltme uygulamasında olduğu gibi güvenlik, hayvan sağlığı, rahatlığı ve hijyen için yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilebilir. Bu tür uygulamalar ve ürün kalitesini artırmaya yönelik fiziksel kastrasyon uygulamaları, hayvanlar en uygun yaşta iken uzman kişiler tarafından hayvanlara acı çektirmeden yerine getirilir.

             b) Hayvanlar bağlı olarak tutulamaz. Ancak, hayvan refahı düzenlemeleri dikkate alınarak yetkilendirilmiş kuruluş tarafından hayvanların güvenliği ve refahı için, müteşebbisçe zorunluluğunun ortaya konulması koşulu ile hayvanların sınırlı bir süre için bağlanmasına izin verilebilir.

             c) 10 baş veya daha az sayıdaki büyükbaş hayvan grupları, davranış ihtiyaçlarına uygun olarak grup içerisinde tutmak mümkün değilse, haftada en az iki defa otlatma alanlarına ve açık barınak alanlarına veya egzersiz alanlarına ulaşmalarını sağlamak koşuluyla yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile bağlanabilir.

             ç) Hayvanların gruplar halinde yetiştirilmeleri durumunda grubun büyüklüğü; hayvan türünün gelişim evrelerine ve davranış biçimlerine bağlı olup, bir uzman görüşü ışığında yetkilendirilmiş kuruluşça belirlenir. Hayvanlar, kansızlığı teşvik edecek koşullarda tutulamaz ve rasyonlar kullanılamaz.

             d) Hayvan barınakları, sıhhi bir yapı malzemesinden inşa edilir, barınak koşulları hayvanların biyolojik ve ırk ihtiyaçlarını karşılar. Hayvanlar yem ve suya kolayca erişebilmelidir. Binaların yalıtımı, ısınması ve havalandırılması; hava akımını, toz seviyesini, sıcaklığı, nispi nemi ve gaz yoğunluğu hayvanlara zarar vermeyecek sınırlar içerisinde tutacak şekilde olur. Barınaklar, bol miktarda doğal havalandırma ve ışık girişine izin vermelidir.

             e) Serbest gezinti alanları, açık hava gezinti alanları veya açık barınak alanlarında; yerel hava koşullarına ve ilgili türe bağlı olarak yağmura, rüzgâra, güneşe ve aşırı sıcaklığa karşı yeterli korunma sağlanır.

             f) Barınaklar; hayvanlara rahatça ve doğal olarak durabilecekleri, kolayca yatabilecekleri, dönebilecekleri, kendilerini temizleyebilecekleri, tüm doğal pozisyonları alabilecekleri, gerinme ve kanat çırpma gibi tüm doğal hareketleri yapabilmelerine yetecek büyüklükte olur.

             g) Kapalı barınaklar ve açık gezinti alanlarının asgari alanları ve farklı hayvan türleri ile kategorileri için diğer barınak özellikleri bu Yönetmeliğin Ek-3’ünde belirtilen kriterlere uygun olur.

             ğ) İklim koşullarının hayvanlara açık havada yaşamalarına imkân verdiği bölgelerde, hayvan barınaklarının yapılması zorunlu değildir.

             h) Barınak, kümes, alet ve kaplar, hastalık taşıyan organizmaların gelişmesi veya bulaşmasını engellemek için, uygun bir şekilde temizlenir ve dezenfekte edilir. Hayvan binaları ve yapılarının temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen maddeler kullanılır. Böcek ve kemirgenlerle mücadele etmek ve işletmede kokuyu azaltmak amacıyla, dışkı, idrar ve dökülmüş dağılmış gıdalar ortamdan uzaklaştırılır. Bütün bu tedbirlere rağmen böcekler ile diğer kemirgenlerin hayvan barınaklarından ve diğer tesislerden uzaklaştırılamaması durumunda, yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-2’sinin 1, 2, 3, 4 ve 5 inci bölümündeki girdiler ve rodentisitler kullanılır.

             ı) Tüm memeliler, otlak veya açık hava egzersiz alanlarına, açık barınak alanına ulaşabilmelidir. Hayvanların psikolojik koşulları, hava koşulları ve arazinin durumu izin verdiği sürece hayvanlar bu yerleri kullanabilmelidir. Otoburlar, koşullar elverdiği sürece otlaklara ulaşabilmelidir.

             i) Otobur hayvanların otlama dönemlerinde meralara erişebilmeleri ve kış barınaklarının hayvanlara hareket serbestisi vermesi durumunda, kış aylarında hayvanlara açık gezinti alanları ve açık alanlar sağlanması zorunluluğu kaldırılabilir. Ancak; bir yıldan yaşlı boğalar, meralara, açık gezinti alanlarına ve açık alanlara erişebilmelidirler. Besinin son döneminde büyükbaşlar yaşam sürelerinin 1/5’ini geçmemesi ve üç aydan fazla olmamak kaydıyla kapalı alanlarda kalabilirler.

             j) Hayvan barınaklarının zemini düzgün olmalı fakat kaygan olmamalıdır. Toplam zemin alanının asgari yarısı, sert ve düz olmalıdır.

             k) Altlık; sap-saman veya diğer uygun doğal maddeden oluşur. Altlık olarak kullanılan materyal, organik tarımda gübre olarak kullanılmasına izin verilen her türlü mineral madde ile iyileştirilebilir ve güçlendirilebilir.

             l) Buzağılar 1 haftalık yaştan sonra bireysel bölmelerde tutulamaz.

             m) Kanatlılar açık yetiştirme koşullarında yetiştirilir ve kafeslerde tutulamaz. Su kanatlıları iklim şartlarının elverdiği sürece hayvanın rahatlığı veya hijyen şartları nedeniyle akarsu, gölet ve göllere erişebilmelidir.

             n) Kümesler aşağıdaki asgari şartları karşılar;

             1) Zeminin asgari 1/3’ü, parçalı veya ızgaralı yapıda değil, düz bir yapıda olmalı ve sap-saman, talaş, kum veya kısa çim gibi maddelerle kaplı olmalıdır.

             2) Yumurta tavuğu kümeslerinde zeminin 1/2’sinden fazlası dışkı toplanmasına elverişli olur.

             3) Tünek, kanatlı grubu ve kanatlı büyüklüğü ile orantılı olmalıdır. Bu konudaki standartlar bu Yönetmeliğin Ek-3’ünün 2 nci bölümüne uygun olur.

             4) Kanatlının büyüklüğüne göre giriş/çıkış delikleri olmalı ve bu delikler kanatlı barınağının her 100 m2 si için asgari toplam 4 m uzunlukta olmalıdır.

             5) Her kanatlı barınağında aşağıdakilerden fazla hayvan barındırılamaz:

             4800 adet etlik piliç,

             3000 adet yumurta tavuğu,

             5200 adet afrika tavuğu,

             4000 adet dişi muskovi veya pekin ördeği,

             3200 adet erkek muskovi veya pekin ördeği ile diğer ördekler,

             2500 adet horoz, kaz veya hindi.

             6) Et üretimine yönelik kanatlı barınaklarının her birinin toplam kullanılabilir alanı 1600 m2 yi aşamaz.

             o) Yumurta tavuklarında doğal ışık ile suni ışıklandırmanın toplamı günde 16 saati geçemez. Suni ışıklandırma olmadan asgari 8 saat dinlenme süresi uygulanır.

             ö) Kanatlılar iklim koşullarının elverdiği durumlarda açık hava barınaklarına ulaşabilmeli ve bu durum yaşamlarının asgari 1/3’ünde uygulanmalıdır. Bu açık hava barınakları çoğunlukla bitki örtüsü ile kaplanır, koruyucu tesisler bulunur ve hayvanların yeterli sayıda suluk ve yemliklere erişmelerine imkân verir. Halk ve hayvan sağlığını korumak amacıyla hayvanların dışarı çıkmasını engelleyen, Bakanlıkça belirlenmiş bir durum olması halinde; gerekli biyogüvenlik tedbirleri alınır ve hayvanlar kapalı yerde tutularak yeterli sayıda suluk ve yemliklere erişmelerine imkân verilir.

             p) Sağlık nedenleriyle, iki yetiştirme dönemi arasında kümesler boş bırakılır, bu süre içerisinde binalar ve tesisat temizlenir ve izin verilen maddelerle dezenfekte edilir. Ayrıca, her kanatlı grubunun yetiştirilmesi tamamlandığında gezinti alanları sağlık nedeniyle boş bırakılarak, bitki örtüsünün yeniden gelişmesine imkân verilir. Bu gereklilik barınaklarda tutulmayan ve gün boyunca serbestçe gezinen az sayıdaki kanatlılara uygulanmaz.

             r) Yoğun yetiştiricilik yöntemlerinin kullanımını engellemek için kanatlılar ya asgari bir yaşa erişinceye kadar beslenirler ya da yavaş gelişen kanatlı genotipleri seçilir. Yavaş gelişen kanatlı genotiplerinin işletmeci tarafından kullanılmadığı yerlerde kesim aşağıdaki asgari yaşlarda olur.

             Tavuklar                               81 günlük,

             Et horozları                        150 günlük,

             Pekin ördeği                          49 günlük,

             Dişi muskovi ördeği             70 günlük,

             Erkek muskovi ördeği           84 günlük,

             Yaban ördeği                         92 günlük,

             Afrika tavuğu                       94 günlük,

             Erkek hindi ve kaz              140 günlük,

             Dişi hindiler                        100 günlük.

             Organik etlik piliç yetiştiriciliğinde yavaş gelişen genotiplerin kullanılması durumunda asgari kesim yaşı 72 gündür.

             Nakliye ve kesim

             MADDE 20 – (1) Organik hayvan nakliyesi ve kesim kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Hayvanların nakliyesinde uyulması gereken kurallar şunlardır:

             1) Hayvanların nakilleri stressiz ve kısa zamanda gerçekleştirilecek şekilde yapılır.

             2) Yükleme ve boşaltma işlemleri dikkatlice ve hayvanları zorlamak amacıyla elektriksel uyarıcı alet kullanılmadan gerçekleştirilir. Nakliye öncesi ve esnasında herhangi bir yatıştırıcı ilaç kullanılmaz.

             3) Kara taşımacılığında 8 saatte bir yemleme, sulama ve dinlendirme için mola verilir.

             b) Kasaplık hayvanlara kesim esnasında stres yaratmayacak şekilde davranılır. Mümkün olan durumlarda ayrı mezbaha, kesimhane ve kombinalar kullanılır. Mümkün olmayan durumlarda ise konvansiyonel olarak yetiştirilmiş hayvanların kesiminden sonra, mezbaha, kesimhane ve kombinalar bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen maddeler ile temizlendikten sonra, organik hayvanların kesimi yapılır.

             Hayvan gübresi

             MADDE 21 – (1) Organik hayvan gübresi kullanma, bulundurma ve koruma kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik bitkisel üretim yapılacak alanlarda, arazi üzerine uygulanacak toplam gübre miktarı, 170 kg/N/ha/yılı geçemez. Söz konusu miktara göre bu Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan tabloda maksimum hayvan sayısı belirlenmiştir.

             b) Organik hayvansal üretim yapan işletmeler üretim fazlası gübrelerini bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapan diğer müteşebbislerle sözleşme yaparak dağıtır. Sözleşmede; kullanılan tarımsal alanda yılda hektar başına azami 170 kg saf azot miktarının bu gübrelemeden sağlanan kısmı hesaplanarak belirlenir.

             c) Hayvansal gübrelerin depolama yerleri; doğrudan akıntı ile veya sızıntı ile toprak veya suyun kirlenmesini önleyecek özellikte olmak zorundadır.

             ç) Müteşebbisin, yetkilendirilmiş kuruluş ile yapacağı sözleşmede, hayvan gübresinin depolanması için yapılan tesislerin yeri ve tarifi, hayvan gübresinin yayılmasına ilişkin plan ve diğer işletmelerle yapılan yazışmalar yer alır.

             Organik arı yetiştiriciliği

             MADDE 22 – (1) Organik arı yetiştiriciliği kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Irk seçiminde, arıların yerel koşullara adapte olabilme kapasitesi, dayanıklılıkları ve hastalıklara karşı dirençleri göz önüne alınır. Apis mellifera türünün ırkları ve yerel ekotipleri tercih edilir.

             b) Kolonilerin yenilenmesi amacıyla, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan, yılda % 10 oranında ana arı ve oğul organik üretim yapılan kovanlara, organik üretim birimlerinden gelen bal peteği veya temel peteği ile birlikte yerleştirilmeleri kaydıyla, alınabilir. Bu durumda geçiş süreci uygulanmaz.

             c) Kapasite artırımı; kolonilerin bölünmesi ile veya organik arıcılık yapan diğer işletmelerden oğul veya kovan alınarak yapılır.

             ç) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapmayan arıcılardan sağlanan arı oğulları, bir yıllık geçiş sürecine alınır.

             d) Yetkilendirilmiş kuruluştan izin alınması kaydıyla, işletmenin sahip olduğu konvansiyonel arı kolonileri, organik arıcılığa geçiş amacı ile kullanılabilir.

             e) Geçiş sürecinde, var olan balmumu, organik arıcılıktan gelen balmumu ile değiştirilir.

             f) Üretim sezonu sonunda arıların kışı geçirebilmesi için kovanlarda yeterli miktarda bal ve polen bırakılır.

             g) Organik arıcılıkta geçiş süreci bir yıldır. Arıcılık ürünleri, bu Yönetmelik hükümlerinin asgari bir yıl uygulanması kaydıyla organik ürün olarak pazarlanır.

             ğ) Veteriner tıbbi ürünleri uygulandığı zamanlar; aktif farmakolojik madde de dahil ürünün tipi, konulan teşhis, dozu, uygulama şekli, tedavi süresi ve ilacın kalıntı arınma süresi kaydedilir ve ürünler organik ürün olarak pazarlanmadan önce yetkilendirilmiş kuruluşa bilgi verilir.

             (2) Arı kolonilerinin beslenmesi: İlkbahar döneminde arı kolonilerinin beslenmesinde organik bal kullanılır. Ancak kovanlar zor iklim koşullarından dolayı tehlike altında ise ve yalnızca son bal hasadı ile bir sonraki nektar veya balözü akış döneminden 15 gün önceki dönem arasında arıların beslenmesine izin verilir. Bu besleme organik bal, organik şeker şurubu veya organik şeker kullanılarak yapılır. Besleme ile ilgili olarak kayıtlara, ürünün tipi, uygulama tarihi, miktarı ve kullanıldığı kovanlara dair bilgiler yazılır. 

             (3) Organik arıcılıkta bakım, yönetim uygulamaları ve kayıtları aşağıda verilmiştir:                              a) Kovanların yerleştirildikleri alanlar kovan bilgileri ile birlikte kaydedilir.

             b) Arıcılık ürünlerinin hasat edilmesi esnasında petekler içerisindeki arılar yok edilemez ve bal süzmek için kuluçka peteği kullanılamaz.

             c) Ana arının kanatlarını kesmek yasaktır. Ana arıların değiştirilmesi esnasında eski ana arının öldürülmesine izin verilir. Sadece Varroa hastalığı bulaşan erkek arı gözlerinin yok edilmesine izin verilir.

             ç) Bal hasadında kimyasal sentetik sinek kovucu maddeler kullanılamaz.

             d) Arıcılık ürünlerinin üretimi, hasadı, işlenmesi ve depolanması esnasında kolonilere uygulanan koruyucu önlemler ve tedaviler kayıt edilir.

             e) Ballıkların kaldırılması ve bal süzme faaliyetleri kovan koloni kartına kaydedilir.

             (4) Kovanların yerleşimine ilişkin kurallar aşağıda belirtilmiştir:

             a) Arılar için yeterli miktarda doğal nektar, balözü ve polen kaynağı bulunmalı ve suya erişim imkanı olmalıdır.

             b) Üretim bölgesinin 3 km yarıçapı içerisinde bulunan nektar ve polen kaynakları, organik olarak üretilen ürünlerden, doğal veya arıcılık ürünlerinin organik olma niteliğini etkilemeyecek bitki örtüsünden oluşmalıdır. Bu alanda yeteri miktarda polen ve nektar bulunamaması durumunda, üreticinin arılarını yukarıdaki şartlara uygun olmayan bir alana nakletmesi ve üretimini organik tarım usul ve esaslarına uygun olarak devam ettirmesi halinde buradan elde edilen ürün organik ürün olarak değerlendirilemez. Ancak, söz konusu kovanların belirtilen bölgeye tekrar nakledildiğinde geçiş süreci uygulanmaz. Yukarıda belirtilen yarıçap içerisinde, aynı üretici tarafından organik ve konvansiyonel arıcılık yapılamaz.

             c) Kovanlar; kirlenmeye yol açması muhtemel olan, kent merkezleri, otoyollar, sanayi bölgeleri, atık merkezleri, atık yakma merkezleri gibi tarım dışı üretim kaynaklarından uzak olmalıdır. Müteşebbis bu koşulun sağlanması için gerekli tedbirleri alır.

             Yukarıdaki koşullar çiçeklenmenin olmadığı alanlarda veya kovanların uykuda olduğu kışlama döneminde uygulanmaz.

             ç) Kovanlar bulundukları yerden başka yere yetkilendirilmiş kuruluş bilgisi dâhilinde taşınır.

             (5) Arıcılıkta kullanılacak materyallerin ve kovanların özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

             a) Kovanlar çevreye ve arıcılık ürünlerine risk getirmeyen doğal malzemelerden yapılır.

             b) Kovanlar kimyasal boyalarla boyanamaz. Kovanlar propolis, balmumu ve bitki yağları gibi doğal ürünlerle kaplanır.

             c) Yeni çerçeve için balmumu organik üretim yapan birimlerden sağlanır. Kovan kapağından elde edilen balmumu kullanılır. Arıcılığa yeni başlandığında veya geçiş sürecinde organik olarak üretilen balmumunun pazarda mevcut olmaması durumunda, konvansiyonel balmumu kullanılmasına, analizlere dayanarak yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilir.

             ç) Üzerinde yavrulu gözler bulunan çerçevelerden bal sağımı yapılmaz.

             d) Çerçeve, kovan ve petekleri zararlılardan koruma amacıyla, Rodentisitler (sadece tuzaklarda) ve Ek-2’de listelenen ürünler kullanılır. Kovanların dezenfeksiyonu için doğrudan ateş veya buhar gibi fiziksel uygulamalara izin verilir.

             e) Arıcılıkta kullanılan malzemelerin, binaların, teçhizatın ve kapların veya ürünlerin temizlenmesinde ve taşınmasında yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci bölümündeki maddeler kullanılır.

             f) Kovanların taşınması sırasında arılara stres yaratmaktan kaçınılır.

             g) Karantina tedbirleri uygulanan ve uçakla ilaçlama yapılan alanlarda organik arıcılık yapılamaz.

             ğ) Kovanların taşınması, depolanması, pazarlanmasında ve organik arı ürünlerinin üretilmesi, işlenmesi, taşınması, ambalajlanması, etiketlenmesi, depolanması ve pazarlanmasında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

             (6) Arıcılıkta hastalıkların önlenmesi için uyulması gereken kurallar aşağıda verilmiştir:

             a) Dayanıklı uygun ırklar seçilir.

             b) Ana arıların düzenli olarak yenilenmesi, herhangi bir anomali tespiti için kovanların sistematik olarak kontrolü, kovanlardaki erkek arı gözlerinin kontrolü, düzenli aralıklarla malzeme ve teçhizatın dezenfekte edilmesi, kirlenmiş maddeler veya kaynaklarının imha edilmesi, balmumunun düzenli olarak yenilenmesi, kovanlarda yeterli miktarda polen ve bal bırakılması gibi hastalıklara karşı direnç artırıcı ve enfeksiyon önleyici uygulamaların yapılması gerekir.

             c) Koruyucu önlemlere rağmen, koloniler hastalanır veya zarar görürse, derhal tedaviye alınır, gerekirse koloniler ayrı kovanlarda izole edilir. Bu Yönetmeliğe uygun arıcılıkta kullanılacak veteriner tıbbi ürünleri aşağıdaki prensiplere uygun olmalıdır;

             1) Bakanlıkça ruhsatlandırılır.

             2) Tedavi edici etkilerinin öngörülen tedaviye uygun olması kaydıyla kimyasal bileşimli ilaçlar yerine fitoterapik veya homeopatik tedavi yöntemleri kullanılır.

             3) Yukarıda bahsedilen ürünlerin kullanımı, kolonileri tehdit eden hastalık veya zararlıların yok edilmesinde etkili olmaması durumunda, yetkilendirilmiş kuruluşun sorumluluğunda, kimyasal bileşimli ilaçlar kullanılır. Ancak koruyucu amaçlı kimyasal bileşimli ilaçların kullanımı yasaktır.

             4) Arı zararlısı Varroa için; formik asit, laktik asit, asetik asit, oksalik asit ve mentol, timol, okaliptol veya kafur kullanılır. Bu ürünler kullanıldığında kolonilere bir yıllık geçiş süreci uygulanmaz.

             ç) Kimyasal olarak sentezlenmiş allopatik ürünler tedavi amaçlı uygulanırsa, bu dönem içerisinde tedavi altındaki koloniler izole edilmiş kovanlara yerleştirilir ve tüm bal mumları organik arıcılıktan gelen balmumları ile değiştirilir. Bu kolonilere bir yıllık geçiş süreci uygulanır.

             (7) İstisnai durumlar aşağıda verilmiştir:

             a) Sağlık veya afet nedenleriyle yüksek hayvan ölümlerinin olması durumunda ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun kovanların mevcut olmaması halinde, geçiş sürecine tabi olmaları kaydıyla, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kovanların yeniden oluşturulmasına izin verilir.

             b) Organik arıcılıkta iklim, coğrafi ve yapısal kısıtlamaların olması durumunda; polinasyon amaçlı üretim için bir müteşebbis organik üretim kurallarını yerine getirmesi ve bu Yönetmelikte kovanların yerleştirilmesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere organik ve konvansiyonel arıcılık faaliyetlerini aynı işletmede yapabilir. Bu ürünler organik olarak satılamaz.

             c) Bal özü üretimini engelleyen uzun süreli istisnai iklim koşulları veya afet hallerinde arıların organik bal, organik şeker veya organik şurupla beslenmesine ya da oluşturulmasına yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Organik Tarım Metodu ile Su Ürünleri Yetiştiriciliği

             Organik deniz yosunu üretiminde genel kurallar

             MADDE 23 – (1) Deniz yosunu üretimi: Deniz yosununun toplanması ve yetiştirilmesi için ayrıntılı üretim kurallarını ortaya koymakta olup;  aynı zamanda tüm çok hücreli deniz algi veya fitoplankton ve mikroalglerin, su ürünleri yetiştiriciliğinde daha sonra yem olarak kullanılmak üzere üretimi için de uygulanır.

             a)  Sucul ortamın ve sürdürülebilir yönetim planının uygunluğu:

             1) Organik su ürünleri yetiştiricilik tesislerinin kurulmasına ilişkin işlemler 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu kapsamda yürürlüğe giren yönetmeliklere uygun olarak yürütülür.

             2) Deniz yosunu yetiştiriciliği işlemleri, organik üretim için izin verilmeyen ürünler, maddeler veya ürünlerin organik yapısını tehlikeye atacak kirleticilerle bulaşmaya maruz kalmayacak yerlerde gerçekleştirilir.

             3) Organik ve organik olmayan yetiştiricilik birimleri uygun şekilde ayrılır. Bu ayrım doğal konum, ayrı su dağıtım sistemleri, işletmeler arası mesafeler, su kaynağının gel-gitten etkilenmesi, organik yetiştiricilik biriminin su kaynağının, akış yönüne göre yukarı veya aşağısında oluş durumları göz önünde bulundurularak yapılır.   Bakanlık, organik su ürünleri veya deniz yosunu hasadı için uygun olmadığı düşünülen yerler veya alanlar ile organik ve organik olmayan üretim birimleri arasındaki asgari ayırım mesafelerini belirleyebilir.

             4) Müteşebbis, su ürünleri yetiştirme ve deniz yosunu hasatı için üretim birimiyle orantılı sürdürülebilir bir yönetim planı oluşturur. Plan, yıllık olarak güncellenir ve uygun olduğunda, üretim döngüsü başına veya yıllık olarak çevreye atık deşarjı da dâhil deniz yosunu yetiştiriciliğinin çevresel etkilerini,  müteşebbisin yapacağı çevresel izlemeyi ayrıntılı bir şekilde içerir. Çevredeki sucul ve karasal ortamlar üzerindeki negatif etkilerini en az düzeye indirmek için alınacak tedbirler listelenir. Plan, teknik ekipmanların denetimi ve onarımına ilişkin kayıtlar da bulunur. 

             5) Yetiştiricilik su ürünleri ve deniz yosunu yetiştiricilik işletmecileri, tercihen yenilenebilir enerji kaynaklarını ve geri dönüşümlü malzemeleri kullanır. İşlemlerin başlangıcında, uygulamaya konulacak sürdürülebilir yönetim planının bir parçası olarak atık azaltma programı hazırlar. Mümkün olduğunda, ilave ısı kullanımı, sürdürülebilir kaynaklardan gelen enerji ile sınırlı tutulur.

             6) Deniz yosunu hasadı için başlangıçta bir defaya mahsus biyokütle tahmini  yapılır.

             b) Deniz yosunları için üretim kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Doğal olarak yetişen deniz yosunlarının ve bunların parçalarının toplanması 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliği ve bunlara dayalı çıkarılan avcılığı düzenleyen mevzuat doğrultusunda yapılır.

             Toplama işlemi, doğal yaşam ortamının uzun süreli devamlılığını veya toplama alanındaki türlerin sürdürülebilirliğini etkilememesi koşuluyla yapılır.

             2) Deniz yosunu yetiştiriciliği, en az bu bendin (1) numaralı alt bendinde belirtilen özelliklere uygun kıyı bölgelerinde veya sulak alanlarda yapılır. Buna ilave olarak:

             Filiz yosunların toplanmasından hasada kadar üretimin tüm safhalarında sürdürülebilirlik ön planda tutulur.

             Geniş bir gen havuzunun devamlılığını temin etmek amacıyla, kapalı alan kültür stokuna ilave etmek için filiz yosunların doğal ortamdan toplanması kontrollü yapılır.

             Suni gübreler kapalı tesisler dışında kullanılmaz ve sadece bu amaçla, bu Yönetmeliğin Ek-1’inde organik üretim için kullanılmasına onay verilmesi durumunda kullanılır.

             c) Doğal deniz yosununun sürdürülebilir hasadı aşağıda belirtilmiştir:

             1) Yosun hasadı ile ilgili tüm kayıtlar muhafaza edilir. Müteşebbise deniz yosunu tedarik eden kişi bu Yönetmelikle ve Su Ürünleri Yönetmeliğine bağlı avcılığı düzenleyen mevzuata uyumlu olan doğal deniz yosunu tedarik ettiğini belirtir. Yetkilendirilmiş kuruluşa da doğruluğunu ispat eder.

             2) Hasat işleminde; hasat tekniği, asgari büyüklükler, yaşlar, üreme döngüsü veya ortamda kalan deniz yosununun boyutları gibi deniz yosununun yeniden çoğalabilmesini temin edecek tedbirler alınır.

             3) Deniz yosunu paylaşılan veya ortak hasat alanından hasat ediliyorsa, bütün hasadın bu Yönetmeliğe uygun olmasını sağlamak için müteşebbis tarafından düzenli kayıtlar tutulur.

             4) Deniz yosunu üretim kayıtları bu fıkranın  (g) bendinin (2) numaralı alt bendinin ikinci ve üçüncü paragrafına ilişkin olarak, sürdürülebilir yönetim ve hasat alanları üzerinde uzun dönemli etki olmadığı konusunda kanıtlar sağlar.

             ç) Deniz yosununun kültüre alınması kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Deniz yosunu kültürü sadece ortamda doğal olarak oluşan veya tercihan polikültür sisteminin bir parçası olarak yakında yer alan organik su ürünleri yetiştiriciliği üretiminden gelen besinleri kullanır.

             2) Harici besin kaynaklarının kullanıldığı karadaki tesislerde, atık sudaki besin düzeyleri, giriş suyu ile aynı veya bundan daha düşük olur. Sadece bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan bitkisel veya mineral menşeli besinler kullanılır.

             3) Kültüre alma yoğunluğu veya işlem yoğunluğu kaydedilerek ve çevre üzerinde olumsuz etkiler olmadan azami deniz yosunu miktarının aşılmaması sağlanarak yetiştiricilik yapılan su ortamının bütünlüğü korunur.

             4) Deniz yosununun büyütülmesi için kullanılan halatlar ve diğer ekipmanlar gerektiğinde yeniden kullanılabilmeli ve geri dönüştürülebilen materyallerden üretilmiş olmalıdır.

             d) Üretim ekipmanları ve tesislerinin temizlenmesi kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Yetiştiriciliği yapılan türün dışında, ortamda gelişen biyolojik bozulmaya yol açan organizmalar, sadece fiziksel araçlarla veya elle uzaklaştırılır ve uygun olduğunda çiftlikten uzak bir mesafeden denize geri verilir.

             2) Ekipman ve tesislerin temizlenmesi fiziksel veya mekanik tedbirler aracılığıyla gerçekleştirilir. Bu tedbirlerin yeterli olmadığı durumlarda, sadece bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 2 nci bölümünde listelenmiş olan maddeler kullanılır.

             e) Deniz yosunu için özel hükümler aşağıda belirtilmiştir:

             1) Eğer nihai ürün taze deniz yosunu ise, taze hasat edilmiş deniz yosununun yıkanması için deniz suyu kullanılır. Eğer nihai ürün suyu giderilmiş deniz yosunu ise, yıkama işlemi için içme suyu kullanılır. Nemin giderilmesi için tuz kullanılabilir.

             2) Deniz yosunu ile doğrudan temas eden ısı kaynağının kullanılması yasaktır.  Kurutma işleminde halatlar veya diğer ekipmanlar kullanılırsa, temizleme işlemi için bu Yönetmeliğin Ek-7’sinde listelenmiş olan maddeler kullanılır.

             f) Deniz yosunu için kontrol işlemleri; organik deniz yosunu üretiminde kontrol işlemi ilk kez uygulandığında;  müteşebbis,  işletme ve faaliyetin tam bir tanımını oluşturur ve muhafaza eder. Bu tanım aşağıdaki hususları içerir.

             1) Kara veya denizdeki işletmenin yerinin tam tarifi için kurulacağı alanın altı derecelik WGS 84 sistemine göre coğrafik koordinatların 1/25.000 ölçekli haritaya işaretlenmesi,

             2) Gerektiğinde bu fıkranın (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtildiği şekilde sürdürülebilir yönetim planı,

             3) Doğal deniz yosunu için, direk toplama faaliyetlerinin gerçekleştirileceği kıyı ve deniz toplama alanları ve kara alanlarının tam tarifi ve bir haritası hazırlanır.

             g) Deniz yosunu üretim kayıtları aşağıdaki şekilde tutulur:

             1) Deniz yosunu üretim kayıtları, müteşebbis tarafından tutulan bir kayıt formunda derlenir ve yetiştiricilik tesislerinde her zaman yetkilendirilmiş kuruluş için hazır tutulur. Kayıtlar, en azından aşağıdaki bilgileri içerir:

             Türlerin listesi, hasat tarihi ve miktarı,

             Kullanılan gübrenin uygulama tarihi, tipi ve miktarı.

             2) Doğal deniz yosunlarının toplanması için, kayıt aynı zamanda aşağıdaki bilgileri içerir:

             Adlandırılan alanlardaki her bir tür için hasat faaliyetinin geçmişi,

             Mevsim başına hasat tahmini (hacimler),

             Hasat alanları için muhtemel kirlilik kaynakları,

             Her bir alan için sürdürülebilir yıllık verim.

             ğ) Deniz yosunu için geçiş süresi; deniz yosunu hasat alanı için geçiş süresi altı aydır. Deniz yosunu yetiştirme birimi için geçiş süresi, altı aydan daha uzun veya bir tam üretim periyodu olur.

             Su ürünlerinin üretiminde genel kurallar

             MADDE 24 – (1) Su ürünlerinin üretiminde bu Yönetmeliğin Ek-13 bölümünde bulunan balık, kabuklu su ürünleri, derisidikenliler ve yumuşakça türleri için ayrıntılı üretim kurallarını ortaya koyar.

             a) Sucul ortam ve sürdürülebilir yönetim planının uygunluğu aşağıda belirtilmiştir:

             1) 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ila (6) numaralı alt bentleri bu bölüm için de uygulanır.

             2) Yetiştiriciliği yapılan türlere zarar verecek yırtıcı hayvanlara karşı alınan savunma ve önleyici tedbirler, sürdürülebilir yönetim planına kaydedilir.

             3) Yönetim planlarının hazırlanmasında, çevrede komşu işletmeciler var ise bu işletmelerle doğrulanabilir koordinasyon gerçekleştirilir.

             4) Balık havuzları, tanklar veya su kanalları ve çiftliklerde su ürünleri yetiştiriciliğinde, atık besinleri toplamak için doğal filtre yatakları, çökeltme havuzları, biyolojik filtreler veya mekanik filtreler kullanılır veya atık suyun kalitesinin artırılmasına katkıda bulunan deniz yosunları veya çift kabuklular, algler kullanılır. Atık su izlemesi, düzenli aralıklarla gerçekleştirilir.

             b) Organik ve organik olmayan su ürünlerinin eş zamanlı üretimi koşulları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Bakanlık,  birimler arasında açık fiziksel ayrım olması ve ayrı bir su dağıtım sisteminin bulunması koşuluyla, hem organik hem de organik olmayan yavruların aynı tesiste yetiştirilmesi için kuluçkahanelere ve balık yetiştirme havuzlarına izin verir.

             2) Bakanlık, su ürünleri yetiştiricilik işletmeleri; üretimin farklı evreleri ve farklı işleme periyodunun istendiği durumlarda,  23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendine uyulması koşuluyla, aynı çiftlikte organik ve organik olmayan su ürünleri yetiştiricilik birimlerine izin verir.

             3) Müteşebbisler,  bu hükümlerin uygulandığına ilişkin yazılı kayıtları muhafaza eder.

             c) Organik su ürünlerinin menşei aşağıda belirtilmiştir:

             1) Organik su ürünleri, kaynağı organik anaç ve organik yetiştiricilik yapan çiftlikten gelen genç nesillerin yetiştirilmesine dayandırılır.

             2) Yetiştiricilikte öncelikle yerel olarak yetiştirilen türler kullanılır.

             Yetiştiricilikte kullanılan türlerin, menşeleri ve geçmişe yönelik yapılan işlemleri içeren yazılı kayıtlar düzenli olarak müteşebbis tarafından tutulur.

             3) Yetiştirilebilecek türler doğal stoklara önemli düzeyde zarar vermeyecek şekilde seçilir.

             ç) Organik olmayan su ürünlerinin menşei ve yönetimi aşağıda belirtilmiştir:

             1) Organik anaç veya organik yetiştiricilik yapılan çiftliklerden genç nesillerin elde edilememesi durumunda, yetkilendirilmiş kuruluş onayı ile organik olarak üretilmemiş hayvanlar çiftliğe getirilir.

             2) Yetiştirme amacıyla veya genetik stokun geliştirilmesine yönelik ve organik yetiştiricilik kaynaklı su ürünlerinin mevcut olmadığı durumlarda; doğal ortamdan yakalanmış veya organik olmayan yetiştiricilikten gelen su ürünleri çiftliğe getirilir. Bunların organik yetiştiricilikte kullanılabilmesi için en az üç ay organik yönetim altında tutulması gerekir.

             3) Büyütme amacıyla ve organik yetiştiricilikten gelen su ürünleri yavrularının mevcut olmadığı durumlarda, organik olmayan yetiştiricilikten gelen su ürünleri yavruları kullanılır. Bu amaçla kullanılacak olan yavruların üretim döngü süresinin en azından son 2/3’lük kısmı bu Yönetmelik hükümlerine göre geçirilmiş olmalıdır.

             4) Yetiştiriciliğin kesintiye uğramaması (büyütme) amacıyla doğadan yavru toplanmasında balık yavruları veya kabuklu larvalarının havuzlara, kafeslere ve tanklara aktarımı yapılırken zarar görmemesi sağlanır.

             d) Su ürünleri yetiştiricilik uygulama koşulları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Su ürünleri yetiştiricilik ünitelerinin tasarımı ve yapısı, su ürünlerinin türlere özgü ihtiyaçları ile uyumlu, sağlık ve refahını güvence altına alan, suyun fiziksel ve kimyasal parametreleri ile yeterli akış oranlarını sağlamalı ve doğal ihtiyaçlarına cevap vermelidir.  Buna göre;

             Yaşamlarını rahat sürdürebilecekleri yeterli alana sahip olmalıdırlar,

             Yeterli oksijen düzeyine sahip iyi kalitede suda yetiştirilir,

             Türler doğal çevrelerine uygun ortamlarda yetiştirilir,

             Tatlı su balığı yetiştiriliyorsa taban tipi mümkün olduğu kadar doğal koşullara yakın olmalıdır,

             Sazan balığı yetiştiriliyorsa taban toprak olmalıdır.

             2) Stoklama yoğunluğu, tür veya tür grubuna göre bu Yönetmeliğin Ek-13’ünde belirtilmiştir. Stoklama yoğunluğunun su ürünlerinin refah durumu üzerindeki etkisini değerlendirirken, balıkların durumu (yüzgeç zararı, diğer yaralanmalar, büyüme oranı, davranış ve genel sağlık gibi) ve su kalitesi izlenir.

             3) Yetiştiricilik üniteleri, su ürünlerinin kaçış riskini en aza indirecek şekilde tasarlanır, yapılır ve işletilir.

             4) Ekosistem üzerindeki etkiyi azaltmak için; yetiştiriciliği yapılan balık veya kabuklu su ürünlerinin doğal ortama kaçmasını en aza indirmeye yönelik tedbirler alınır ve yapılan işlemler yazılı olarak kaydedilir.

             5) Hasat zamanı dâhil hayvanlara her türlü eziyet en az seviyede tutulur. Balıklarda buna uygun hasat teknikleri uygulanır. Optimum hasat yöntemlerinde; balıkların büyüklükleri, türleri ve yetiştiricilik alanındaki farklılıkları da göz önüne alınır.

             e) Su ürünleri yetiştirme üniteleri için özel kurallar aşağıda belirtilmiştir:

             1) Kuluçkahaneler, yavru balık yetiştirme havuzları veya organik yem olarak üretilen organizma türlerinin üretimi hariç kapalı devre su ürünleri üretim tesislerinin kullanımı yasaktır.

             2) Karadaki yetiştirme üniteleri aşağıdaki şartları taşır:

             Sürekli su akışı sistemlerinde, hem içeri giren hem de dışarı çıkan suyun akış oranı ve su kalitesinin izlenmesi ve kontrol edilmesi mümkün olmalıdır,

             Havuzlarda yapılacak organik su ürünleri üretim alanlarının en az %5’i doğal bitki örtüsüne sahip olmalıdır.

             3) Denizdeki yetiştirme üniteleri aşağıdaki şartları taşır:

             Üniteler, su akışı, derinliği ve su kütlesi değişim oranları, deniz tabanı ve üniteyi çevreleyen su kütlesi üzerindeki etkisini en aza indirecek şekilde yerleştirilir,

             Yetiştiricilik alanına yetiştirme ünitesinin etkileri göz önüne alınarak uygun kafes tasarımı, yapısı ve bakım metodu seçilir.

             4) Suyun yapay ısıtması veya soğutmasına sadece kuluçkahane ve yavru balık yetiştirme havuzlarında izin verilir. Doğal sondaj kuyu suyu, üretimin tüm aşamalarında suyun ısıtması veya soğutması için kullanılır.

             f) Su ürünleri yetiştiriciliğinin yönetimi aşağıda belirtilmiştir:

             1) Yetiştiricilikte su ürünlerinin elle muamelesi en aza indirilir, dikkatli bir şekilde gerçekleştirilir. Elle muamele yapılmasının zorunlu olduğu hallerde,  stres veya fiziksel zararı önlemek için uygun araçlar ve metotlar kullanılır. Anaçlara fiziksel zarar ve stresi en aza indirecek şekilde ve uygun olduğunda anestezi altında elle muamele yapılır. Boylama işlemleri, balıkların refahını temin edecek şekilde asgari düzeyde tutulur.

             2) Aydınlatmada yapay ışığın kullanımında aşağıdaki kısıtlamalar uygulanır:

             Aydınlatma süresi; yapay ışıklandırma, türe özgü davranışlar, coğrafi koşullar ve su ürünlerinin genel sağlığı göz önünde bulundurularak,  üreme dönemleri hariç olmak üzere günde 16 saati geçemez.

             Aydınlık ve karanlık geçişlerinde; şiddeti ayarlanabilir ışıklar veya fon aydınlatması kullanılarak ani ışık yoğunluğu değişikliklerinden kaçınılır.

             3) Havalandırmaya, mekanik havalandırıcıların enerjisinin tercihan yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanması kaydıyla, hayvan refahı ve sağlığı için izin verilir. Tüm bu kullanımlar su ürünleri yetiştiriciliği üretim kaydına işlenir.

             4) Sıvı oksijen kullanımına sadece hayvan sağlığı gereksinimleri ile bağlantılı kullanımlar için ve üretim veya taşıma sırasındaki kritik süreler boyunca, aşağıdaki durumlarda, tüm bu işlemleri yazılı kayıt altına almak koşuluyla;

             Su sıcaklığının yükselmesi veya atmosfer basıncında düşme veya kontrol dışı gerçekleşen su kirlenmesi gibi istisnai durumlarda,

             Örnek alma ve boylama gibi ara sıra gerçekleştirilen stok yönetim prosedürlerinde,

             Yetiştiriciliği yapılan su ürünleri stoklarının hayatta kalmasını sağlamak için izin verilir.

             g) Yetiştirme kuralları aşağıda verilmiştir:

             1) Seleksiyon hariç, poliploid, melezleme ve klonlama gibi genetik metotlar kullanılmaz,

             2) Uygun ırklar seçilir,

             3) Anaç yönetimi, üreme ve yavru üretimi için türlere özgün şartlar oluşturulur.

             ğ) Hormon ve hormon türevlerinin kullanılması yasaktır.

             h) Balıklar, kabuklular ve derisidikenliler için yemlere ilişkin kurallar aşağıda belirtilmiştir:

             1) Yemleme rejimleri, hayvan sağlığı, nihai yenilebilir ürünün kaliteli olmasını sağlayacak şekilde, besin bileşimi de dâhil olmak üzere yüksek ürün kalitesi, düşük çevresel etki öncelikleri göz önüne alınarak tasarlanır.

             2) Etobur su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan yemlere ilişkin özel kurallar aşağıdaki gibidir.

             Etobur su ürünleri yetiştiriciliğinde yemler öncelikle su ürünleri yetiştiriciliği menşeili organik yem ürünleri, organik su ürünleri yetiştiricilik ürünleri ve parçalarından elde edilen balık unu veya balık yağı, insan tüketimine uygun, avcılıkla yakalanmış balıklar ve parçalarından elde edilen balık unu veya balık yağı veya balık menşeili içerik, bu Yönetmeliğin Ek-5’inde listelenmiş olan ve kısıtlamalara uyulması kaydıyla bitki menşeili ve hayvan menşeili organik yem malzemelerinden sağlanır.

             Eğer organik kaynaklar mevcut değilse, organik olmayan su ürünleri yetiştiricilik parçalarından veya insan tüketimi için yakalanmış olan balıkların parçalarından elde edilen balık unu ve balık yağı 31/12/2014 tarihine kadarki geçiş sürecinde kullanılabilir. Bu yem maddeleri günlük rasyonun % 30'unu geçemez.

             Yem rasyonu azami % 60 organik bitki ürünlerinden oluşabilir.

             Organik kabuklu su ürünlerinin kabukları gibi esasen organik kaynaklardan elde edilen doğal pigmentler (astaksantin), fizyolojik ihtiyaçları sınırında kalmak kaydıyla somon ve alabalık için yem rasyonlarında kullanılabilir. Organik kaynaklar mevcut değilse astaksantin doğal kaynakları (phaffia mayası gibi) kullanılabilir.

             3) Balıklar ve kabuklu hayvanlar için özel su ürünleri yetiştiricilik yemlerine ilişkin kurallar aşağıda belirtilmiştir:

             Balıklar ve kabuklular gelişimlerinin değişik aşamalarındaki besin ihtiyaçlarını karşılayan yemlerle beslenir.

             Yemin bitkisel kökenli kısmı organik üretimden, su ürünlerinden gelen kısmı ise sürdürülebilir balıkçılıktan gelmelidir.

             Bu Yönetmeliğin Ek-13’ünün 6, 7 ve 9 uncu bölümünde belirtilmiş olan yetiştiriciliği yapılan türler, yetiştirildikleri havuzlarda ve göllerde doğal olarak bulunan yemle beslenir.

             Doğal yem kaynaklarının bir üst paragraf ile uyumlu olarak yeterli miktarda bulunamadığı durumlarda; bitki kaynaklı, tercihen işletmenin kendisinde yetiştirilmiş bitkisel menşeli organik yemler veya deniz yosunu kullanılır. Müteşebbis buna ait yazılı kayıtları tutar.

             Doğal yem bir üst paragraf ile uyumlu olarak desteklendiğinde, bu Yönetmeliğin Ek-13’ün 7 nci bölümünde belirtilmiş olan türlerin ve 9 uncu bölümünde belirtildiği şekilde siyam yayın balığının yem oranı, azami % 10 sürdürülebilir balıkçılıktan elde edilmiş balık unu veya balık yağından oluşur.

             Organik olmayan bitkisel, hayvansal ve mineral kaynaklı yem maddeleri, yem katkıları, hayvan besininde kullanılan bazı ürünler ve işleme yardımcıları yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-5 ve Ek-6’sında yer alan ve organik üretim için kullanımına müsaade edilmiş olmaları halinde kullanılır.

             Gelişim hızlandırıcılar ve yapay amino asitler kullanılmaz.

             ı) Su ürünleri yetiştiriciliğinde geçiş süresi aşağıda belirtilmiştir:

             1) Mevcut su ürünleri yetiştiriciliğinden organik su ürünleri yetiştiriciliğine geçişte yetiştiricilik tesislerine aşağıda belirtilen geçiş süreleri uygulanır:

             Suyu boşaltılamayan, temizlenemeyen ve dezenfekte edilemeyen tesisler için, 24 aylık bir geçiş süresi,

             Suyu boşaltılmış veya kurumaya bırakılmış tesisler için, 12 aylık bir geçiş süresi,

             Suyu boşaltılmış, temizlenmiş ve dezenfekte edilmiş tesisler için, 6 aylık bir geçiş süresi,

             Çift kabuklu yumuşakçaların yetiştirildiği tesisler de dâhil olmak üzere 3 aylık geçiş süresi.

             2) Müteşebbis tarafından tesisin organik üretim için izin verilmeyen ürünlere ve işlemlere tabi tutulmadığının belgelendirilmesi halinde, yetkilendirilmiş kuruluş bu süreci geçiş süresinin bir parçası olarak kabul edebilir.

             i) Canlı balıkların taşınması kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Canlı balıklar, sıcaklık ve çözünmüş oksijen bakımından fizyolojik ihtiyaçlarını karşılayan temiz su dolu uygun tanklar içinde taşınır.

             2) Organik balık ve balık ürünlerinin taşınmasından önce, tanklar iyice temizlenir, dezenfekte edilir ve durulanır.

             3) Stresin azaltılması için gerekli tedbirler alınır. Taşıma işlemi sırasında yoğunluk türlere zarar verecek düzeye ulaşmamalıdır.

             4) Taşınma sırasında hayvan refahı korunur.

             j) Su ürünleri yetiştiriciliği üretiminden elde edilen ürünler için kontrol işlemleri ilk kez uygulandığında; müteşebbis, işletmenin ve faaliyetin tam bir tanımını oluşturur, muhafaza eder. Bu tanım aşağıdaki hususları içerir:

             1) Kara veya denizdeki işletmenin yerinin tam tarifi için kurulacağı alanın altı derecelik WGS 84 sistemine göre coğrafik koordinatların 1/25.000 ölçekli haritaya işaretlenmesi.

             2) Sürdürülebilir yönetim planı, 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtildiği şekilde hazırlanır.

             3) Yumuşakçalar için, 25 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde gerekli görülen sürdürülebilir yönetim planının özel bölümünün bir özeti.

             k) Su ürünleri yetiştiriciliğinde aşağıdaki üretim kayıtları müteşebbis tarafından yazılı kayıt olarak tutulur ve istenildiğinde yetkilendirilmiş kuruluşa gösterilir:

             1) Çiftliğe gelen hayvanların menşei, geliş tarihi ve geçiş süresi,

             2) Çiftlikten ayrılan lotların sayısı,  yaşı, ağırlığı ve gideceği yer,

             3) Kaçan balık kayıtları,

             4) Balıklar için yem tipi ve miktarı ve sazan balığı ve ilgili türler için ilave yem kullanımına ilişkin yazılı kayıtlar,

             5) Uygulanan veteriner tedavisinin amacının detayları, uygulama tarihi, yöntemi, ürün tipi ve yasal arınma süresi,

             6) Kurumaya bırakma, temizleme ve su arıtma işlemlerinin ayrıntılarını içeren hastalık önleme tedbirleri.

             Çift kabuklu yumuşakçalar için özel kurallar

             MADDE 25 – (1)Yumuşakçalar için özel üretim kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Büyüme alanının özellikleri aşağıda belirtilmiştir:

             1) Suyu filtre ederek beslenen çift kabuklu yumuşakçalar bütün besin ihtiyaçlarını, kuluçkahanede yetiştirilen yavrular hariç doğadan karşılar.

             2) Çift kabuklu yumuşakçalar 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, Su Ürünleri Yönetmeliği ve bunlara dayalı çıkarılan mevzuata uygun sularda yetiştirilir.

             3) Yetişme alanları 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, Su Ürünleri Yönetmeliği ve bunlara dayalı çıkarılan mevzuata uygun olmalıdır.

             4) Çift kabuklu yumuşakçaların yetiştirilmesi, organik balık ve deniz yosunlarının yetiştirildiği polikültür sisteminde aynı su alanında gerçekleştirilebilir, ancak sürdürülebilir yönetim planında bunun belgelenmesi gerekir. Çift kabuklu yumuşakçalar aynı zamanda polikültürde deniz salyangozu gibi karındanbacaklı yumuşakçalarla birlikte yetiştirilebilir.

             5) Organik çift kabuklu yumuşakçaların üretimi, dubalar veya diğer açık işaretçilerle sınırlandırılmış alanlar dâhilinde gerçekleştirilir ve uygun olduğunda ağ torbalar, kafesler veya diğer insan yapımı araçlarla sınırlandırılır.

             6) Organik kabuklu su ürünleri çiftlikleri, korunmakta olan türler üzerindeki riski en aza indirir. Eğer predatör ağları kullanılıyorsa, dalgıç kuşlarının zarar görmemesini sağlayacak şekilde tasarlanır.

             b) Yavru temininde aşağıdaki hususlara uyulur:

             1) Çift kabuklu yumuşakçalarda çevre üzerinde önemli bir zararın olmaması ve ulusal yasaların izin vermesi kaydıyla, üretim ünitesinin sınırlarının dışından gelen doğal döller kış aylarında hayatta kalma olasılıkları olmayan veya talebi fazlaca karşılayan yataklardan veya kollektörlerde kabuklu döllerinin doğal yerleşim alanlarından gelmesi kaydıyla kullanılır. Doğal döllerin nasıl, nerede ve ne zaman toplandığına ilişkin kayıtlar tutulur.

             2) İstiridye (Crassostrea gigas) için, doğada yavrulamayı en az seçecek damızlıklar tercih edilir.

             c) Yönetim kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Üretim alanında, organik olmayan kabuklular için kullanılan miktarı geçmeyecek bir stoklama yoğunluğu kullanılır. Sınıflandırma, seyreltme ve stoklama yoğunluğu ayarlamaları biyokütleye göre,  hayvan refahı ve yüksek ürün kalitesi sağlayacak şekilde yapılır.

             2) Biyolojik kirliliğe neden olan organizmalar, fiziksel araçlarla veya el yardımıyla temizlenerek ve kabuklu su ürünleri çiftliklerinden uzakta 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bunlara dayalı çıkarılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda denize boşaltılır. Kabuklular, rekabetçi kirletici organizmaları kontrol etmek için üretim döngüsü sırasında bir defa kireç solüsyonu ile işleme tabi tutulabilir.

             ç) Yetiştirme kuralları aşağıda belirtilmiştir:

             1) Midye halatlarında yetiştirme veya bu Yönetmeliğin Ek-13’ünün 8 inci bölümünde listelenmiş olan diğer yöntemler organik üretim için uygundur.

             2) Yumuşakçaların tabanda yetiştirilmesine sadece toplama ve yetiştirme sahalarında önemli çevresel etkiye neden olunmadığı durumlarda izin verilir. Müteşebbis tarafından, çevresel etkinin asgari düzeyde olduğuna ilişkin kanıtlar, kullanılan alana ait etüt ve raporla desteklenerek yetkilendirilmiş kuruluşa sağlanır. Rapor, sürdürülebilir yönetim planına ayrı bir bölüm olarak eklenir.

             d) İstiridyeler için özel yetiştirme kuralları; iskele kaide ve destekleri üzerindeki torbalarda yetiştirmeye izin verilir. İstiridyelerin içinde bulunacağı bu ve diğer yapılar,  kıyı şeridini tamamen kapamayacak şekilde yerleştirilir. Stok, üretimi optimize edecek şekilde gel git akışına göre alanlar üzerine dikkatlice yerleştirilir. Üretim, bu Yönetmeliğin Ek-13’ünün 8 inci bölümünde listelenmiş olan kriterleri karşılar.

             e) Çift kabuklu yumuşakça üretimi için, maksimum biyolojik kütle üretiminden önce ve üretim sırasında kontrol ziyaretleri gerçekleştirilir.

             Hastalıkların önlenmesi, veteriner ürünlerinin depolanması

             MADDE 26 – (1) Hastalığın önlenmesine ilişkin genel kurallar aşağıda belirtilmiştir:

             a) 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa dayalı olarak Bakanlık tarafından en az yılda bir defa ve çift kabuklu yumuşakça üretiminde en az yılda iki defa çiftlik ziyaret edilir.

             b) Su ürünleri işletmelerinde kullanılan tüm alet ve ekipmanlar bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 2.1 veya 2.2 bölümünde listelenmiş olan ürünler ile uygun şekilde temizlenir ve dezenfekte edilir.

             c) Üretime ara vermede aşağıdaki durumlar göz önüne alınır;

             1) Bakanlık, üretime ara vermenin gerekli olup olmadığını ve denizde su ürünleri yetiştiricilik sistemlerinde her bir üretim döngüsünden sonra uygulanacak ve belgelenecek uygun süreyi tespit eder. Tanklar, balık havuzları, kafesler ve kullanılan diğer üretim yöntemleri için üretime ara verilmelidir.

             2) Üretime ara verme, çift kabuklu yumuşakça yetiştiriciliği için zorunlu değildir.

             3) Üretime ara verme sırasında, kafes veya su ürünleri yetiştiriciliği için kullanılan diğer yapılar boşaltılır, dezenfekte edilir ve tekrar kullanılmadan önce boş bırakılır.

             ç) Su kalitesine ilişkin olarak her hangi bir önemli çevresel zarar riskini önlemek, hastalık risklerini en aza indirmek, böcek ve kemirgenlerin gelmesini önlemek amacıyla uygun olduğunda yenmemiş balık yemleri, dışkılar ve ölü hayvanlar hemen çıkarılır.

             d) Ultraviyole ışık ve ozon sadece kuluçkahanelerde ve balık yetiştirme havuzlarında kullanılır.

             e) Ektoparazitlerin biyolojik kontrolü için, temizleyici balık kullanılması tercih edilir.

             (2) Allopatik veteriner tıbbi ürünleri ve antibiyotiklerin çiftliklerde depolanmasına, bunların bir veteriner tarafından reçete ile verilmiş olması, denetlenen bir yerde depolanması ve su ürünleri yetiştiriciliğinden elde edilen yetiştiricilik su ürünleri üretim kayıtlarına girilmesi koşuluyla izin verilir.

             Veteriner tedavileri

             MADDE 27 – (1) Veteriner tedavilerine ilişkin genel kurallar aşağıda belirtilmiştir.

             a) Hastalıktan korunma; çiftliklerin uygun tasarımına, uygun konumlandırılmasına bu sayede hayvanların uygun şartlarda tutulmasına, binaların düzenli olarak temizlenmesi ve iyi yetiştiricilik ve yönetim uygulamalarının kullanılmasına, yüksek kalite besine, uygun stok yoğunluğu ile tür ve ırkların seçimine dayandırılır.

             b) Bu fıkranın (a) bendi ile uyumlu olarak hayvan sağlığını temin etmek amacıyla alınan önleyici tedbirlere rağmen sağlık sorunu ortaya çıkarsa, aşağıdaki tercih sırasında veteriner tedavileri kullanılabilir:

             1) Homeopatik seyreltideki bitkilerden, hayvanlardan veya minerallerden gelen maddeler,

             2) Anestetik etkileri olmayan bitkiler ve bunların özütleri,

             3) İz elementler, metaller, doğal imünöstimülantlar veya izin verilmiş probiyotikler.

             c) Allopatik tedavilerin kullanılması, aşılamalar ve zorunlu eradikasyon programları hariç yılda iki defa ile sınırlı tutulur. Ancak, üretim döngüsü bir yıldan daha az ise, allopatik tedavi bir kez uygulanır. Allopatik tedaviler için belirtilen limitler aşılırsa, ilgili su ürünleri yetiştiriciliği ürünleri organik ürün olarak satılamaz.

             ç) Zorunlu kontrol programları hariç parazit tedavileri yılda en fazla iki defa, üretim döngüsü on sekiz aydan az türler için ise yılda bir defa ile sınırlı tutulur.

             d) Zorunlu kontrol ve eradikasyon programları altındaki tedaviler dâhil olmak üzere bu fıkranın (c) bendine göre allopatik veteriner tedavileri ve parazit tedavileri için kalıntı arınma süresi; ilacın tanımlanmış kalıntı arınma süresi organik yetiştiricilikte, konvansiyonel yetiştiricilikteki uygulamanın iki katı uygulanır.

             e) Veteriner tıbbi ürünlerinin kullanıldığı durumlarda, hayvanlar organik olarak pazarlanmadan önce söz konusu kullanımın müteşebbis tarafından yetkilendirilmiş kuruluşa beyan edilmesi gerekir. Tedavi edilen stok açık bir şekilde tanımlanır.

             f) Hayvana eziyet etmekten kaçınmak amacıyla, hastalık gecikmeksizin tedavi edilir; fitoteropatik, homeopatik ve diğer ürünlerin kullanımının uygun olmadığı durumlarda, antibiyotikleri de içeren kimyasal olarak birleştirilmiş allopatik veteriner tıbbi ürünleri gerekli olduğu yerlerde ve kontrollü şartlar altında kullanılabilir. Özellikle tedavi tarzı ve tedaviyi sonlandırma süreleriyle ilgili kısıtlamalar tanımlanır.

             g) Bağışıklık sistemi ile ilgili veteriner tıbbi ürünlerin kullanımına izin verilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Organik Ürünlerin İşlenmesi, Ambalajlanması, Etiketlenmesi,

Depolanması, Taşınması ve Pazarlanması

             Organik ürünlerin işlenmesi ve ambalajlanması

             MADDE 28 – (1) Organik ürünlerin işlenmesi ve ambalajlanmasında 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümleri ile birlikte aşağıdaki kurallara uyulur.

             a) İşlenmiş yem veya gıda üreten müteşebbisler veya fason işleyiciler kritik işleme basamaklarının sistematik tanımlanmasına dayanan uygun prosedürler oluşturur ve bunları güncellerler. Prosedürlerin uygulanması işlenmiş ürünlerin organik üretim kurallarına uygunluğunu her zaman garanti etmelidir.

             b) Müteşebbis veya fason işleyiciler organik ürünün işlenmesi esnasında, bu Yönetmeliğe uygun olmayan ürünlerle karışma ya da bulaşmasını önleyecek ve ürünün organik niteliğini koruyacak gerekli tedbirleri alır ve yetkilendirilmiş kuruluşa bildirerek güncel kayıtlı tüm işlemlere ve işlenmiş miktarlara erişimini sağlar.

             c) Müteşebbis, organik olmayan ürünleri işlemesi veya depolaması halinde, tüm işlem tamamlanıncaya kadar faaliyetlerini ayrı yerde veya ayrı zamanda gerçekleştirir. İzin verilmeyen maddeler veya ürünlerle bulaşma riskinden kaçınmak için koruyucu önlemler alır. Uygun hijyen tedbirleri uygulayarak, bunların etkinliğini izler ve kayıt altına alır.

             ç) Müteşebbis organik olmayan ürünlerle olası karışma ve değişmelere karşı gerekli önlemleri alması ve organik ürünlerin tanımlanmasını sağlaması halinde, organik ve organik olmayan ürünleri aynı zamanda depolayabilir. Müteşebbis ürünlerin hasat günleri, saatleri, devreleri ve kabul tarih ve zaman bilgilerine ait kayıtları tutar ve yetkilendirilmiş kuruluşa verir.

             d) Gıda ve yem işlemesinde kullanılan katkı maddeleri, işlem yardımcıları, diğer maddeler ve bileşenler ile tütsüleme gibi işleme uygulamaları iyi üretim uygulamaları prensiplerine uygun olmalıdır.

             e) Şarap dışındaki organik ürünlerin işlenmesinde; bu Yönetmeliğin Ek-8’inde belirtilen İşlenmiş Organik Gıdaların, Mayaların ve Maya Ürünlerinin Üretilmesinde Kullanılacak Maddeler ve Ürünler, normalde gıdaların işlenmesinde kullanılan mikroorganizma ve enzim preparatları, doğal aromalı maddeler ve preparatları, içme suyu ve tuz, et ve yumurta damgalarının renkleri, yasal izin verilen mineraller, vitaminler ve aminoasitler kullanılır.

             f) Organik gıda yemin ya da ham maddelerin işlenmesinde iyonlaştırıcı radyasyon kullanımı yasaktır.

             g) Organik ürün, genetik yapısı değiştirilmiş organizma veya bu organizmalardan elde edilen ürünler kullanılmadan üretilir.

             ğ) Ürünün gerçek doğası hakkında yanlış anlamalara yol açmayan işleme metotları ve ekstraksiyon yöntemleri kullanılır. Organik gıdalar tercihen biyolojik, mekanik ve fiziksel metotlar kullanarak işlenir.

             h) Organik tarım metoduyla üretilen bitkisel, hayvansal ve su ürünleri ile organik hammadde, yarı mamul veya mamul madde halinde ambalajlanırken organik ürün niteliği bozulmamalıdır.

             Organik ve geçiş süreci ürünlerinin etiketlenmesi

             MADDE 29 – (1) Organik ve geçiş süreci ürünlerinin ambalajlanması, etiketlenmesi ve işaretlenmesinde 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Ambalajlama ve Etiketleme-İşaretleme Bölümü ile Bakanlığın ilgili mevzuatında yer alan hükümlerle birlikte aşağıdaki kurallara uyulur:

             a) Bitkisel kaynaklı geçiş süreci ürünlerinin etiketlenmesi: Bitkisel kaynaklı geçiş sürecindeki ürünlerin Organik Tarım Geçiş Süreci Ürünü ibaresini taşıyabilmesi için:

             1) Organik tarıma geçiş tarihinden itibaren minimum on iki aylık bir geçiş sürecine uyulmuş olmalıdır.

             2) Etiket üzerinde ürünün, Organik Tarım Geçiş Süreci Ürünüdür cümlesinde, “organik” ibaresi, “geçiş süreci” ibaresiyle aynı renk, punto ve yazım tarzında olmalıdır. Geçiş süreci ürünlerinde organik ürün logosu kullanılmaz.

             3) Nihai ürün içeriğinde yalnızca bir tane tarımsal kaynaklı ürün bulunmalıdır.

             4) Yetkilendirilmiş kuruluşun adı, logosu, kod numarası ve ürün sertifika numarası bulunmalıdır.

             b) Organik ürünün etiketlenmesi:

             1) Ürünün kime ait olduğu ve bu Yönetmeliğe uygun olarak üretildiği belirtilir.

             2) Yurt içinde üretilerek pazarlanan organik ürünlerin üzerinde, bu Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen organik ürün logosu kullanılır.

             3) Yetkilendirilmiş kuruluşun adı, logosu, kod numarası ve ürün sertifika numarası bulunur.

             4) Ürün etiketinde organik kelimesinin kullanılması; ekolojik, biyolojik kelimelerinin kullanımıyla eşdeğerdir.

             5) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmeyen ürün etiketinde, bu Yönetmeliğe uygun üretildiği, hazırlandığı, işlendiği, ambalajlandığı, depolandığı ima ve beyan edilemez. Organik olmayan ürünler etiket ve ambalaj tasarımıyla, organik ürün etiket ve ambalaj tasarımını çağrıştıracak nitelikte ve benzerlikte olamaz. Böyle ürünler için organik tarımsal ürün olarak marka, patent ve tescil alınamaz. Organik olmayan ürünler için, tüketicide organik ürün izlenimi oluşturacak, haksız rekabete neden olacak, bio, biyo, eco, eko, org ön ekleri kullanılamaz. İthal ürünlerde bu hüküm aranmaz.

             c) Ürünlerin organik ürün olarak etiketlenme kuralları:

             1) Ürünün bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmesi halinde,

             2) İşlenmiş ürünlerde, aşağıda belirtilen koşulların sağlanması halinde;

             Ürün içerisinde bulunan tarımsal orijinli ürün veya türevlerinin en az % 95’i bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş olmalıdır.

             Bir ürünün temel olarak tarımsal menşeli içeriklerden üretilmiş olup olmadığının tespitinde, eklenmiş su ve tuz dikkate alınmamalıdır.

             Ağırlığının % 95 inin organik olması koşulu ile bu Yönetmeliğin Ek-8’inin 1 inci bölümünde verilen kod numarası sütununun üstünde (*) ile işaretli gıda katkıları tarımsal kökenli gıda girdileri olarak hesaplamalara katılır. Konvansiyonel ürünlerin üretiminde organik tarım metoduyla üretilen ürün kullanılması halinde “% X” oranlarıyla birlikte “Organik Tarım Metoduyla Üretilmiştir” şeklinde ifade edilir ve bu ifade, içindekiler kısmında yer alan diğer maddeler ile aynı renk, punto ve yazım tarzında olur. Bu ürünlerde organik ürün logosu kullanılmaz.

Şarap üretiminde organik üzüm kullanıldığında şarap etiketinde “Organik Üzümden İmal Edilen Şarap” ifadesi yer alır. Bu ürünlerde organik ürün logosu kullanılmaz.

             Ürün içeriğinde bulunan organik olarak üretilmeyen tarımsal kaynaklı diğer maddeler bu Yönetmeliğin Ek-9’unun 1 inci bölümünde yer almış olmalıdır.

             Ürün, tarımsal kaynaklı olmayan gıda maddelerini kullanmayı gerektiriyorsa yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-8’inin 1 inci bölümünde listelenen taşıyıcılar dahil gıda katkılarını içerir.

             Tarımsal orijinli ürün veya türevlerinin işlem görmesi gerekiyorsa bu Yönetmeliğin Ek-8’in 2 nci bölümünde listelenen ürünlerle işlem görmüş olması gereklidir.

             Organik bir bileşen, aynı bileşenin organik olmayan formu ya da geçiş sürecinden geleni ile bir arada bulunmaz.

             ç) Organik ürün etiketinde yer alması zorunlu beyanlar:

             1) Ön paketlenmiş gıdanın etiketinde bu Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen organik ürün logosu ve yetkilendirilmiş kuruluş kod numarası bulunur.

             2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmeyen ve ithal edilen ürünlerde bu Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen organik ürün logosu kullanılmaz.

             3) Tarımsal ham maddelerin bir kısmı Türkiye içinde ve bir kısmı da diğer ülkelerde Kanun kapsamında üretilmişse; ürün etiketinde hammaddenin menşei olan ülke belirtilmek şartıyla bu Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen organik ürün logosu kullanılır.

             4) Tarımsal hammaddenin tamamı başka bir ülkede Kanun kapsamında üretilmiş olması ve Türkiye’de mamul ürün haline getirilmesi durumunda bu Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen organik ürün logosu kullanılır.

             Organik ürünlerin depolanması

             MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan organik ürünlerin depolanmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların Taşınması ve Depolanması Bölümündeki kuralları ile 30/3/2005 tarihli ve 25771 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi ile İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulur. Organik ürünlerin depolanması ile ilgili diğer kurallar aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik ürünlerin, depolama alanları, ürünlerin tanınmasına imkân verecek ve bu Yönetmelikçe uygun bulunmayan başka ürünlerle, maddelerle karışmaya ya da bulaşmaya meydan vermeyecek ve parti numaralarının tanımlanmasını sağlayacak şekilde düzenlenir. Organik ürünlerin depolandığı alanlarda kullanılan yalıtım malzemeleri ve soğutma ile ilgili ekipmanlar bu amaç gözetilerek seçilir. İşleme öncesi ve sonrası organik ürünler organik olmayan ürünlerden ayrı bir yerde veya zamanda depolanır.

             b) Ayrı olarak depolamanın mümkün olmadığı durumlarda müteşebbis organik ürünlerle konvansiyonel ürünlerin karışmasını engelleyecek tedbirler alır. Müteşebbislerin organik olmayan ve organik ürünlerle çalışması durumunda ve depolama tesislerinde diğer tarımsal ürünler ve gıda maddelerini depolamaları durumunda:

             1) Organik tarımsal ürünler, organik olmayan diğer tarımsal ürünler ve/veya gıda maddelerinden ayrı olarak muhafaza edilir.

             2) Organik olmayan ürünlerle karışma veya değişmeyi önleyecek ve tanımlamayı sağlayacak her türlü önlem alınır.

             3) Organik ürün depolaması öncesinde uygun temizlik önlemleri alınır, bunların etkinliği kontrol edilerek, kayıtları müteşebbis tarafından tutulur.

             c) Organik ürünlerin depolanması sırasında ürünün organik özelliğini kaybettirecek ilaç ve ilaçlama yöntemi kullanılmaz.

             ç) Organik ürünlerin depolanmasında ürünün organik özelliğini kaybettirecek malzeme ve maddeler kullanılmaz ve doğal olmayan uygulamalar yapılmaz.

             d) Müteşebbis tarafından depolama koşulları ile depolanan organik ürünün giriş ve çıkış miktarları ve tarihine ilişkin kayıtlar düzenli olarak tutulur. Müteşebbis tarafından imzalanan bu kayıtlar yetkilendirilmiş kuruluşa onaylatılır ve çizelgenin bir nüshası müteşebbis tarafından, diğer nüshası yetkilendirilmiş kuruluş tarafından saklanır.

             e) Organik bitkisel ve hayvansal üretim birimlerinde bu Yönetmelikte izin verilmeyen girdilerin depolanması yasaktır.

             Organik ürünlerin taşınması

             MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan organik ürünlerin taşınmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların Taşınması ve Depolanması Bölümündeki kuralları ile Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi ile İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulur. Organik ürünlerin taşınması ile ilgili diğer kurallar aşağıda belirtilmiştir.

             a) Müteşebbisler organik ürünlerini toptancılar ve perakendeciler dâhil diğer ünitelere ancak uygun ambalajlar ve araçlarla, içeriğinde herhangi bir bozulma olmayacak, ambalaj ve etiketine zarar gelmeyecek şekilde kapalı olarak ve bu Yönetmelikte belirtilen aşağıdaki ibareler bulunacak şekilde taşınmasını sağlamalıdır.

             1) İşletenin adı ve adresi, farklı durumlarda ürün sahibi veya satıcısı,

             2) Organik ürün sertifikasının eşlik ettiği ürün ismi veya hayvansal ürünse kullanılan yem bileşenlerinin listesi,

             3) Müteşebbisi kontrol eden yetkilendirilmiş kuruluşun ismi ve kod numarası,

             4) Organik ürünlerin taşınmasında tam bir kontrol yapmak amacıyla yetkilendirilmiş kuruluş tarafından ihtiyaç duyulan bilgiler ürünle birlikte taşınır. Nakliyeye ait bilgiler, yazılı doküman ile belgelenir. Hesaplar, giren ve çıkan ürün arasındaki dengeyi gösterir.

             b) Bu Yönetmeliğin Ek-11’inin 1 inci bölümünde yer alan Organik Tarım Müteşebbis Sertifikası ve Ek-12’sinde yer alan Satıcı Beyannamesi bulunur.

             c) Aşağıda belirtilen durumlarda paketlerin, nakliye araçlarının kapatılmasına gerek yoktur.

             1) Organik kontrol sistemine tabi olan müteşebbisler arasındaki doğrudan taşımada,

             2) Gerekli bilgileri içeren dokümanın ürünle birlikte olması durumunda,

             3) Taşıyıcı ve alıcı müteşebbislerin ikisinin de yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolüne açık olan taşıma işlemleriyle ilgili yazılı kayıtları tutması durumunda.

             ç) Ürünlerin diğer işletmeler ya da birimlerden kabulü sırasında ürünü kabul eden kişi gerek gördüğü durumlarda paketin kapanışı ya da ambalajının, ayrıca etiketin bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesine uygunluğunu inceler. Etiket bilgileri ile ürünün beraberinde gelen diğer dokümanların birbirine uyumunu kontrol ettikten sonra karşılaştırmanın sonucunu kayıtlarına ekler.

             d) Organik yem ve yem hammaddelerinin taşınmasında konvansiyonel yem ve yem hammaddeleri ile karışmasını önleyecek tedbirler alınır ve bunlarla ilgili yazılı kayıtlar müteşebbis tarafından tutulur.

             Organik ürünlerin pazarlanması

             MADDE 32 – (1) Organik ürünlerin pazarlanması kuralları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Bu Yönetmelik hükümlerince üretilmiş ve bu Yönetmeliğin Ek-11’inin ikinci bölümünde yer alan ürün sertifikasına sahip olan organik hammadde ve/veya işlenmiş organik ürünler organik ürün olarak pazarlanır.

             b) İşlenmemiş ürünlerde ürünlere toptan ürün sertifikası verilir. Her bir satışta satış miktarı ürün sertifika suretine müteşebbis tarafından derkenar düşümü yapılır ve imza altına alınır. Ayrıca bu satış miktarı 7 gün içinde yetkilendirilmiş kuruluşa bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından stok takibi yapılır.

             c) İşlenmiş ürünlerde ürün sertifikası düzenlenir. Ürün el değiştirdiğinde yeni bir işleme tabi tutulmuyorsa tekrar sertifika düzenlenmez. Bu ürünlerde etiket ve organik ürün logosu bulunur. Depolama, toptan pazarlama ve dağıtım yapan müteşebbislerin toptan satışlarında ürün sertifikası düzenlenir.  Perakende satışlarda yeniden ürün sertifikası düzenlenmez ancak ürüne, mevcut ürün sertifikasının müteşebbis tarafından onaylı fotokopisi ile birlikte fatura ve sevk irsaliyesi eşlik eder. Ürün sertifikasının onaylı fotokopisi üzerine müteşebbis tarafından yapılan satış belgelerinin numarası yazılır ve onaylanır. Bu satış miktarı 7 gün içinde yetkilendirilmiş kuruluşa bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından stok takibi yapılır.

             ç) Organik ürünler, organik ürün olduğu açıkça belirtilerek satılır. Organik ürünlerin, konvansiyonel ürün ile karışmaması ve organik niteliğinin korunması organik ürün satışı yapan müteşebbisin yükümlülüğündedir.

             d) Aracılık hizmeti veren, ürünleri direkt olarak nihai tüketici ya da kullanıcıya transfer eden gerçek ya da tüzel kişiler ithalat yapmamaları, üretim, doğal alan ve kaynaklardan ürün toplama, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama ve taşıma işlemlerini yapmamaları koşulu ile yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme yapmak zorunda değildir.

             e) İthalat veya ihracat yapmak isteyen müteşebbis, ulusal mevzuat hükümleri gereğince tamamlamakla yükümlü olduğu diğer belgelerle birlikte Bakanlığın ilgili birimine başvurur.

             f) Organik ürünlerin ihracatı, Dış Ticaret Müsteşarlığının İhracatı Kayda Bağlı Ürünler Listesinde yer alan ürünler için yapılan işlemlere tabidir. Bu nedenle; müteşebbisler, ihracat dokümanlarının bir örneğini bağlı bulunduğu İhracatçı Birliğine verir. Ege İhracatçı Birlikleri ihracatçı bildirimleri ve ihracat verilerini yılsonunda Bakanlığa bildirir. Bakanlığın talep etmesi halinde muhtelif zamanlarda da ihtiyaç duyulan verileri Bakanlığa bildirir.

             g) İthal edilen ürünler 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu kapsamında yurtiçinde organik ürün olarak pazarlanacaksa yeniden sertifikalandırma yapılır. Yeniden sertifikalandırma yapılırken ürünün, geldiği ülkede kontrol ve sertifikasyon sürecini belgelendiren kuruluşun akreditasyon kapsamı içerisinde Kanun yer alır. Bununla birlikte ithal edilecek ürünün üretim, kontrol ve belgelendirme gibi süreçleri Kanununa uygun ise yetkilendirilmiş kuruluşça yeniden belgelendirme yapılır. Yetkilendirilmiş kuruluşun akreditasyon kapsamında Kanun bulunmuyorsa yeniden sertifikalandırma işlemi gerçekleştirilemez.

             ğ) İthalatçı ithalat halinde, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından istenilen belgeleri eksiksiz olarak bu kuruluşa verir. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yürürlükteki Türk Mevzuatına uygunluğunun kabul edilmesi halinde organik ürün yeniden sertifikalandırılır. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yeniden sertifikalandırma yapmak amacıyla aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenir. Bunlar;

             1) İthalatçının ithalat faaliyetleri; ithalatçının adı, adresi, ürünün geldiği ülke, ürünlerin ülkeye giriş noktası ve ithal edilen ürünlerin depolanmasında kullanılacak binaların uygunluğuyla ilgili detaylı açıklama belgeleri,

             2) Karşı ülkeden alınan ürünün etiketi ve içeriğine dair bütün bilgilerin aslı veya noter onaylı tercümeleri,

             3) İthalat işleminin nasıl gerçekleşeceğini ve ihlal durumunda alınacak ihtiyati tedbirleri içeren belgeler,

             4) İthalatçı tarafından kullanılacak herhangi bir deponun diğer ülkede bulunması durumunda, karşı ülkenin yetkilendirilmiş kuruluşu tarafından kontrole açık olacağını belirten belgeler,

             5) İlgili partinin miktarı, orijini ve yapısı, kontrol mekanizmasının detayları, üretim, işleme, ambalajlama, depolama, nakliye işlemlerinin detayları, alıcıları, ürün sertifikası, organik tarım müteşebbis sertifikası, gerekli hallerde satıcı beyannamesi, ürüne ilişkin yıllık kontrol raporlarıdır.

             (2) Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından gerek duyulması halinde yukarıdaki bilgi ve belgelere ek olarak bilgi ve belgeler istenebilir. Tüm bilgi ve belgeler, Bakanlık denetimlerinde ibraz edilmek üzere muhafaza edilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Kontrol ve/veya Sertifikasyon Sisteminin İşleyişi

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Kontrol Esasları

             Kontrol sisteminin özellikleri

             MADDE 33 – (1) Organik üretimin özelliği, her aşamasının kontrollü olması ve ürünün sertifikalandırılmasıdır. Bu Yönetmelik hükümlerine göre, ürünün güvence altına alınmasındaki iki temel unsur, kontrol ve sertifikasyondur. Kontrol ve sertifikasyon işlemi, aynı kuruluş tarafından yapılabileceği gibi ayrı ayrı kuruluşlar tarafından da yapılabilir.

             Kontrol yetkisi

             MADDE 34 – (1) Bakanlık kontrole ilişkin yetkisini, yetkilendirilmiş kuruluşa devredebilir. Kontrol yetkisi verilen kuruluşlar ve kontrolörler yetkilerini başka bir kurum ve/veya kuruluşa veya kişiye devredemez.

             İşletme ve müteşebbis kontrolü için gerekli bilgi ve belgeler

             MADDE 35 – (1) İşletme ve müteşebbis kontrolü için gerekli bilgi ve belgeler aşağıda belirtilmiştir.

             a) Müteşebbisler, yaptıkları organik faaliyetleri ile ilgili her türlü bilgi ve belgeleri, sözleşmeli olduğu kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşuna vermek ve işletmesinde bulundurmak zorundadırlar.

             1) İşletmenin adı, adresi, kapasite bilgileri, hukuki durumuna ait bilgi ve belgeler, sözleşme tarihi, imzalanan sözleşme metni, organik tarıma geçişin başladığı tarih, sözleşme tarihine kadarki arazi geçmişine ait bilgiler,

             2) Faaliyet alanı,

             3) İşletmede daha önce uygulanan üretim metodu,

             4) İşletmenin ve işletme binalarının planları,

             5) Arazi parselleri veya alana dair tüm plan ve krokiler,

             6) İşletmenin mevcut makine ve ekipman donanımı,

             7) İşletmenin konumu, kullanılan depoların tanımı ve amaca uygunluğu,

             8) Ürün münavebe planı,

             9) Kullanılacak tüm girdilere ait kayıt defterleri,

             10) İşletmenin malları, dışarıdan satın alınan malları içeren alım ve satım defterleri,

             11) Ürün çıkış planı, ürünün niteliği, stok durumu, miktarı, ambalajlama şekli ve materyali,

             12) Orman alanlarından ve doğadan ürün toplanması durumunda, alana ait bütün tanımlamalar, resmi izinler ile alana yapılan tüm teknik müdahaleler, afetler, karantina tedbirleri gibi bilgilerdir.

             b) Müteşebbis, faaliyet alanı ile ilgili bilgileri kapsayan organik tarıma geçiş ve üretim planları hazırlar.

             Kontrol işlemi

             MADDE 36 – (1) Kontrol işlemi; yazılı belgeleri, planları, defterleri, raporları, kayıtları, arazi, işletme ve depo gibi kritik kontrol noktaları ve gözlemleri içerir. Müteşebbis tarafından aynı alanda birkaç ünitenin işletilmesi halinde, organik olmayan ürünlerin üretildiği üniteler ve depoları da kontrol işlemine tabidir. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşu yılda en az bir defa haberli veya habersiz olarak işletme ve müteşebbisi yerinde kontrol eder. Çift kabuklu yumuşakça üretiminde yetkilendirilmiş kuruluş tarafından en az yılda iki defa çiftlik kontrol edilir. Bu amaçla kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşu bir kontrol planı hazırlar ve hazırlanan bu kontrol planı en az aşağıdaki bilgileri içerir;

             a) Müteşebbisin adı ve adresi,

             b) Kontrol tarihi,

             c) Kontrolün kapsayacağı konular,

             d) Kontrolör adıdır.

             (2) Müteşebbis tarafından kayıt altına alınan bütün organik tarım faaliyetleri kontrol raporları için temel bilgi niteliğindedir.

             (3) Kontrol işlemi sırasında kontrolör, bağlı bulunduğu kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşunun organik tarım faaliyetlerini içeren kendi kontrol formlarını doldurur. Kontrolör, yaptığı kontrole dair tespitleri içeren bir belge düzenleyerek müteşebbise verir ve bu belge müteşebbisçe saklanır. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşu kontrol işlemi sonucunda bir rapor hazırlar. Kontrol raporu, müteşebbisin bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılan organik tarım faaliyetlerinin kontrol sonuçlarını içerir.

İKİNCİ BÖLÜM

Sertifikasyon Esasları

             Sertifikasyon sisteminin özellikleri

             MADDE 37 – (1) Sertifikasyon; bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin, ürünün ve girdinin geldiği aşamanın belgelendirilmesidir. Sözleşme yapılan müteşebbise yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yapılacak ilk kontrole müteakip uygun görülmesi halinde yetkilendirilmiş kuruluş tarafından organik tarım müteşebbis sertifikası ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilen ürünlere ürün sertifikası verilir. Sertifikalar, asgari bu Yönetmeliğin Ek-11’inde yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir. Düzenlenen sertifikaların icmal listeleri Bakanlığa gönderilir.

             (2) Sertifikasyon sisteminin özellikleri aşağıda belirtilmiştir;

             a) Sertifikasyon, Bakanlıktan bu yetkiyi almış gerçek veya tüzel kuruluşlarca yapılır. Sertifika yetkisi verilen kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu yetkisini başka bir kurum veya kuruluşa devredemez.

             b) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu bir sertifikasyon sistemi oluşturur ve Bakanlığa sunar. Bu sistem; kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşunun uyguladığı fiyat listesi, sertifika belgesi örneği, test etme ve sorgulama metodu, analiz yöntemi, kullandığı tüm teknikler ve dokümantasyon sistemi ile ilgili bilgileri kapsar.

             c) Sertifikasyon kuruluşu sertifika düzenleyeceği işletmelere ait tüm kontrol bilgilerini ve raporları ürünün bu Yönetmeliğe uygun olarak üretildiğinin garanti edilmesi amacıyla kontrolü yapan kuruluştan devralır. Kontrol kuruluşu bu bilgileri sertifikasyon kuruluşuna vermek zorundadır.

             Sertifikasyonun esasları

             MADDE 38 – (1) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu, bu Yönetmelikte bahsedilen kriterleri ve sertifikasyon esaslarının uygunluğunu TS EN 45011 veya ISO Rehber 65’e göre sağlamak zorundadır. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu yapılan işin niteliğine göre kalite sistemini açıklayan bir Türkçe kalite el kitabı hazırlar.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Yetkilendirilmiş Kuruluşlar, Müteşebbisler

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Yetkilendirilmiş Kuruluşlarda Aranan Şartlar, Çalışma İzni,

Çalışma Esasları ve Yaptırımlar

             Yetkilendirilmiş kuruluşlarda aranan şartlar

             MADDE 39 – (1) Yetkilendirilmiş kuruluşlarda aranan şartlar şunlardır:

             a) Yetkilendirilmiş kuruluşlar teknik ve idari bakımdan görevini yerine getirebilecek imkânlara sahip olmalıdır. Yetkilendirilmiş kuruluşun yetki kapsamı sertifikasyon ise en az bir sertifiker, kontrol ise en az bir kontrolör, kontrol ve sertifikasyon ise en az bir kontrolör ve sertifiker istihdam edilir. Kontrolör ve sertifiker sayısı; kontrol edilecek müteşebbis sayısı ve üretim alanları için yeterli olmalıdır. Bir yıl içerisinde kontrolör için maksimum çalışma süresi 100 kontrol iş günüdür. Bir kontrolör üretici grubu içerisindeki müteşebbisler de dâhil yıllık maksimum 800 müteşebbisin faaliyetini kontrol eder.

             b) Sertifikasyon Kuruluşu, Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşu TS EN 45011 veya ISO Rehber 65 standartlarına göre, Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumlarından akredite edilmelidir. Yurtdışında akredite olmuş yabancı bir kuruluş Türkiye’de şube açması halinde, Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumlarından akredite olduğuna dair akreditasyon belgesini müracaatta ibraz eder. Şubelerin, şube olarak Bakanlıktan yetki aldıktan sonra en geç iki yıl içinde akreditasyon kapsamı, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile uygun hale getirilir. Türkiye’de faaliyet gösterecek şirketler ise Bakanlık tarafından yetkilendirildiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında alınan akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz etmelidir. Belirtilen sürede akreditasyon belgesi ibraz edilmez ise Bakanlık yetkilendirilmiş kuruluşun yetkisini iptal eder.

             c) Kuruluşlar, sürekli irtibat sağlanabilecek her türlü alt yapıyı oluşturur.

             ç) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, belgelendirme işleminin sonuçlarını etkileyebilecek ticari, mali ve diğer baskılardan bağımsız olmalıdır. Belgelendirdiği ürün tiplerinin tedariki ve tasarımını yapmaz. Danışmanlık hizmeti veremez.

             d) Yetkilendirilmiş kuruluş yöneticilerinin, ortaklarının, kontrolörlerinin ve çalışanları ile bunların birinci derece yakınlarının organik tarım faaliyetlerini kontrol edemez ve sertifikalandıramaz.

             e) Yetkilendirilmiş kuruluşun yöneticileri, ortakları, kontrolörleri ve çalışanları, aynı anda başka bir yetkilendirilmiş kuruluşta görev alamazlar. Kontrol biriminde görev yapanlar sertifikasyon biriminde, sertifikasyon biriminde görev yapanlar kontrol biriminde görev yapamazlar.

             f) Yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafsız olmalıdır. Kendilerine verilen yetkiyi kullanırken herhangi bir çıkar çatışması içerisinde bulunamazlar.

             g) Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlardan, yürürlükteki organik tarım mevzuatlarına uygun faaliyette bulunacaklarına dair bu Yönetmeliğin Ek-14’üne uygun noter onaylı bir taahhütname alınır.

             Yetkilendirilmiş kuruluşun çalışma izni için başvuru şekli, aranan şartlar ve istenilen belgeler

             MADDE 40 – (1) Gerçek veya tüzel kişiler; kontrol, sertifikasyon veya kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerinde bulunmak için Bakanlığa müracaat eder. Komite tarafından gerekli incelemeler yapılır ve müracaat tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ilgiliye gerekli iznin verilip verilmeyeceğine dair bilgi verilir. Bakanlıkça izin verilen yetkilendirilmiş kuruluş bu Yönetmelik çerçevesinde çalışmalarını sürdürür.

             (2) Çalışma izni için istenilen belgeler ve aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir:

             a) Yetki kapsamı ile kontrolör ve sertifikerlerin yetkilendirilmesine ilişkin başvuru dilekçesi,

             b) Yetkilendirilmiş kuruluşların hukuki yapısını belirtir belgeler;

             1) Yetkilendirilmiş kuruluş gerçek kişi veya tüzel kişi olmalıdır. Gerçek kişi ise iş yeri açma belgesi almalıdır.

             2) Organik tarıma ilişkin faaliyetlerin şirketin ana faaliyet alanında yer aldığını gösterir tescil belgesi veya Ticaret Sicil Gazetesi aslı veya noter onaylı sureti ve son altı ay içerisinde kayıtlı olunan ticaret odasından alınmış oda sicil kayıt belgesi.

             3) Yetkilendirilecek kuruluş, yabancı bir kuruluşun Türkiye’deki şirketi veya şubesi ise, tüm yasal kuruluş işlemlerini tamamlamış olmalıdır.

             c) Yetkilendirilecek kuruluş, henüz akredite olmamış ise Bakanlıktan yetki aldıktan sonra bir ay içerisinde Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında faaliyet göstereceği konularda akredite olmak için Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumlarına müracaat ettiğine dair resmi başvuru belgesini Bakanlığa ibraz eder.

             ç) Bakanlıkça yetkisi iptal edilen kuruluşlar, iptal edilme tarihi itibari ile geçerlilik süresi devam eden sertifikalara ilişkin hukuki sorumlulukları devam eder

             d) Yetkilendirilmiş kuruluşların yer ve organizasyon tanımlamalarına dair belgeler şunlardır:

             1) Adı, yeri, tüm iletişim bilgileri ve logosuna ait belgeler,

             2) Kontrolörlere ve sertifikerlere ait kimlik ve eğitim belgeleri,

             3) Çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarını gösterir resmi belgeler,

             4) Firma yetkilileri ile kontrolör ve sertifikere ait noter onaylı imza sirküleri,

             5) Yetkilendirilmiş kuruluşun organizasyon şeması ve görev tanımları.

             e) En az aşağıdaki hususlara yer verilmiş olan Türkçe kalite el kitabı:

             1) Organizasyon şeması ve görev tanımları,

             2) Kanun ve bu Yönetmeliğe uygun kontrol ve sertifikasyon yöntemini açıklayan doküman,

             3) Sözleşme örnekleri,

             4) Müteşebbis taleplerinin değerlendirilmesi,

             5) Uygunsuzlukların tespiti ve kaydedilmesi,

             6) Uygunsuzluklara ilişkin düzeltici faaliyetlerin tanımlanması,

             7) Uygunsuzluğun devamı durumunda uygulanacak yaptırımlar,

             8) İtirazların değerlendirilmesi.

             Yetkilendirilmiş kuruluşların çalışma esasları

             MADDE 41 – (1) Yetkilendirilmiş kuruluşların çalışma esasları şunlardır:

             a) Bakanlıkça ikişer yıllık süre ile yetkilendirilir, yetki süreleri dolmadan en az 30 gün önce yetki sürelerinin uzatılması için başvuru yapar. Bu kuruluşlar yetkileri kapsamında Bakanlığa karşı sorumludur.

             b) Faaliyet konusuna göre yetkilendirildiği alanda çalışmak zorundadır. Yetkilerini devredemez.

             c) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmemiş, kontrol edilmemiş ve sertifikalandırılmamış ürünler hariç, yurt içinde her türlü organik ürün ambalajında, bu Yönetmeliğin Ek- 10’unda yer alan organik ürün logosunu kullandırmak zorundadır.

             ç) Bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrol sürecini tamamlamadan sertifika düzenleyemez.

             d) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı bir düzensizliği tespit etmesi durumunda, organik üretim metodunu işaret eden terim, ifade ve logoyu bu düzensizlikten etkilenen tüm grup ya da üretim hattında kullandıramaz.

             e) Müteşebbisin satışa sunacağı bir ürünün üretiminin organik tarım kurallarına uygun olmadığından şüpheleniyorsa, kendi belirleyeceği bir süre içerisinde müteşebbisten duruma ilişkin açıklama yapmasını, gerekli bilgi ve belgeleri göndermesini talep eder. Bu süre zarfında ürünün organik olarak satılmasına müsaade etmez.

             f) Bu Yönetmelik hükümlerine uymayan üretim teknikleri ve girdilerin kullanıldığından şüphe duyduğu durumlarda analiz amaçlı ürün örnekleri alabilir. Bu ürün örneklerini TS 17025 standardına göre akredite olan laboratuarlarda analiz ettirir.

             g) Tespit ettikleri sistemden çıkartmayı gerektirecek aykırılıklar ile uygun gördükleri yaptırım işlemlerini de içeren karar yazısını, müteşebbisin itirazı var ise 21 gün içerisinde, itiraz yok ise, yıllık raporlarında Bakanlığa bildirirler. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uygun görülen yaptırımlara itiraz ve şikâyet halinde Bakanlık konu ile ilgili inceleme ve yeni belgeler isteme yetkisine sahiptir. Bakanlık itiraz ve şikâyet ile ilgili bilgi ve belgeleri inceler, nihai kararı verir ve sonucu taraflara iletir.

             ğ) Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından sistemden çıkarılan müteşebbisler diğer yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirilir.

             h) Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri üretimi yapan, orman alanlarından ve doğadan ürün toplayan, ürün işleyen, ambalajlayan, depolayan, nakleden, pazarlayan, sözleşme yaptığı geçiş sürecindeki veya bu süreci tamamlamış bütün müteşebbisleri ve müteşebbislere ait her türlü bilgi ve belgeyi kontrol eder, kayıt altına alarak rapor hazırlar. Raporlar, faaliyet alanı ile ilgili olarak aşağıdaki bilgileri içerir.

             1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan bilgiler,

             2) Üretime dair bütün bilgiler,

             3) İşletmeye dair bütün bilgiler,

             4) Kontrollere dair bütün bilgiler,

             5) Sertifikasyona dair bütün bilgiler,

             6) İhlal ve ihtilaflara dair bütün bilgiler,

             7) Çalışma izni ve gıda siciline dair bilgilerdir.

             Müteşebbisin sorumlulukları ve uygulanacak yaptırımlar           

             MADDE 42 – (1) Müteşebbis sözleşme yaptığı yetkilendirilmiş kuruluşa organik tarımsal faaliyeti ile ilgili tüm bilgi ve belgeleri vermek, her türlü değişikliği bildirmek, üretimin her aşamasında gerekli kontrolün yapılabilmesi için işletmenin organik üretimle ilgili her birimini yetkilendirilmiş kuruluşa açmak zorundadır.

             (2) Müteşebbis faaliyet alanını tam olarak tanımlar ve aldığı önlemleri yetkilendirilmiş kuruluşa bildirir. Müteşebbis, bu Yönetmelik hükümlerine ve Yetkilendirilmiş Kuruluşun kalite el kitabında yer alan hususlara uyacağına ve her türlü kontrole izin vereceğine dair bir taahhütnameyi yetkilendirilmiş kuruluşa verir. Müteşebbis, her yıl Ocak ayı içinde yetkilendirilmiş kuruluşa parsel bazında o yıla ait bitkisel üretim planını bildirir.

             (3) Müteşebbis, faaliyetlerinin bir kısmını üçüncü bir şahsa yaptırması durumunda bu faaliyetlere ilişkin gerekli bilgi ve belgeleri yetkilendirilmiş kuruluşa vererek kontrol sistemine dâhil olmasını sağlar.

             (4) Müteşebbis, kullanımına izin verilmeyen ürün veya maddelerin bulaşma riskini ortadan kaldırmak için koruyucu önlemleri ile depolama alanlarından üretim zincirine kadar her aşamada hijyen tedbirlerini alır.

             (5) Müteşebbis, ürettiği, işlediği, ithal ettiği ya da başka bir müteşebbisten satın aldığı ürünün bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından kuşkulanıyorsa bu durumu yetkilendirilmiş kuruluşa bildirir. Durum netlik kazanıncaya kadar söz konusu ürünün organik ürün olduğuna dair atıfta bulunacak organik ürün etiket ve logosunu kullanamaz. Müteşebbis söz konusu ürünü tereddütler ortadan kalktıktan sonra yetkilendirilmiş kuruluşun bilgisi dâhilinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun işlemlere tabi tutar ve pazarlar.

             (6) Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından müteşebbise uygulanacak yaptırımlar, aşağıdaki maddelere göre uygulanır.

             a) Müteşebbis, bütün organik tarım faaliyetlerinin izlenebilirliği ile ilgili her türlü kayıtları tutmak ve denetim esnasında yetkilendirilmiş kuruluşa ibraz etmek zorundadır. Belgelerin düzensiz veya yanlış tutulması durumunda, yetkilendirilmiş kuruluşlar eksiklik ve aksaklıkları müteşebbislere ayrıntılı ve yazılı olarak bildirir. Yetkilendirilmiş kuruluş eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesi için müteşebbise bir ay süre tanır. Bu süre sonunda tekrar kontrol eder. Eksiklik giderilmiş ise sözleşme aynen devam eder. Aksi halde kalite el kitabında belirtilen yaptırımlar uygulanır. İtiraz halinde konu ile ilgili bilgi ve belgeler en geç 21 gün içinde Bakanlığa iletilir. Bakanlık gerekli incelemeleri yaptıktan sonra nihai kararını verir ve sonucu taraflara bildirir.

             b) Üretim aşamasında bu Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaların saptanması halinde; organik tarım faaliyeti yapılan alanlar, hayvanlar, arılar ve su ürünleri geçiş sürecinde ise, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından süre uzatılır, tamamlamışsa tekrar geçiş sürecine geçirilir ve müteşebbise yazılı olarak bildirilir. Uzatılan süresi sonunda bu Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaları tekrarladığı tespit edilen müteşebbislerin sözleşmesi feshedilerek Bakanlığa bildirilir. İtiraz veya şikâyet  halinde Bakanlık konu ile ilgili bilgi ve belgeleri ister ve inceleme başlatır. İnceleme neticesinde, müteşebbisin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaların kasıtlı olarak devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda; Bakanlık müteşebbisi organik üretim yapma faaliyetinden beş yıl süre ile men eder ve tüm yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirir.

             c) İşleme, ambalajlama, etiketleme, depolama, taşıma, pazarlama faaliyetlerinde bu Yönetmelik hükümlerini ihlal eden müteşebbisin ihlale kasıtlı olarak devam ettiği tespit edildiğinde, Bakanlık müteşebbisi organik tarım faaliyetinden beş yıl süre ile men eder ve tüm yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirir.

             ç) Müteşebbis organik ürünlerin taşınması sırasında istenmesi halinde Müteşebbis Sertifikasını ibraz etmelidir.

             Yetkilendirilmiş kuruluşların göndermekle yükümlü oldukları bilgi ve belgeler

             MADDE 43 – (1) Bakanlık yetkilendirilmiş kuruluşlardan; müteşebbise, ürüne, üretime, kontrol işlemine, kuruluşun kendisine, çalışanına ve menşeine dair her türlü bilgi ve belgeleri istediği zaman ve biçimde talep edebilir. Ayrıca yetkilendirilmiş kuruluşlar, yapısıyla ilgili yapılan her türlü değişikliği en geç bir ay içerisinde Bakanlığa bildirmek zorundadır.

             (2) Yetkilendirilmiş kuruluş ile müteşebbis arasında imzalanan sözleşmeyi müteakip 45 (kırk beş ) gün içinde ilk kontrol yapılarak yetkilendirilmiş kuruluş tarafından Yönetmelik hükümlerine göre verilen kod numarası, sözleşme yaptığı müteşebbislerin onaylı listesi, arazi yeri, büyüklüğü, ürünün adı, miktarı, işletmenin adı ve organik faaliyet bilgilerini içeren listeyi Bakanlığa bildirmek ve Organik Tarım Bilgi Sistemine kaydetmek zorundadır. Organik tarımın yapıldığı il müdürlüğü Organik Tarım Bilgi Sisteminden altışar aylık dönemler halinde raporlar alarak bu bilgileri muhafaza eder. Bakanlık ve il müdürlüğü, kendisine bildirilen ve Organik Tarım Bilgi Sistemine kaydedilen müteşebbisi Organik Tarım Metodu Uygulayan Müteşebbis olarak kayıt altına alır.

             (3) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, geçen takvim yılında; sözleşmeli oldukları müteşebbisleri gösterir listeyi 31 Ocak tarihine kadar, gerçekleştirilen kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerini içeren özet raporunu ise 31 Mart tarihine kadar Bakanlığa bildirir.

BEŞİNCİ KISIM

Denetim ve Cezalar

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Denetim, Yetki ve Sorumluluklar ile Denetim Elemanlarının Hizmet İçi Eğitimleri

             Denetimler

             MADDE 44 – (1) Denetimler; yetkilendirilmiş kuruluş büro denetimi, müteşebbis ve işletme denetimleri olup, yetkilendirilmiş kuruluşların büro denetimi Bakanlık tarafından, diğer denetimler ise il müdürlüklerince yapılır. Denetimler denetim yetkisine sahip en az iki elaman tarafından gerçekleştirilir. Bakanlık gerek görmesi halinde müteşebbis ve işletme denetimleri yapar. Bu denetimler gerek görülmesi halinde Bakanlık tarafından Teftiş Kurulu Başkanlığına da yaptırılabilir.

             (2) İl müdürlüklerinde denetimde görev alacak denetim elemanı; il müdürlüğü tarafından önerilen, Bakanlık tarafından eğitilerek kimlik verilen organik tarım birimi elemanlarından oluşur.

             (3) İl müdürlüğü elemanlarınca yapılacak denetimler sırasında Bakanlık tarafından hazırlanmış olan denetim formları kullanılır. Yıl sonunda, yapılan denetimlere ilişkin değerlendirme icmali istatistikî bilgi mahiyetinde Bakanlığa en geç müteakip yılın 31 Ocak tarihine kadar gönderilir.

             (4) Bakanlık merkez teşkilatınca gerek görülmesi halinde il müdürlüğü elemanlarına yönelik eğitimler yapılır/yaptırılır. Çiftçi eğitimleri il müdürlükleri tarafından yapılır.

             Kontrolörlük kursu, kontrolörlük ve sertifikerlik başvurularında aranılacak şartlar ile yetki, çalışma usul ve esasları

             MADDE 45 – (1) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde, ziraat mühendisi, veteriner hekim, su ürünleri mühendisi ve gıda mühendislerine yönelik, kontrolör kursu açılır veya açtırılır.

             (2) Kontrolörlük ve sertifikerlik başvurularında aranılacak şartlar, yetki, çalışma usul ve esasları şunlardır:

             a) Başvuruda aranılacak şartlar ve istenilen belgeler:

             1) Ziraat, veteriner, su ürünleri ve gıda mühendisliği fakültelerinin birinden mezun olmak,

             2) Deneyim belgesi:

             Organik tarım konusunda bir yıllık bilgi ve deneyim sahibi olduğunu gösterir resmi belgeye,

             Konu ile ilgili yurtiçi veya yurtdışı üniversite veya enstitüden alınan yüksek lisans diploması,

             Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kurslardan kontrolörlük eğitimi aldığına dair resmi bir belgeye sahip olmak,

             3) Kimlik Belgesi,

             4) Noter onaylı imza sirküleri,

             5) Lisansına uygun meslek odası üyelik kaydı.

             b) Yetki;

             1) Yetkilendirilmiş kuruluşlar,  çalıştırmak istediği kontrolör ve sertifiker için yukarıda istenilen belgeleri başvuru dilekçesi ekinde Bakanlığa sunar. Bakanlıkça değerlendirilerek, kontrolörlük veya sertifikerlik yetkisi verilir.

             2) Kontrolörler ve sertifikerler yalnız bir yetkilendirilmiş kuruluş adına çalışır.

             3) Yetkilendirilmiş kuruluşlar çalıştıracakları kontrolörler için, Bakanlıktan yetki almak zorundadır. Yetkilendirilen kontrolörler Bakanlık tarafından kimlik verilerek kayıt altına alınır.

             c) Çalışma şekil ve esasları;

             1) Bakanlıktan alınacak yetki belgesiyle çalışırlar.

             2) Yaptıkları kontrolle ilgili rapor tutmak, bu raporları imzalamak ve yetkilendirilmiş kuruluşa teslim etmek zorundadırlar.

             3) Kontrolör ve sertifikerin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrandığının tespiti halinde Bakanlık tarafından verilen yetki iptal edilir. İptal tarihi itibarıyla 1 yıl süre geçmeden yeniden yetki verilmez.

             Kontrol ve sertifikasyon ücreti

             MADDE 46 – (1) Kontrol ve sertifikasyon ücretinin esasları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Kontrol ve sertifikasyon ücreti; yetkilendirilmiş kuruluş ile müteşebbis arasında yapılan sözleşme ile belirlenir.

             Ceza uygulamaları

             MADDE 47 – (1) Kanuna aykırı hareket eden müteşebbislere ve yetkilendirilmiş kuruluşlara verilecek idari para cezaları aşağıdaki şekilde uygulanır.

             a) Kanuna aykırılığın tespit edildiği mahallin il müdürlüğünün teklifi veya Bakanlığa yapılan şikâyete bağlı olarak veya Bakanlığın doğrudan tespiti halinde Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (d), (e) bentlerindeki yaptırımlar Bakanlık tarafından uygulanır. Bu yaptırımlar Bakanlığın ön incelemesini müteakip gerek duyulduğu durumda Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılacak inceleme sonucuna göre yerine getirilir. Bu inceleme süresince yetkilendirilmiş kuruluş müteşebbislerle yeni sözleşme yapamaz. Ancak daha önceden sözleşme yapılmış müteşebbislerle ilgili kontrol, sertifikasyon ya da kontrol ve sertifikasyon işlemlerine Bakanlığın alacağı karar doğrultusunda devam edilebilir.

             b) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (k) bentlerine aykırı hareket edenlere Bakanlıkça veya mahallin mülki amiri tarafından idari para cezası verilir.

             c) Kanunun 12 nci maddesinde yer alan diğer cezalar ise Kanuna aykırılığın tespit edildiği mahallin mülki amiri tarafından verilir.

ALTINCI KISIM

Komiteler

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Organik Tarım Komitesi

             Organik Tarım Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma usul ve esasları

             MADDE 48 – (1)  Organik Tarım Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma usul ve esasları aşağıda belirtilmiştir.

             a) Organik Tarım Komitesinin oluşumu;

             1) Organik Tarım Komitesi; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürü veya görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısı veya ilgili Daire Başkanı başkanlığında; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünden 3 kişi, Hukuk Müşavirliğinden 1 Hukuk Müşaviri ve Teftiş Kurulu Başkanlığından 1 Müfettiş olmak üzere toplam 6 kişiden oluşur.

             2) Komite, Bakan onayı ile oluşturulur.

             3) İhtiyaç duyulması halinde diğer kamu ve kamu dışı kuruluşlardan komiteye temsilci davet edilebilir. Ancak toplantılara bu şekilde katılanların oy hakkı bulunmaz.

             b) Komitenin görevleri;

             1) Yetkilendirilmiş kuruluşlara yetki vermek, yetkilendirilmiş kuruluşların yetkilerini iptal etmek,

             2) Yetkilendirilmiş kuruluşlara, kontrolörlere ve müteşebbislere organik tarım mevzuatlarına aykırı hareket etmeleri halinde men kararı ve gerekli idari para cezalarının uygulanmasını Bakanlığa teklif etmek.

             c) Organik Tarım Komitesinin çalışma usul ve esasları;

             1) Komite Raportörlüğü, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

             2) Komite, yılda en az iki kez toplanır. Gerekli gördüğü hallerde ise olağanüstü olarak toplanır.

             3) Komite, üye tam sayısının en az yarıdan bir fazlası ile toplanır ve karar alır. Oyların eşitliği halinde Başkanın oyu 2 oy sayılır.

             4) Kararlar, toplantı tarihinden itibaren 30 gün içinde toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanarak Müsteşarlığın onayına sunulur ve onay tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

İKİNCİ BÖLÜM

Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi

             Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma usul ve esasları

             MADDE 49 – (1) Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluşumu, görevleri çalışma usul ve esasları aşağıda belirtilmiştir;

             a) Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürünün başkanlığında Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü temsilcileri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği temsilcileri, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri, yetkilendirilmiş kuruluşların temsilcisi, üniversiteler ve özel sektör temsilcileri ile Komitenin toplantı gündemiyle ilgili görüşlerinin alınmasında yarar gördüğü kurum ve kuruluşların temsilcilerinden olmak üzere en az on kişiden oluşur.

             b) Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi; organik tarımın uygulanması ve geliştirilmesi, desteklemeler ve teşvikler, tüketicinin bilinçlendirilmesi, organik ürünlerin yurt içi ve yurt dışında pazarlanması, uygulamalardaki aksaklıkların tespit edilmesi ve bu konudaki stratejilerin belirlenmesi, organik tarım konusunda proje önerilerinin belirlenmesi ve araştırma önceliklerinin tespit edilmesi hususunda çalışmaları yürütür.

             c) Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi tarafından gerek görülmesi halinde çalışma grupları oluşturulur.

             ç) Olağan olarak yılda en az bir kez toplanır. Olağanüstü durumlarda sekretarya tarafından toplantıya çağrılır.

             d) Kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır ve Komiteye tavsiye niteliğindedir.

             e) Raportörlük ve sekretarya Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

             f) Kararlar, toplantı tarihinden itibaren 20 gün içinde toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Kararlar imzalandıktan sonra 30 gün içerisinde Komiteye iletilir. Komite, müteakip ilk toplantısında kararlarla ilgili değerlendirmeyi yapar.

YEDİNCİ KISIM

Çeşitli ve Son Hükümler

             Uyuşmazlık halinde başvurulacak yer

             MADDE 50 – (1) Her yetkilendirilmiş kuruluş tarafından, gerekli hallerde başvurulması maksadıyla bir mahkeme yerinin belirlenmesi zorunludur. Bu mahal, müteşebbis ile yetkilendirilmiş kuruluş arasında yapılan sözleşmede belirtilir.

             Dış ticaret düzenlemeleri

             MADDE 51 – (1) Organik ürünlerin ithalat ve ihracatına ilişkin gerekli düzenlemeler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yapılır.

             Hüküm bulunmayan haller

             MADDE 52 – (1) Organik tarım faaliyetlerinde bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayılı Yem Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu, 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu, 28/2/2001 tarihli ve 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve bu Kanunlara dayalı olarak çıkartılan ilgili mevzuat hükümleri ile 25/4/2002 tarihli ve 24736 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kimyevi Gübre Denetim Yönetmeliği, 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik, 4/6/2010 tarihli ve 27601 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Organomineral Gübreler ve Toprak Düzenleyiciler ile Mikrobiyal, Enzim İçerikli ve Diğer Ürünlerin Üretimi, İthalatı ve Piyasaya Arzına Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.

             Yürürlükten kaldırılan mevzuat

             MADDE 53 – (1) 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

             Üretilmiş olan ürünlerin durumu

             GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiş olan ürünler stoklar tükeninceye kadar pazarlanabilir.

             Kontrol ve sertifikasyon kuruluşları ile sertifikerlerin durumu

             GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe göre yetkisi devam eden kontrol ve sertifikasyon kuruluşları bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihi takip eden yılın Ocak ayında bu Yönetmelik hükümlerine göre yetki sürelerinin uzatılması için Bakanlığa müracaat etmeleri koşulu ile faaliyetlerini sürdürürler. Bu kuruluşlar, müracaat tarihinden itibaren iki yıl içinde Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumunca TS EN 45011 veya ISO Rehber 65 standartlarına göre Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında akredite olduğunu gösterir akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz etmelidir. Belirtilen sürede akreditasyon belgesi ibraz edilmez ise Bakanlık bu kuruluşların yetkisini iptal eder.

             (2) 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe göre bir kuruluş adına yetkilendirilen sertifikerlerin yetkileri, aynı kuruluş adına sertifiker olarak görev yaptığı sürece devam eder.

             (3) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce çalışma yetkisi askıya alınmış yetkilendirilmiş kuruluşun askıya alınma süresi bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer.

             Maya ve maya ürünlerinin tarımsal kaynaklı içerik olarak hesap edilmesi

             GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin uygulanması açısından maya ve maya ürünleri 31/12/2013 tarihine kadar tarımsal kaynaklı içerikler olarak hesap edilir.

             Yumurta üretiminde piliç büyüklüğü

             GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Yumurta üretimi için piliçler 18 haftadan büyük olamaz. Bu durum 31/12/2011’e kadar geçerlidir.

             Konvansiyonel yem maddeleri oranı

             GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin uygulanması açısından her yıl izin verilen konvansiyonel yem maddeleri oranı aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

             a) Domuz ve kanatlı hayvanlar için, 31/12/2010’a kadar %10, 31/12/2010’dan 31/12/2013’e kadar %5,

             b) Ruminantlar için, 31/12/2013’e kadar % 5.

             c) Rasyon kuru maddesinin % oranı yıllık olarak hesaplanır. Rasyon kuru maddesinin maksimum % 25’i konvansiyonel yemlerden karşılanabilir.

             Yetiştiricilik su ürünleri yavrularının organik olma zorunluluğu

             GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin uygulanması açısından çiftliğe getirilecek organik olmayan yetiştiricilik su ürünleri yavrularının azami yüzdesi 31/12/ 2011’e kadar % 80, 31/12/2013’e kadar % 50 ve 31/12/2015’te tamamen organik olmak zorundadır.

             Organik olmayan çift kabuklu kuluçkahanelerden gelen döller

             GEÇİCİ MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinin uygulanması açısından organik olmayan çift kabuklu kuluçkahanelerden gelen döller, organik üretim birimlerinde maksimum; 31/12/2011’e kadar % 80, 31/12/2013’e kadar % 50 oranında kullanılır. 31/12/2015 tarihinden itibaren ise, tamamen organik döller kullanılır.

             Haşlanmış yumurta kabuklarının boyanması

             GEÇİCİ MADDE 8 – (1) Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinin uygulanması açısından haşlanmış yumurta kabuklarının boyanmasında demir oksit ve demir hidroksit 31/12/2013 tarihine kadar kullanılır.

             Yürürlük

             MADDE 54 – (1) Bu Yönetmeliğin 39 ve 40 ıncı maddeleri yayımı tarihinde, 29 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin 5 inci alt bendinin son cümlesi ve 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi yayımı tarihinden iki yıl sonra, diğer hükümleri ise yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.

             Yürütme

             MADDE 55 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Yönetmelik eklerini görmek için tıklayınız

HAYVANLARIN KORUNMASINA DAİR UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
 
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
             Amaç
             MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
             a) Ev ve süs hayvanı ile kontrollü hayvanları bulundurma ve sahiplenme şartlarına uygun olarak hayvan bakımı konularında; yerel hayvan koruma görevlileri ile ev ve süs hayvanı satan kişilere verilecek eğitime, sahiplenilerek bakılan hayvanların çevreye verecekleri zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirlere ilişkin esasları,
             b) Sahipsiz hayvanların toplanması, toplatılması, sağlık bakımlarının yapılması, kısırlaştırılması, aşılanması, ve alındıkları ortama geri bırakılmasına karar verilenlerin kimliklendirilerek bırakılması, geçici hayvan bakımevlerinin çalışma usul ve esasları ile yerel yönetimlerin ve yerel hayvan koruma görevlilerinin görev ve sorumluluklarına ilişkin düzenlemeleri yapmaya ve sahipsiz hayvanların çevreye verebilecek olumsuz etkileri gidermeye yönelik alınacak tedbirleri,
             c) Hayvanların konu ve oyuncu edildiği her türlü ticarî amaçlı gösteri, reklam ve benzeri film ile fotoğraf çekimlerinde hayvanların kullanılmasına ilişkin usul ve esasları,
             ç) Kanunî istisnalar ile tıbbî ve bilimsel gerekçeler ve gıda amaçlı olmayan, insan ve çevre sağlığına yönelen önlenemez tehditler bulunan acil durumlar dışında, hayvanların öldürülmesi ile ilgili usul ve esasları,
             d) İl hayvan koruma kurullarının çalışma usul ve esaslarını,
             e) 5199 sayılı Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığının denetlenmesine ve denetim elemanlarının niteliklerine ilişkin usul ve esasları,
             f) Hayvanların korunması amacıyla geçici bakımevleri ve hastanelerin kurulması, bu yerlerde bakım, rehabilitasyon, aşılama ve kısırlaştırma gibi faaliyetlerin desteklenmesi için diğer ilgili kurum ve kuruluşlara mali destek sağlamak üzere Bakanlık bütçesine konulan ödeneğin kullanımına ilişkin usul ve esasları,
             g) 5199 sayılı Kanunda belirtilen, idarî para cezalarına dair düzenlenecek makbuzların şekli, dağıtımı ve kontrolü ile ilgili usul ve esasları
             belirlemektir.
             Kapsam
             MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, amaçları doğrultusunda yapılacak düzenlemeleri ve alınacak önlemleri kapsar.
             Dayanak
             MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 1/7/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 5 inci, 6 ncı, 10 uncu, 13 üncü, 15 inci, 17 nci, 18 inci, 19 uncu ve 27 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
             Tanımlar
             MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
             a) Ağızlık: Hayvanın etrafına zarar vermemesi için ağzına takılan koruyucu önlemi,
             b) Aşılama:Vücudun bağışıklık sistemini uyararak hastalıklara karşı özel antikor üretilmesi ve hastalığı yapan etkenle karşılaşıldığında antikorlar sayesinde hastalanmasını önleyen işlemi,
             c) Bakan: Çevre ve Orman Bakanını,
             ç) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
             d) Geçici bakımevi sorumlusu: Özel ya da tüzel kişilere ait geçici bakımevinde yasalarla belirlenmiş hizmetleri ve sorumlulukları yerine getirecek olan geçici bakımevi sahibi ya da yöneticisini,
             e) Başkan: İl hayvan koruma kurulu başkanını,
             f) Denetim elemanı: 5199 sayılı Kanunda belirtilen denetimleri yapmaya ve bu Kanun çerçevesinde kabahat teşkil eden fiileri işleyenler hakkında işlem yapmaya, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ve/veya mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen personeli,
             g) Dezenfeksiyon: Hastalık yapıcı mikroorganizmaların fizikî, kimyevî yöntemler ve ultraviyole ile yok edilmesi işlemini,
             ğ) Etoloji: Bir hayvan türünün doğuştan gelen, kendine özgü davranışlarını inceleyen bilim dalını,
             h) Etolojik özellikler: Hayvanların sosyal, beslenme, konfor, dinlenme ve davranış modelleri ve bunların mekanizmalarına ilişkin fizyolojik temelleri kapsayan özellikleri,
             ı) Ev ve süs hayvanı: İnsan tarafından özellikle evde, işyerlerinde ya da arazisinde özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan bakımı ve sorumluluğu sahiplerince üstlenilen her türlü hayvanı,
             i) Evcil hayvan: İnsan tarafından kültüre alınmış ve eğitilmiş hayvanları,
             j) Geçici bakımevi: Hayvanların sahiplendirilinceye veya alındığı ortama geri bırakılıncaya kadar rehabilite edildiği ve bu süre içerisinde geçici olarak kaldığı tesisi,
             k) Genel müdürlük: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,
             l) Güçten düşmüş hayvan: Bulaşıcı ve salgın hayvan hastalıkları haricinde yaşlanma, sakatlanma, yaralanma ve hastalanma gibi çeşitli nedenlerle fizikî olarak iş yapabilme yeteneğini kaybetmiş binek ve yük hayvanlarını,
             m) Hayvan hakları ihlali tutanağı: 5199 sayılı Kanunda kabahat teşkil eden fiillerin işlenmesini müteakip, fiilleri işleyenler hakkında; görevlendirilmiş en az iki kişiden oluşan denetim elemanı tarafından düzenlenen belgeyi,
             n) Hayvan hastanesi: Evde ya da sokakta yaşayan hayvanların ayakta veya yatarak teşhis ve tedavilerinin yapıldığı yeri,
             o) İdari para cezası: 5199 sayılı Kanuna aykırı fiillerin işlenmesi sonucunda; görevlendirilmiş denetim elemanı tarafından düzenlenen, hayvan hakları ihlali tutanağının Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya yetki sınırları içinde mahallin en büyük mülkî amiri tarafından onaylandıktan sonra kabahatlıya verilen idari para cezasını,
             ö) İl hayvan koruma kurulu: Hayvanların korunması, sorunların tespiti ve çözümlerini karara bağlamak üzere; her ilde valinin başkanlığında, büyükşehir belediyesi olan illerde büyükşehir belediye başkanları, büyükşehire bağlı ilçe belediye başkanları, büyükşehir olmayan illerde ise belediye başkanları, il çevre ve orman müdürü, il tarım müdürü, il sağlık müdürü, il milli eğitim müdürü, il müftüsü, belediyelerin veteriner işleri müdürü, veteriner fakülteleri olan yerlerde fakülte temsilcisi, münhasıran hayvanları koruma ile ilgili faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlardan valilik takdiri ile seçilecek en çok iki temsilci, il veya bölge veteriner hekimler odasından bir temsilciden oluşan kurulu,
             p) İl müdürlüğü: İl çevre ve orman müdürlüğünü,
             r) İşaretleme: Aşılanan ve kısırlaştırılan hayvanların tanınmasını sağlamak amacıyla, bu hayvanların yaşamı ve davranışları üzerine olumsuz etkisi olmayan, dayanıklı, kolay fark edilebilen, uygulaması ve montesi kolay, kulak, boyun gibi uzuvlara plaka, tasma, mikroçip veya dövme gibi materyallerin uygulanması işlemini,
             s) Kabahat: 5199 sayılı Kanun kapsamında öngörülen hususlarda idarî para cezası ve idarî tedbirler uygulanmasını gerektiren fiili,
             ş) Karantina: Bulaşıcı bir hastalığın bulunduğu yerden gelen hayvanların geçici olarak ayrılmasını,
             t) Kaşektik hayvan: Genel sağlık durumunun bozukluğu ile ilgili ileri derecede zayıflamış hayvanı,
             u) Kısırlaştırma: Dişilerde yumurtalıkların ve uterusun, erkeklerde testislerin alınması işlemini,
             ü) Kontrollü hayvan: Bir kişi, kurum/kuruluş ya da tüzel kişilik tarafından sahiplenilen; bakımı, aşıları, periyodik sağlık kontrolleri yapılan, işaretlenmiş, kayıt altındaki ev ve süs hayvanlarını,
             v) Kurul sekreteryası: İl çevre ve orman müdürlüğünü,
             y) Kurul: İl hayvan koruma kurulunu,
             z) Makbuz: 5199 sayılı Kanunun kabahat teşkil eden fiillerin işlenmesi sonucu görevlendirilmiş denetim elemanı tarafından düzenlenen, hayvan hakları ihlali tutanağının Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya yetki sınırları içinde mahallin en büyük mülkî amiri tarafından onaylandıktan sonra; kabahatliye verilen idari para cezasını müteakip, idari para cezası almaya yetkili olan mal sandığınca öngörülen cezanın ödenmesini sağlayan belgeyi,
             aa) Mikroçip: Kedi, köpek, kuş ile laboratuvar ve hayvanat bahçesi hayvanlarına uygulanabilen, ISO 11784-11785 veya ISO FDX-B standartlarına göre üretilmiş, 125, 128 ya da 134.2 kHz frekansında olan ve okuyucu ya da tarayıcılar tarafından okunabilen ve uluslar arası standartlara göre istisnaî ve benzersizlik üzerine 15 haneli bir rakam ihtiva eden ve veteriner hekim tarafından uygulanan elektronik cihazları,
             bb) Mobil kısırlaştırma ünitesi : Hayvanların kısırlaştırma ve aşılarının yapıldığı seyyar araçları,
             cc) Müşahede: Herhangi bir hastalık veya bulaşıcı hastalık taşımasından şüphelenilen hayvanların gözlem altında tutulmasını,
             çç) Optimum şartlar: Hayvanların tür özelliklerine göre yaşayabildiği en uygun ortam ve çevre şartlarını,
             dd) Populasyon: Belirli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğu,
             ee) Sağlık karnesi: Hayvanın kayıt numarasını, eşkâlini, aşılamalarını, parazitlere karşı ilaçlamalarını ve yapılan tedavileri gösteren veteriner hekim ve belediye veteriner işleri müdürlüğünce onaylı belgeyi,
             ff) Sahipsiz hayvan: Barınacak yeri olmayan veya sahibinin ya da koruyucusunun ev ve arazisinin sınırları dışında bulunan ve herhangi bir sahip veya koruyucunun kontrolü ya da doğrudan denetimi altında bulunmayan evcil hayvanları,
             gg) Serbest veteriner hekim: 18/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odaların Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun uyarınca mesleğini icra eden ve bu Kanunun 5 inci maddesinde sıralanan görev ve yetkileri kullanan ve sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilim veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticarî mahiyette olmayan hekimlik hizmetlerinin işverene tâbi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapan bu Yönetmeliğin tatbikinde görevlendirilen, 23/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olmaksızın çalışan, mevzuatlar çerçevesinde mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip veteriner hekimi,
             ğğ) Sorumlu veteriner hekim: Belediye bakımevlerinde yasalarla belirlenmiş hizmetleri ve sorumlulukları yerine getirecek olan veteriner hekimi,
             hh) Tür: Birbirleriyle çiftleşebilen ve üreme yeteneğine sahip verimli döller verebilen populasyonu,
             ıı) Veteriner hekim: 6343 sayılı Kanun uyarınca mesleğini icra eden ve bu Kanunun 5 inci maddesinde sıralanan görev ve yetkileri kullanan ve bu Yönetmeliğin tatbikinde görevlendirilen veteriner hekimleri,
             ii) Yerel hayvan koruma görevlisi: Özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yaşam sorumluluğunu üstlenen ve il hayvan koruma kurulunca yetkilendirilen gönüllü kişileri,
             jj) Zoonoz hastalık: İnsan ve hayvanların birbirlerine bulaştırabildikleri hastalıkları
             ifade eder.
 
İKİNCİ KISIM
İl Müdürlüğü, Belediyeler, İl Hayvan Koruma Kurulu, Geçici Özel Bakımevleri,
Sorumlu Veteriner Hekim, Hayvan Sahipleri ile Yerel Hayvan Koruma
Görevlilerinin Yetki ve Sorumlulukları
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
             İl Müdürlüğünün görev ve sorumlulukları
             MADDE 5 – (1) İl Müdürlüğü;
             a) Hayvanların korunması ve refahının sağlanması ile ilgili olarak kurum ve kuruluşların il düzeyindeki faaliyetlerini izlemekle, yönlendirmekle ve bu konuda gerekli koordinasyonu sağlamakla,
             b) Yerel hayvan koruma görevlileri ve gönüllü kuruluşlar ile işbirliği yaparak sahipsiz hayvanların kontrolünü takip etmekle,
             c) Yerel hayvan koruma görevlilerinin müracaatlarını değerlendirmekle ve bu görevlilerin hayvan refahı konusunda gerekli eğitimi almalarını sağlamakla, yerel hayvan koruma görevlisi adaylarını il hayvan koruma kurullarına bildirmekle,
             ç) Olumsuz faaliyetleri tespit edilen yerel hayvan koruma görevlileri ile ilgili olarak il hayvan koruma kuruluna belgelerinin iptali için talepte bulunmakla,
             d) İl hayvan koruma kurulunun çalışmalarına katılmakla,
             e) Sahipsiz hayvanların kayıt altına alınması ile ilgili faaliyetleri, belediyelerle ve gönüllü kuruluşlarla eşgüdüm sağlayarak yaptırmakla,
             f) Hayvan sevgisi, korunması ve yaşatılması ile ilgili eğitici faaliyetleri belediye, gönüllü kuruluş ve yerel hayvan koruma görevlileri ile koordineli olarak düzenlemekle,
             g) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlar ile ilgili olarak belediyelerce geçici bakımevlerinin oluşturulmasını sağlatmakla,
             ğ) Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak için gerekli denetimleri yapmakla ve denetim sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara 5199 sayılı Kanunun ilgili maddesinde geçen hükümleri uygulamakla,
             h) Denetim elemanlarınca, hayvanlarına eziyet veren hayvan sahiplerine gerekli yasal işlemleri yapmak suretiyle hayvanlarına el koymakla, uygun bir geçici bakımevine gönderilmesini sağlayarak koruma altına almakla ya da sahiplenilmesini sağlamakla,
             ı) Herhangi bir sebeple kapatılmak istenilen geçici özel bakımevlerinin müracaatlarını kabul ederek, hayvanların uygun bir geçici bakımevine aktarılmasını sağlamakla,
             i) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, geçici bakımevi ve özel geçici bakımevi açmak isteyenler ile mobil kısırlaştırma ünitelerini açmak isteyenlerin müracaatlarını değerlendirerek izin vermekle
             görevli ve sorumludur.
             İl hayvan koruma kurulunun görev ve sorumlulukları
             MADDE 6 – (1) İl hayvan koruma kurulu;
             a) Hayvanların korunması, sorunların tespiti ve çözümlerini karara bağlamak üzere, av ve yaban hayvanlarının ve yaşama alanlarının korunması ve avcılığın düzenlenmesi hususlarında alınmış olan, Merkez Av Komisyonu Kararları göz önünde bulundurularak; hayvanların korunması ve kullanılmasında, onların yasal temsilciliği niteliği ile 5199 sayılı Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmekle,
             b) Ev ve süs hayvanları ve sahipsiz hayvanların kayıt altına alınması ile ilgili faaliyetleri, belediyeler ile eşgüdüm sağlayarak yaptırmakla,
             c) Geçici bakımevlerinin oluşturulmasını sağlamak, ilde kurulacak geçici hayvan bakımevleri ve hayvan hastanelerini desteklemek, geliştirmek, denetlemek ve gerekli önlemleri almakla,
             ç) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan mevcut bakımevlerinin, geçici bakımevi kriterlerine uyumlu hale getirilmesi için kararlar almak ve uygulanmasını sağlamakla,
             d) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların, il müdürlüklerince izin verilen geçici ve özel geçici bakımevlerine götürülmesi kararlarını almak ve uygulanmasını sağlamakla,
             e) Hayvanların korunması ile ilgili olarak çeşitli kişi, kurum ve kuruluşların il düzeyindeki faaliyetlerini izlemek, yönlendirmek ve bu konuda gerekli eşgüdümü sağlamakla,
             f) Yerel hayvan koruma görevlilerinin, müracaatlarını değerlendirmek ve bu görevlilerin hayvan refahı konusunda gerekli eğitimi almaları hususunda il müdürlüğü ile işbirliği yaparak her türlü koordinasyonu sağlamakla,
             g) Hayvan sevgisi, korunması ve yaşatılması ile ilgili eğitici faaliyetleri, belediye ve yerel hayvan koruma görevlileri ile koordineli olarak düzenlemekle,
             ğ) Hayvanların korunması ile ilgili sorunları tespit edip, konu hakkında yapılan uygulamaları, yıl sonunda Bakanlığa rapor halinde sunmakla,
             h) İl sınırları içinde, hayvanların korunmasına ilişkin sorunları belirleyip, koruma sorunlarının çözüm tekliflerini içeren beş/on yıllık plan ve projeler yapmakla, yıllık hedef raporları hazırlayıp Bakanlığın uygun görüşüne sunmakla, Bakanlığın olumlu görüşünü alarak, hayvanların korunması amacıyla her türlü önlemi almakla,
             ı) Pitbull Terrier ve Japanase Tosa gibi tehlikeli köpek sahiplerince, yapılan müracaatları kabul ederek kayıt altına almakla ve bu hayvanların kısırlaştırıldığına dair Ek-5 deki Kısırlaştırılan Tehlikeli Hayvanlara Ait Kayıt Belgesini muhafaza etmekle,
             i) 5199 sayılı Kanun ve bu Yönetmelikte verilen görevleri yapmakla
             görevli ve sorumludur.
             Belediyelerin alacağı tedbirler
             MADDE 7 – (1) Belediyeler;
             a) Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların toplatılması, kısırlaştırılması, aşılanması, gerekli tıbbî bakımlarının yapılması ve işaretlenmesi, alındığı ortama geri bırakılması, sahiplendirilenlerinin kayıt altına alınmasıyla,
             b) Geçici bakımevine gelen hayvanları öncelikle Ek-2 deki Sahipsiz Hayvan Kayıt Defterine kaydederek müşahede altına almakla, gerekli tedavilerin yapılmasını, kısırlaştırıp aşılanmasını ve işaretlenmesini müteakip alındığı ortama bırakmakla, geçici bakımevlerine gelen hayvanların sahiplenilmesi için yerel hayvan koruma görevlileri ve gönüllü kuruluşlar ile işbirliği yapmakla,
             c) Geçici bakımevinde bulunan tüm hayvanların sahiplendirilmesi için belediye ilân panoları ile belediyenin internet ortamı ve diğer tüm yayın organlarında duyuru yapılmasıyla,
             ç) Bölge ve mahallerindeki, özellikle köpekler ve kediler olmak üzere, sahipsiz hayvanların bakımları, aşılarının yapılması, işaretlenmesi ve kayıtlarının tutulmasının sağlanması, kısırlaştırılması, alındığı ortama geri bırakılması ve sahiplendirilmelerinin yapılması için hayvan geçici bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetlerde yerel hayvan koruma görevlileri ve gönüllü kuruluşlar ile belediye veteriner hekimlerinin koordinasyonunun sağlanmasıyla,
             d) Sahipsiz hayvanların beslenmesi amacıyla, bölgesinde bulunan lokanta, işyeri ve fabrikaların sahiplerinin uygun görmesi halinde işletmelerinde ve mutfaklarında oluşan hayvan beslemeye elverişli besin maddelerinin toplanmasıyla,
             e) Geçici bakımevlerinde kaldıkları süre içerisinde; kanunî istisnalar ile bulaşıcı, tedavi edilemez veya tedavi sonrası iyileşme ihtimali olmayan bir hastalığa sahip olduğuna, alındığı ortama bırakıldığında insan ve çevre sağlığını önlenemez derecede tehdit edeceğine geçici bakımevi veteriner hekimince karar verilerek rapor tutulan hayvanların en az acı veren ve en hızlı şekilde ölümünü sağlayan yöntemlerle öldürülmesiyle,
             f) Geçici bakımevlerinden kedi ve köpek almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar için Ek-4 deki Sahipsiz Hayvan Edinme Formunu doldurmak, geçici bakımevi sorumlusu ya da sorumlu veteriner hekimin de onayı ile sorumlu veteriner hekimce düzenlenen sağlık karnesini vererek sahiplendirme yapılmasıyla,
             g) Geçici bakımevlerinde oluşan atık ve artıkların çevre ve toplum sağlığına zarar vermesinin önlenmesiyle,
             ğ) Geçici bakımevlerinde ticarî amaçla hayvan üretiminin engellenmesiyle,
             h) Ev ve süs hayvanı ile kontrollü hayvan ve geçici bakımevlerinde ölen hayvanların, belirlenecek yerlerdeki derin çukurlara gömülerek üzeri sıkıştırılmış toprak ile kapatılması veya yakma ünitesinde yakılmasıyla ve 16/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa göre enfeksiyon geçirmiş ve zoonoz hastalıktan ölen hayvanların ise bünyesinde bulunan yakma fırınında yakılması veya usulüne uygun olarak kireç ile gömülmesiyle,
             ı) Ev ve süs hayvanları ve kontrollü hayvanların, Ek-1 deki Sahipli Hayvan Kayıt Defterine kayıtlarının yapılmasıyla,
             i) Ev ve süs hayvanını bulunduran hayvan sahiplerinin, ölümü ya da hayvanına bakamayacak şekilde hastalanması durumunda; hayvan sahiplerinin yakınları tarafından gerekçelerinin belediyeye bildirilmesi halinde, belediye görevlilerince hayvanları geçici bakımevlerine göndermek ya da sahiplendirmekle,
             j) Hayvan geçici bakımevinden ev ve süs hayvanı almak isteyen kişilere, Ek-4 deki Sahipsiz Hayvan Edinme Formu doldurtularak; hayvana ait bilgileri Ek-1 deki Sahipli Hayvan Kayıt Defterine kaydetmekle,
             k) Ev ve süs hayvanı satan işletme sahiplerine verilecek eğitimi organize etmekle,
             l) Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitimi organize etmekle,
             m) Bu Yönetmeliğin 50 nci maddesi gereğince el konulan hayvanların sahiplendirmesini ya da kontrol altına alınmasını sağlamakla
             ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.
             Geçici özel bakımevlerinin görev ve sorumlulukları
             MADDE 8 – (1) Geçici Özel bakımevleri;
             a) Geçici bakımevlerinin çalışması ile ilgili usul ve esaslara uymakla,
             b) Geçici bakımevlerinden kedi ve köpek almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar için Ek-4 deki Sahipsiz Hayvan Edinme Formunu doldurarak geçici bakımevi sorumlusu ya da sorumlu veteriner hekimin de onayı ile veteriner hekimce düzenlenen sağlık karnesi vererek sahiplendirme yapmakla,
             c) Geçici bakımevinde oluşan atık ve artıkların çevre ve toplum sağlığına zarar vermesini önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamakla,
             ç) Geçici bakımevinde ticarî amaçla hayvan üretimini engellemekle,
             d) Bu Yönetmelikteki şartlara uymakla birlikte herhangi bir sebeple hayvan bakımevlerinin kapatılmak istenilmesi halinde, bir ay önceden il müdürlüğüne haber vermekle,
             e) Geçici bakımevinde hayvanların ölmesi durumunda ilgili belediye ile irtibata geçmekle,
             f) Geçici bakımevlerinde sorumlu veteriner hekimi ile yapılan sözleşmenin bir nüshası geçici bakımevi sahibi tarafından il müdürlüğüne gönderilmekle ve geçici bakımevinin sorumlu veteriner hekimsiz kalmaması için gerekli tüm tedbirleri almakla,
             g) Geçici bakımevleri, kapasitesi yüz hayvanı aşmayacak şekilde ise; veterinerlik hizmetlerini hizmet alımı şeklinde yapmakla
             görevli ve sorumludur.
             Sorumlu veteriner hekimin görev ve sorumlulukları
             MADDE 9 – (1) Sorumlu veteriner hekimler;
             a) Bağlı bulunduğu kurum, kuruluş ve tüzel kişilerle birlikte çalıştığı yerin mevcut mevzuata uygun bir şekilde faaliyet göstermesinden ve bu yerlere hayvanların kabul edilip uygun şartlarda bakılmasından, kayıtların tutulmasından, hayvanlara aşılama, ilaçlama, kısırlaştırma ve işaretlemenin yapılmasından, alet ve malzemelerin temizlik ve dezenfeksiyonundan, atık ve artıkların çevre ve toplum sağlığına zarar vermesini önleyecek tedbirlerin alınmasından,
             b) Görev yaptığı geçici bakımevinde, 3285 sayılı Kanuna tâbi ihbarı mecburî hastalık çıktığında durumu resmî makamlara haber vermekle ve ilgililerce alınacak yasal tedbirleri uygulamakla,
             c) Bağlı bulunduğu bölgenin veteriner hekimleri odası tarafından hazırlanarak onaylanmış ve çalışmasına izin verildiğine dair belge ile çalışma saatlerini gösterir belgeyi geçici bakımevinde görülebilir bir yere asmakla
             görevli ve sorumludur.
             Hayvan sahiplerinin görev ve sorumlulukları
             MADDE 10 – (1) Ev ve süs hayvanı veya kontrollü hayvanı bulunduranlar ile yeni hayvan sahiplenecekler;
             a) Kedi ve köpek gibi hayvanlara yapılan bütün işlemlerin, mevcut ya da geriye doğru izlenebilmeleri ve denetim altında tutulmalarının sağlanması amacıyla; hayvanını veteriner hekimler tarafından, mikroçip uygulaması ile kimliklendirip kayıt altına almakla,
             b) Mikroçip uygulaması yapılamadığı durumlarda; hayvanına ve kendisine ait bilgileri içerecek şekilde ilgili belediyeye Ek-1 deki Sahipli Hayvan Kayıt Defterine belirtildiği şekilde kayıt yaptırmakla,
             c) Hayvanın türüne uygun olan etolojik ihtiyaçlarını karşılamak; gerekli aşılarını ve tedavilerini veteriner hekime yaptırmak, sağlığına dikkat etmekle,
             ç) Kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla, toplu yaşanan yerlerde beslenen ve barındırılan kedi ve köpeklerin kısırlaştırılmasıyla, hayvanını yavrulatmak istemesi halinde doğacak yavruları belediyeye bildirerek kayıt altına aldırmak suretiyle bakmak ve/veya dağıtımını yapmakla,
             d) Kedi ve köpek gibi sahipli hayvanların ölmesi halinde, hayvanına ait bilgi ve belgelerini yedi gün içinde belediyeye teslim etmekle,
             e) Kedi ve köpek gibi hayvanı kaybolduğunda, yedi gün içinde belediyeye bildirmekle,
             f) Ev ve süs hayvanları ve kontrollü hayvanların gerektiğinde bağlanması sırasında; kullanılan alet ve ekipmanların hayvana zarar vermeyecek şekilde olmasına dikkat etmek, alet ve ekipmanların hayvanlara yeterli hareket özgürlüğü vermesini sağlamakla,
             g) Hayvanların bakıldığı ve barındırıldığı ortam şartlarının; onların etolojik ve tür özelliklerine uygun, optimum şartlarda olmasına dikkat etmekle,
             ğ) Hayvan sahibi ya da hayvan muhafaza eden kurum ve kuruluş, sahibi bulunduğu hayvanın ses düzeyini kontrol altına almak üzere, söz konusu hayvan ya da hayvanların yaşama ortamına en yakın konutta bulunan bir yatak odası için ses basıncı düzeyi ve oturma odaları için de kabul edilebilir ses basıncı düzeyleri ile ilgili olarak 1/7/2005 tarihli ve 25862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğindeki (2002/49/EC) değerleri sağlamakla,
             h) Mesken dışında dolaştırılan hayvanların dışkılarını temizlemekle,
             ı) Ev ve süs hayvanı veya kontrollü hayvanı, halka açık yerlerde tasma ile kontrol altında dolaştırmakla,
             i) Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce sahiplendirilmiş tehlikeli hayvanların; halka açık yerlerde dolaştırılması sırasında çevreye vereceği zararı önleyecek şekilde mutlaka ağızlığını takmakla ve kontrolünde tasma ile dolaştırmakla
             görevli ve sorumludur.
             Yerel hayvan koruma görevlilerinin yetki ve sorumlulukları
             MADDE 11 – (1) Yerel hayvan koruma görevlileri;
             a) Bölge ve mahallerindeki sahipsiz hayvanların özellikle kedi ve köpeklerin bakım ve aşılarının yapılması, aşılı hayvanların işaretlenmesinin sağlanması, bölgedeki hayvanların kısırlaştırılması ve aşılandıktan sonra geri bırakılmak veya sahiplendirilmek üzere belediye tarafından kurulan geçici bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetler kapsamında yerel yönetimlerle eşgüdüm sağlamakla,
             b) Bölgelerindeki lokanta, işyeri ve fabrika gibi kuruluşlardaki besin maddelerinden sahipsiz hayvanların faydalanmasını ilgili belediye ile işbirliği içinde gerçekleştirmekle,
             c) Görevleri kapsamında tespit ettikleri olumsuzlukları il müdürlüğüne bildirmekle,
             ç) Bir yıl boyunca yaptıkları çalışmaları Aralık ayı içerisinde bir rapor halinde il müdürlüğüne vermekle,
             d) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanları koruma amacına yönelik olarak geçici bakımevi yararına sosyal etkinlikler düzenlenmesine yardım etmekle,
             e) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması ile ilgili konularda halkı aydınlatmak amacıyla dergi, broşür ve benzeri yayınların çıkarılmasında yerel yönetimlere yardımcı olmakla
             görevli ve sorumludur.
 
 
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ev ve Süs Hayvanı ve Kontrollü Hayvanları Bulundurma, Sahiplenme Şartları ile
Yerel Hayvan Koruma Görevlileri ve Ev ve Süs Hayvanı Satan Kişilere Verilecek
Eğitim
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Ev ve Süs Hayvanı ve Kontrollü Hayvan Sahiplenilmesi ve Bulundurulması
             Ev ve süs hayvanı ile kontrollü hayvan bulundurma ve sahiplenilmesi şartları
             MADDE 12 – (1) Ev ve süs hayvanı ile kontrollü hayvanı bulunduran veya yeni hayvan sahipleneceklerde aşağıdaki şartlar aranır:
             a) Ev ve süs hayvanlarını, onaltı yaşından küçükler sahiplenemez.
             b) Pitbull Terrier ve Japanese Tosa gibi çevresine tehlike arz eden hayvanlar sahiplenilemez, üretilemez ve satılamaz.
             c) Sahipli hayvanlarda kısırlaştırma esastır. Hayvan sahipleri, hayvanlarını yavrulatmak istemesi halinde doğacak yavruları belediyeye bildirerek kayıt altına aldırmak suretiyle bakar ve/veya dağıtımını yapar.
             ç) Ev ve süs hayvanlarından kedi ve köpek sahibi kişiler, sahip olduğu hayvanı bağlı bulunduğu belediyeye, en geç otuz gün içerisinde kayıt yaptırmakla yükümlüdür. Kayıtların ticarî amaçla kullanılması yasaktır.
             d) Sahiplenilen hayvanlar terk edilemez, ancak yeniden sahiplendirme yapılabilir ya da geçici hayvan bakımevlerine teslim edilebilir.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Ev ve Süs Hayvanı Satışı Yapanlara ve Yerel Hayvan Koruma Görevlilerine
 Verilecek Eğitim ile İlgili Düzenlemeler
             Ev ve süs hayvanı satışı yapanlara verilecek eğitim ile ilgili esaslar
             MADDE 13 – (1) Ev ve süs hayvanı satan kişiler, bu hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programına katılarak, sertifika almakla yükümlüdürler. Bunlar eğitim sertifikasını aldıktan sonra, 28/4/2000 tarihli ve 24033 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ev ve Süs Hayvanları Satış, Barınma ve Eğitim Yerlerinin Kuruluş, Açılış, Ruhsat, Çalışma ve Denetlenme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında ruhsat alarak işyerini açarlar. Ev ve süs hayvanları satış yerleri açılması durumunda; il tarım müdürlükleri tarafından, ruhsatın bir örneği il müdürlüğüne ve bölge veteriner hekimler odasına gönderilir. Ev ve süs hayvanı satışı yapılan iş yerlerinde işyeri sahipleri, bulundurdukları kedi ve köpek gibi mikroçip takılması uygun hayvanlara veteriner hekimlere mikroçip taktırarak kayıt altına alırlar. Ev ve süs hayvanı satışı yapan kişiler, hayvanları satın alan kişileri, hayvan bakımı konusunda bilgilendirirler.
             Eğitim kurslarında eğitici olarak görev alacak personelde aranacak şartlar
             MADDE 14 – (1) Ev ve süs hayvanı satan kişileri eğitmek üzere açılan kurslarda;
             a) Konu ile ilgili üniversitelerin öğretim elemanları,
             b) İl müdürlüğünde konu ile ilgili uzman personel,
             c) Gerektiği hallerde Genel Müdürlükte konu ile ilgili uzman personel,
             ç) Tarım il ve ilçe müdürlüğünden ve gerektiğinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünden konu ile ilgili uzman personel,
             d) Belediyelerde konu ile ilgili uzman personel
             eğitici olarak görev alır.
             Ev ve süs hayvanı satan kişilere verilecek eğitim programı
             MADDE 15 – (1) Ev ve süs hayvanı satan kişilere verilecek eğitim programı aşağıdaki konulardan oluşur:
             a) Ev ve Süs Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi.
             b) CITES Sözleşmesi.
             c) 5199 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik.
             ç) Ev ve Süs Hayvanları Satış, Barınma ve Eğitim Yerlerinin; Kuruluş, Açılış,
             Ruhsat, Çalışma ve Denetleme Yönetmeliği.
             d) Hayvan ekolojisi.
             e) Hayvan davranışı.
             f) Hayvan bakımı ve beslenmesi.
             Yerel hayvan koruma görevlilerinin seçimi
             MADDE 16 – (1) Yerel hayvan koruma görevlileri, hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından bir yıl süre ile seçilir. Yerel hayvan koruma görevlileri görev anında kimlik kartlarını taşımak zorundadırlar. Yıl sonunda hayvanların korunması kapsamında olumlu faaliyetleri tespit edilen kişilerin kimlik kartları yenilenir. Yerel hayvan koruma görevlileri, hayvanların korunması kapsamında görevlerini kötüye kullanmaları durumunda belgeleri iptal edilir.
             Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim ile ilgili esaslar
             MADDE 17 – (1) Yerel hayvan koruma görevlileri, sahipsiz hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak; il hayvan koruma kurulunun kararı doğrultusunda yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programına katılırlar. Eğitime tâbi tutulduktan sonra bu kişilere yerel hayvan koruma görevlisi kimlik kartı belgesi verilir. Yerel hayvan koruma görevlileri, ikamet ettikleri il dışında diğer bir ilde yerel hayvan koruma görevliliği hususunda başvuruda bulunamaz. Görevine uygun faaliyetlerde bulunmadığı, il hayvan koruma kurulu tarafından tespit edilenlerin yerel hayvan koruma görevliliği kimlik kartları iptal edilir.
             Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim kursunda görev alacak personelde aranacak şartlar
             MADDE 18 – (1) Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim kursunda;
             a) Konu ile ilgili üniversitelerin öğretim elemanları,
             b) İl müdürlüğünde konu ile ilgili uzman personel,
             c) Yerel yönetimlerin konu ile ilgili uzman personeli,
             ç) Tarım il müdürlüğünde konu ile ilgili uzman personel,
             d) Bölge veteriner hekimler odasınca görevlendirilecek konu ile ilgili veteriner hekimler
             eğitici olarak görev alır.
             Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim programı
             MADDE 19 – (1) Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim programı aşağıdaki konulardan oluşur.
             a) Ev ve Süs Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi.
             b) 5199 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik.
             c) Hayvan davranışı.
             ç) Hayvan bakımı ve beslenmesi.
             d) Hasta hayvanların tanınması hakkında genel bilgiler.
             e) Hayvanların kısırlaştırılması, aşılanması, işaretlenmesi, sahiplenilmesi ile ilgili
             genel bilgiler.
 
DÖRDÜNCÜ KISIM
Sahipsiz ve Güçten Düşmüş Hayvanların Toplatılması, Bakılması ile
Geçici Bakımevlerinin Çalışma Usul ve Esasları
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Sahipsiz ve Güçten Düşmüş Hayvanların Toplatılması ve Bakılması
             Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların toplatılması
             MADDE 20 – (1) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlar aşağıdaki esaslara göre toplatılır:
             a) Belediyelerde sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların toplatılması için ihtiyacı karşılayacak bir toplama ekibi kurulur.
             b) Belediyeler tarafından, hayvan toplama ekiplerinin kurulması, bu kişilerin ehil kişilerden oluşması ve dönemsel olarak sorumlu veteriner hekimce eğitime tutulmaları sağlanır.
             c) Eziyet edilmeden toplanılacak veya toplattırılacak sahipsiz hayvanlar, nakliye araçlarında kafesler içerisinde geçici bakımevlerine kısırlaştırılıp ve aşılattırıldıktan sonra tekrar geri bırakılmaları için nakledilir. Toplanan hayvanların nakil esnasında herhangi bir zarar görmemesi için tüm önlemler alınır.
             ç) Gönüllü kuruluşlar, belediye ile işbirliği yaparak bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak sahipsiz hayvanları toplayabilir.
             d) Sahipsiz hayvanlar öncelikle kafes ve ağ ile yakalanır. Bu metotlarla yakalamanın mümkün olmadığı durumlarda yakalama sopasıyla da yakalama yapılabilir. Uyuşturucu tüfek uygulamaları ile yakalama ancak veteriner hekim kontrolü altında yapılır.
             Toplanılan sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların bakılması
             MADDE 21 – (1) Toplanılan sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlar aşağıdaki esaslara göre bakılır:
             a) Toplama ve geçici bakımevlerine nakil esnasında alınan gerekli tüm önlemlere rağmen ölen sahipsiz hayvanlar derhal diğerlerinden ayrılır ve veteriner hekim kontrolünde bu gibi durumlar için belediyece belirlenmiş yerde açılmış derin çukurlara gömülerek üzeri toprak ile kapatılır.
             b) Geçici bakımevlerine getirilen hayvanların yaşı, cinsiyeti, ırkı, davranış şekli Ek-2 deki Sahipsiz Hayvan Kayıt Defterine yazılır ve sağlık, gebelik durumu ve parazit açısından bir ön muayeneden geçirilir.
             c) Ön muayenede gebelikleri tespit edilen hayvanlar kısırlaştırılmadan kaydedilerek ayrı bölümlere alınır. Hayvan sağlığına zarar vermeyecek ve cenin oluşumunu tamamlamamış şekildeki gebelikler sonlandırılır. Doğan yavruların sütten ayrılıncaya kadar geçici bakımevinde gerekli bakımı yapılır. Geçici bakımevinde bulunan tüm hayvanların sahiplendirilmesi için belediye tarafından belediye ilân panoları ile belediyenin internet ortamında ve diğer tüm yayın organlarında duyuru yapılır ve sahiplendirilme teşvik edilir.
             ç) Sahipsiz hayvanlar kısırlaştırıldıktan ve gerekli tıbbî müdahaleler yapıldıktan sonra sahiplenme talebinde bulunan ve 5199 sayılı Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen şartları taşıyan kişilere teslim edilir ve belediyece kayıt altına alınır. Belediyeler sağladıkları bu hizmetten dolayı belli bir ücret talep etmez.
             d) Geçici bakımevlerinde on gün süre ile gerekli duyurular yapıldığı halde sahiplendirilemeyen hayvanlar kontrolleri, aşıları ve tıbbî müdahaleler ile kısırlaştırılmaları yapıldıktan ve operasyon yaraları kapandıktan en az yedi gün sonra kayıt altına alınıp, müdahale görmüş olduklarını gösteren işaretleri üzerlerinde olacak şekilde veteriner hekimin onayıyla alındıkları ortama geri bırakılır. Bu ortamlarda belediyeler, gönüllü kuruluşlarla işbirliği içerisinde besleme odakları kurar ve hayvanların beslenmesine yardımcı olur. Hayvanlar, hiçbir suretle ilgili belediye sınırları dışındaki bir ortama, ormanlık alana veya diğer yaban hayatı yaşam alanlarına bırakılmaz.
             e) Geçici bakımevlerinde kaldıkları süre içerisinde; kanunî istisnalar ile bulaşıcı, tedavi edilemez veya tedavi sonrası iyileşme ihtimali olmayan bir hastalığa yakalanan ve alındığı ortama bırakıldığında insan ve çevre sağlığına önlenemez derecede tehdit vereceğine geçici bakımevi veteriner hekimince karar verilen hayvanların dışında hiçbir hayvan öldürülmez. Öldürme işleminde hayvanlara en az acı veren ve süratle ölümünü sağlayan yöntemler uygulanır.
             f) Kuduz olduğu tespit edilen hayvanlar ise 3285 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek gerekli tüm müdahaleler veteriner hekim kontrolünde yapılır.
             g) Sahipli veya sahipsiz hiçbir hayvan belediye, gönüllü kuruluş veya diğer üçüncü şahıslarca belediye sınırları dışında yaban hayatı yaşam alanlarına bırakılmaz.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Bakımevlerinin Çalışma Usul ve Esasları
             Geçici bakımevleri kurulacak arazinin seçimi
             MADDE 22 – (1) Geçici bakımevleri kurulacak arazilerin seçiminde dikkat edilecek hususlar;
             a) Bölgedeki rüzgâr, sel, yangın ve kötü hava şartları göz önünde bulundurulur.
             b) Akarsu, göl, deniz ve sulak alanlardan, mezbaha, mandıra ve insan gıdası imâl eden iş yerlerine uzaklığı 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
             c) Ses ve kötü kokunun yayılmasını önlemek amacıyla yerleşim yeri dışında, ancak ulaşım kolaylığı olan yerler seçilir.
             ç) Yol, su ve elektrik imkânları bulunan yerler seçilir.
             d) Dere yatağı, dağ arası ve dik yamaç üzerinde olmamalıdır.
             e) Geçici bakımevleri; hayvanların yaşamlarını olumsuz yönde etkileyecek kirletici atık veren tesisler ile çöp döküm alanları veya atık bertaraf tesisleri üzerinde veya yakınındaki arazilere kurulmamalı ve bu konuda 2872 sayılı Kanun ve yürürlükteki ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınır.
             f) Seçilen arazi, birinci ve ikinci sınıf tarım arazisi dışında olmalı, killi ve su yoğunluğu fazla olmamalıdır.
             g) Özel çevre koruma bölgelerinde yapılacak geçici bakımevleri için Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığından uygun görüş alınır.
             Geçici bakımevlerinde bulunması gerekli asgarî birimler
             MADDE 23 – (1) Geçici bakımevlerinde, aşağıda belirtilen yapılar hayvan sayısı ile orantılı olarak; birbiriyle doğrudan bağlantılı olmayacak birimler halinde yapılır.
             a) Birbirleriyle doğrudan bağlantılı olmayacak birimler şunlardır;
             1) Her hayvan için etolojik ihtiyaçlarına göre yeterli büyüklükte kapalı ve açık bölmeler,
             2) Karantina bölümü,
             3) Hasta bakım bölümü,
             4) Yavrulu anne bölümü,
             5) Hayvan müşahede bölümü,
             6) Hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak bölümü.
             b) Hayvanların bulunduğu birimden ayrı olacak birimler şunlardır;
             1) Muayene odası,
             2) Ameliyat odası,
             3) İşçi odası,
             4) Duş, depo, tuvalet,
             5) Veteriner hekim odası,
             6) İdare odası.
             Geçici bakımevlerinde aranacak şartlar
             MADDE 24 – (1) Geçici bakımevlerinde;
             a) Geçici bakımevlerinin kurulması için yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre izin alınması,
             b) Hayvanların bilhassa operasyon öncesi ve sonrasında bakımlarının yapılacağı hayvan müşahede birimlerinin kolay temizlenebilir malzemeden yapılması,
             c) Müşahede bölümlerinin bölgenin hakim rüzgarlarına zıt yönde yapılarak hastalık etkenlerinin rüzgarla bakımevlerine taşınmasının engellenmesi,
             ç) Geçici bakımevlerinde bulunan hayvanların bulunduğu birimlerin güneş alacak şekilde düzenlenmesi,
             d) İdare odası, işçi odaları, duş ve tuvaletler, veteriner hekim odası, muayene odası ve ameliyat odasının personel sağlığı açısından hayvanların bulunduğu yerden uzakta ayrı bir bölüm halinde yapılması,
             e) Hayvanların bulunduğu birimlerde temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmış yemliklerin ve sulukların seçilmesi ve her hayvan değişiminden önce mutlaka dezenfekte edilmesi,
             f) Geçici bakımevlerinin yıkanması ve temizliği için yeterli miktarda su bulunması ve zeminin temiz tutulması, birimler içindeki altlıkların hergün temizlenmesi ve en az beş günde bir kez dezenfekte edilmesi,
             g) Hayvanların bulunduğu birimlerdeki kapılar, dışarıdan ve içeriden açılıp kapanabilecek şekilde kilit sistemli yapılması, içeride hayvan sayısı ile orantılı olarak kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen öncelikle plâstik malzemeden, temin edilemiyorsa ahşap malzemeden veya diğer malzemelerden ve yekpare olarak yapılmış altlıkların bulunması,
             ğ) Geçici bakımevlerinde kimyasal dezenfektan ve benzeri maddelerle yapılan temizliğin hayvanlara zarar vermeyecek ve kalıntı bırakmayacak şekilde yapılması,
             h) Geçici bakımevlerinin patojen mikroorganizmalara karşı ayda en az bir kez dezenfekte edilmesi ve Ek-3 teki Dezenfeksiyon Belgesinin geçici bakımevi sorumlusu ya da sorumlu veteriner hekim tarafından imzalanarak iş yerine asılması,
             ı) Kafeslere konulan altlıkların her hayvan değişiminden önce dezenfekte edilmesi,
             i) Geçici bakımevlerinin zemininde ve tabanında idrarın birikmesine meydan vermeyecek bir eğimin bulunması,
             j) Karantina odasının her şüpheli hayvan için ayrı bölmeler şeklinde yapılması, zeminin temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemelerle kaplanması, kapısının kilitli ve üzerinde gözetleme bölümünün bulunması ve mekanik olarak havalandırılmasının sağlanması,
             k) Muayene ve ameliyat odalarının hayvanın muayene ve ameliyat yapılabilmesine olanak verecek şekilde düzenlenmesi, ayrıca gerekli alet ve ekipmanın bulundurulması,
             l) Büyük hayvanlara günde en az bir öğün, yavrulara ise günde en az iki öğün yiyecek verilmesi, yiyeceklerin günlük hazırlanması, günlük olarak tüketilmeyen yiyeceklerin uygun saklama koşullarında saklanması, yemek artıklarıyla hayvanların beslendiği geçici bakımevlerinde yiyeceklerin günlük olarak tüketilmesi ve gün boyunca yiyeceklerin hayvanların önünde bekletilmemesi,
             m) Geçici bakımevlerinin kapasitesi dikkate alınarak, öncelikle bakıma muhtaç olan hayvanların seçilmesi,
             n) Geçici bakımevlerinde çalışan tüm personelin hayvanlardan geçen hastalıklara karşı aşılanması, hayvan bakımı, eğitimi ve hastalıkları konusunda veteriner hekim tarafından bilgilendirilmesi,
             o) Bakıcı personelin özel giysi, plâstik eldiven ve çizme giymesi,
             ö) Şehir şebekesine bağlı su veya bu amaca yönelik yeterli kapasitede su deposunun bulunması,
             p) Su, şebeke suyu dışında başka bir kaynaktan temin ediliyorsa, suyun dezenfeksiyonu için gerekli tedbirlerin alınması, suyun bakteriyolojik ve kimyasal analizlerinin yaptırılması, sonuçlarının saklanması ve analiz değerlerine göre suyun kullanılması,
             r) Geçici bakımevlerinde; karantina odası, hasta bakım odası, yavrulu anne odası, hayvan müşahede odası ile ameliyat odasında uygun ısıtma ve aydınlatma sisteminin bulunması,
             s) Hayvanların sürekli sıcakta ve soğukta kalmalarını önleyici tedbirlerin alınması,
             ş) Hayvanlar için kulübe sistemi benimsenmiş ise hayvan kulübelerinin metal olmayan öncelikle plastikten ya da tahtadan yapılmış olması,
             t)                Tellerle bölünen açık alanlarda tel delik aralıklarının hayvanların yaralanmalarını önleyecek şekilde yapılması,
             u) Geçici bakımevlerinin peyzajının yapılarak ağaçlandırılmasının sağlanması,
             ü) Geçici bakımevlerinde ölen hayvanların ölüm nedeni varsa ölmeden önce yapılan tahlil, uygulanan tedavi ve laboratuvar teşhisleri, yapılmışsa otopsi raporunun geçici bakımevi sorumlusu ya da sorumlu veteriner hekim tarafından Ek- 2 deki Sahipsiz Hayvan Kayıt Defterine işlenerek geçici bakımevinde muhafaza edilmesi,
             v) Geçici bakımevlerinde 3285 sayılı Kanuna tâbi, ihbarı mecburî bir hastalık çıkması halinde, geçici bakımevi sorumlusu ya da sorumlu veteriner hekim tarafından durumun resmî makamlara haber verilerek yetkililerce alınacak yasal tedbirlerin uygulanması ve uygulattırılması,
             y) Geçici bakımevlerinde bulunan hayvanların talep ve sorumluluklarını üstlendiklerini taahhüt etmeleri halinde, isteklilere verilmesi ve bu işlemlerin kayıt altına alınması,
             z) Bu Yönetmeliğin 50 nci maddesine göre el konulan hayvanların belediyelere ait geçici bakımevlerinde gerekli kontrol ve müdahaleleri yapılarak sahiplendirilinceye kadar bakımının yapılması,
             aa) Geçici bakımevlerinde ticarî amaçla hayvan üretiminin yapılmaması,
             bb) Geçici bakımevlerini gezmeye gelen kişilerin kafeslerde bulunan hayvanlara doğrudan temasının ve ulaşmasının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması,
             cc) Geçici bakımevlerinde en az bir adet veteriner hekim ve her yüz hayvan için en az bir adet hayvan bakıcısının bulunması,
             çç) Köpeklerin konulacağı birimlere veya kafeslerine birden fazla hayvanın konulmaması ancak mecburîyet varsa aynı mizaç ile fiziksel açıdan yapıları ve güçleri benzer hayvanların bir araya konulması ve hayvanların birbirlerine zarar vermesinin önüne geçilmesi,
             dd) Geçici bakımevlerinde özel kişi, kurum ve kuruluşlara ait hayvanlara tedavi hizmetlerinin gelirinin geçici bakımevinde kullanılması kaydıyla ve makbuz karşılığında verilmesi,
             ee) Geçici bakımevlerinde oluşacak tıbbî atıkların, 2872 sayılı Kanun ve yürürlükteki ilgili mevzuatlar hükümleri çerçevesince bertaraf edilmesi,
             ff) Hayvanların geçici bakımevi dışına çıkmasını engelleyici tedbirlerin alınması,
             gg) Temizlik sularının uzaklaştırılabilmesi için yeterli eğime sahip olan toplama kanal sisteminin kurulması ve foseptiğin belediye tarafından çekilmesinin sağlanması,
             ğğ) Geçici bakımevlerinde temizlik artıklarının ve dışkılarının çöp kutusu içinde bulunan, dayanıklı ve yırtık olmayan, ağzı bağlanabilen naylon torbalar içine konulması ve kontrollü bir atık ünitesinde yakılarak yok edilmesi veya 2872 sayılı Kanun ve yürürlükteki ilgili mevzuat çerçevesinde bertarafının sağlanması
             zorunludur.
             Mobil kısırlaştırma üniteleri
             MADDE 25 – (1) Mobil kısırlaştırma ünitelerinde operasyon yapılabilmesi için uygun hijyenik şartlar, gerekli ameliyat malzemesi ve tesisat bulunur.
             (2) Mobil kısırlaştırma ünitelerinde hayvanların aşılama ve kısırlaştırmaları sağlanır. Bu hayvanlardan tedavileri uzayanlar, geçici bakımevine nakledilebilir.
             (3) Mobil kısırlaştırma ünitelerinde ameliyat sonrası oluşacak tıbbî atıklar 2872 sayılı Kanun ve yürürlükteki ilgili mevzuat çerçevesince bertaraf edilir.
             Geçici bakımevlerinde hastalıkların ihbarı
             MADDE 26 – (1) Geçici bakımevinden sorumlu veteriner hekim, 3285 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tespit edilen ihbarı zorunlu hastalıklar ile sebebi bilinmeyen hayvan ölümlerinde, ölen birey hayvan sayısının toplam birey hayvan sayısına oranının % 10’a ulaşmasını müteakip, bu durumu bir raporla en geç yirmidört saat içerisinde il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. İl müdürlüğü, Bakanlığı ve tarım il müdürlüğünü bu durumdan ivedilikle haberdar eder.
             (2) Geçici bakımevlerinde meydana gelen hastalık ve ölümlerin nedenleri tespit edilene kadar geçici bakımevinde bulunan hayvanların sahiplendirilmesine izin verilmez.
             Geçici bakımevlerinde hayvanların tecrit, dezenfeksiyonu ve ölen hayvanların bertarafı
             MADDE 27 – (1) Bu konulardaki iş ve işlemler, 3285 sayılı Kanun ile 15/3/1989 tarihli ve 20109 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu Yönetmeliği çerçevesinde yapılır. Zoonoz hastalıktan ölenler yakma ünitesi olan yerlerde yakılır veya usulüne uygun olarak belirlenen yerlere kireçle gömülür.
 
BEŞİNCİ KISIM
Hayvanların Ticari Amaçla Film, Benzeri Çekim ve Reklâmlarda Kullanılması
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Hayvanların Ticarî Amaçla Film, Benzeri Çekim ve Reklâmlarda
Kullanılmasına İlişkin Temel Esaslar
             İzin ve denetim
             MADDE 28 – (1) Hayvanların ticarî amaçlı film ve benzeri çekim ile gösterilerde kullanılacakları tüm sahneler, il müdürlüğünün iznine ve denetimine tâbidir.
             (2) Senaryolar, hayvanlara eziyet edici tabloları içermeyecek ve hayvanların yaşam haklarını zedeleyen mesajlar yer almayacak şekilde hazırlanır. Hazırlanan senaryoların il müdürlüğünce uygun görülerek izin verilmesi halinde çekimler gerçekleştirilir.
             (3) Pitbull Terrier ve Japanase Tosa gibi tehlike arz eden hayvanların reklâmını yapmak ve sergilemek yasaktır.
             Hayvan sahiplerince alınacak önlemler
             MADDE 29 – (1) Her türlü ticarî amaçlı gösteri, reklâm ve benzeri film ve fotoğraf çekiminde kullanılacak hayvanların, sağlık kontrollerinin yapılmış ve aşı programının sağlık karnesine işlenmiş olmalıdır.
             (2) Hayvan sahipleri, film ve benzeri çekimlerde kullanılacak hayvanlarının, çevreye ve insanlara verecekleri zararı önlemek için gerekli her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.
             Çekim ve benzeri faaliyetlerde uyulması gereken hususlar
             MADDE 30 – (1) Çekim ve benzeri faaliyetlerde aşağıdaki hususlara uyulur;
             a) Hayvanlar, şiddet içeren reklâm ve filmlerde kullanılmaz,
             b) Hayvanlar, etolojik özelliklerine aykırı davranışlara zorlanmaz,
             c) Reklâm ve film çekimi sırasında hayvanın görevini yapması için sağlığına zararlı yiyecekler verilmez,
             ç) Sağlık nedenleri ile gerekli olmadıkça, bir hayvana zor kullanarak yem yedirilmez, acı, ıstırap ya da zarar veren yiyecekler ile alkollü içki, sigara, uyuşturucu ve bunun gibi bağımlılık yapan yiyecek veya içecekler ile doping etkisi yapan kimyasal maddeler verilmez,
             d) Hayvanların film çekimi ve reklâm için kullanılması esnasında, yorulduğu ve strese girdiği görülürse çalışmaya ara verilir,
             e) Reklâm, film ve fotoğraf çekimi sırasında hayvanların sakatlanmasına, yaralanmasına ve ölümüne sebep olabilecek yöntemler kullanılmaz,
             (2) Bu amaçla kullanılacak hayvanlarla ilgili olarak kişi/kurum/kuruluşlar; hayvanlar için gerekli anatomik, fizyolojik, psikolojik ve davranış karakterleri ile ilgili önlemleri alır ve onların temel barınma ihtiyaçlarını sağlayacak asgarî alanları tahsis eder,
             (3) Reklâm, film ve fotoğraf çekimi gibi faaliyetlerin yapılması sırasında sahipli hayvanlar sahiplerinin, sahipsiz hayvanlar ise film ve fotoğraf çekimi sırasında veteriner hekimin gözetiminde bulundurulur.
 
ALTINCI KISIM
Hayvanların Öldürülmesi ile İlgili Usul ve Esaslar
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Öldürme Yöntemleri
             Öldürme yöntemi
             MADDE 31 – (1) Kanunî istisnalar ile tıbbî ve bilimsel gerekçeler ve gıda amaçlı olmayan, veteriner hekimce tespit edilen insan ve çevre sağlığına yönelen önlenemez tehditler bulunan hayvanlardan öldürülmesine karar verilenlerin öldürme işlemi, hayvanlara en az acı veren ilaçlarla, veteriner hekim tarafından uygun bir yöntem ve anestezi dozu verilmek suretiyle gerçekleştirilecektir. Veteriner hekim kararıyla tespit edilen durumlarda yapılacak öldürme işlemi, şuur kaybı ve ölümü hemen gerçekleştirilip, derin genel anestezi ile başlayarak, kesin ve mutlak ölümle sonuçlandırılır.
             (2) İnsan ve hayvan sağlığı açısından tehlike oluşturacak hastalığa yakalanmış ve tedavisi mümkün olmayan zorunlu olarak öldürülmesi gereken hayvanlar için, 3285 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
             Hayvanların öldürülmesinde istisnalar
             MADDE 32 – (1) Bu Yönetmeliğin 31 inci maddesinde sayılan durumların dışında yavrulama, gebelik ve süt anneliği dönemlerinde hayvanlar öldürülmez.
             Yasaklanan öldürme yöntemleri
             MADDE 33 – (1) Yasaklanan öldürme yöntemleri şunlardır:
             a) Bu Yönetmeliğin 31 inci maddesindeki etkileri sağlasa bile dozu ve uygulaması kontrol edilemeyen herhangi bir zehirli madde veya ilaç kullanımı yöntemi.
             b) Ani şuur kaybı meydana getirmeden yapılan elektrikli öldürme yöntemi.
             c) Veteriner hekim tarafından gerekli görülmedikçe ateşli silahlarla öldürme yöntemi.
             ç) Derin anestezi kullanılmasına rağmen ölümün gerçekleşmemesi durumunda boğma veya nefessiz kalmasına neden olacak yöntemler.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Ölen Hayvanların Bertarafı
             Ölen hayvanların bertarafı
             MADDE 34 – (1) Öldürme işleminden sorumlu kişi, hayvanın kesin olarak öldüğünden emin olduktan sonra hayvanın ölüsünü usulüne uygun olarak bertaraf etmekle yükümlüdür.
             (2) Öldürme işleminden sorumlu kişi ve kuruluşlar tarafından, ölen hayvanlar, derin çukur kazılarak gömülür ve üzeri sıkıştırılmış toprak ile kapatılır veya yakma ünitesinde yakılır. 3285 sayılı Kanuna göre, enfeksiyon geçirmiş ve zoonoz hastalıktan ölen hayvanlar, yakma ünitesi olan yerlerde yakılır veya usulüne uygun derin çukurlara üzerlerine kireç dökülerek gömülür.
             (3) Ölen veya öldürülen hayvanlar için, öldürme işlemi ilgili yerel yönetimler tarafından bir tutanakla tespit edilerek bilgi ve belgeler kurum düzeyinde, en az iki yıl muhafaza edilir.
 
YEDİNCİ KISIM
İl Hayvan Koruma Kurulları Çalışma Usul ve Esasları
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş
             Kurulun kuruluşu
             MADDE 35 – (1) İl hayvan koruma kurulu, her ilde valinin başkanlığında;
             a) Büyükşehir belediyesi olan illerde, büyükşehir belediye başkanları,
             b) Büyükşehire bağlı ilçe belediye başkanları,
             c) Büyükşehir olmayan illerde belediye başkanları,
             ç) İl çevre ve orman müdürü,
             d) İl tarım müdürü,
             e) İl sağlık müdürü,
             f) İl milli eğitim müdürü,
             g) İl müftüsü,
             ğ) Büyükşehir belediyesi olan illerde büyükşehir belediyesi veteriner işleri müdürü,
             h) Büyükşehir olmayan illerde ise il belediye veteriner işleri müdürü,
             ı) Veteriner fakülteleri olan yerlerde, fakülte temsilcisi,
             i) Münhasıran hayvanları koruma ile ilgili faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlardan valilik takdiri ile seçilecek en çok iki temsilci,
             j) İl veya bölge veteriner hekimler odasından bir temsilciden
             oluşur.
             (2) Kurul başkanı, gerekli gördüğü durumlarda konuyla ilgili olarak görüş ve önerilerini almak üzere diğer kurum ve kuruluşlardan yetkili isteyebilir. İllerde temsilciliği bulunmayan kuruluş var ise, il hayvan koruma kurulları diğer üyelerden oluşur. Kurul, çalışmalarının sonucunu, önemli strateji, uygulama ve görüşleri Genel Müdürlüğe bildirir. Kurul, kurul başkanı tarafından toplantıya çağrılır.
             (3) Kurulun sekreterya hizmetleri il müdürlüğü tarafından yürütülür.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Çalışma Esasları ve İlan
             Toplantı usulü
             MADDE 36 – (1) Kurul üç ayda bir başkanın çağrısı üzerine, üyelerin en az üçte iki çoğunluğuyla toplanır. Gerektiğinde olağanüstü toplantılar yapılabilir.
             Toplantı gündemi
             MADDE 37 – (1) Kurulun sekreteryasını il müdürlüğü yürütür.
             (2) Kurulun toplantı gündemi, kurul sekreteryası tarafından hazırlanır ve başkan tarafından onaylanır. Kurul üyeleri, sonraki ayın gündemiyle ilgili önerilerde bulunabilirler. Ancak, gündemin son şekli başkan tarafından belirlenir. Gündemde yer alan konular hakkında, başkanlıkça gerekli görülmesi halinde, ilde bulunan üniversitelerin ilgili bölüm öğretim üyeleri, ilgili diğer kurum ve kuruluşların temsilcileri toplantıya davet edilerek gündemdeki konu ile ilgili görüşleri alınır veya yazılı görüş bildirmesi istenir.
             (3) Yazılı görüşler değerlendirilmek üzere kurul üyelerine gönderilir.
             (4) Gündem konuları, başkanın onayından sonra, kurul üyelerine, toplantı gününden en az üç gün önce bildirilir.
             Kurul kararları
             MADDE 38 – (1) Kurul kararları, sekreteryanın başlıklı karar kağıtlarına yazılır. Karar numaraları sürekli ve her karara bir numara vermek suretiyle düzenlenir. Yıl değişse de mükerrer karar numarası verilemez. Kararlar, başkan ve üyelerce imzalanır.
             (2) Kararların tek bir sayfadan fazla olması halinde, diğer sayfalar da başlıklı karar kağıtlarına yazılır ve kararın bittiği sayfanın sonu, başkan ve üyelerce imzalanır. Mümkün olmadığı takdirde, bir karar tutanağı oluşturularak başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Diğer sayfaların alt kısmında bırakılan iki aralık boşluk ise başkan ve üyelerce paraflanır.
             (3) Kararlar toplantıya katılanların oy çokluğuyla alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Üyeler çekimser oy kullanamazlar. Kurul üyelerince, karşı oy kullanılan kararlar karşı oy yazılarak imzalanır. Karşı oy gerekçeleri, ayrıca sahiplerince yazı ile belirtilerek dosyasında saklanmak üzere sekreteryaya teslim edilir.
             (4) Kurul kararlarına ilişkin olarak kabul edilen proje, program, harita, plan, rapor ve benzeri belgelerin bir takımı Başkan ve üyelerce imzalanarak dosyasında saklanır.
             (5) Kurul kararları;
             a) Yıllar itibariyle ve desimal sisteme göre dosyalanarak saklanır.
             b) Kanun, tüzük ve yönetmeliklere aykırı olamaz.
             c) On gün içerisinde Bakanlığa gönderilir.
             İlân
             MADDE 39 – (1) Alınan kurul kararları toplantı tarihinden itibaren bir hafta içerisinde, valilik ilân panosunda en az beş işgünü süreyle ilân edilir.
 
SEKİZİNCİ KISIM
Denetim ve İzlemeye İlişkin Usul ve Esaslar
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Denetime Tâbi Kurum, Kuruluş, İşletmeler, Gerçek ve
Tüzel Kişiler ve Yükümlülükleri
             Denetime tabi kurum, kuruluş, işletmeler, gerçek ve tüzel kişiler
             MADDE 40 – (1) 5199 sayılı Kanun kapsamında denetime tabi olan kurum, kuruluş, işletmeler, gerçek ve tüzel kişiler aşağıda belirtilmiştir:
             a) Ev ve süs hayvanı satışını yapan işletmeler.
             b) Geçici hayvan bakımevleri, hayvan konuk evleri, hayvanların bakıldığı pansiyon ve oteller.
             c) Hayvan müşahede yerleri, hastaneler, klinik ve poliklinikler.
             ç) Ev ve süs hayvanı üretim tesisleri.
             d) Hayvan eğitim yerleri.
             e) Hayvanat bahçeleri ve doğa parkları.
             f) Evinde, işyerinde veya arazisinde hayvan besleyen kişi veya kişiler.
             g) Kurban satış ve kesim yerleri.
             Denetime tâbi kurum, kuruluş, işletmeler, gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri
             MADDE 41 – (1) Bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesi kapsamında denetime tâbi olanların yükümlükleri şunlardır;
             a) Denetim sırasında, denetim elemanı ile birlikte; Ek-6 daki İzleme ve Denetleme Formunun sağlıklı bir şekilde düzenlenmesini sağlamak,
             b) Denetim elemanının, denetim işlemini güvenli bir şekilde yapmasını ve denetim sırasında gerekli görülen her türlü personel, ulaştırma gibi imkânları sağlamak,
             c) Denetim sırasında istenilen bilgi ve belgeleri eksiksiz olarak vermek,
             ç) Denetim sırasında istenilen bilgi ve belgelerin sunulamaması halinde, azami onbeş gün içinde gerekli bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne sunmak.
            
İKİNCİ BÖLÜM
Denetime İlişkin Usul ve Esaslar
             Yetkili birim
             MADDE 42 – (1) 5199 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir. Bakanlık bu yetkisini gerektiğinde mahallin en büyük mülkî amirine devredebilir. Bakanlığın yetkisini devretmesi halinde, mahallin en büyük mülkî amiri il bünyesinde veya mevcut değilse başka illerden veya kurumlardan hayvanların korunması konusunda uzman personeli de denetim ile görevlendirebilir. Bakanlık, merkez teşkilatı ilgili birim personelini de denetim ile görevlendirebilir.
             İşletme bilgi formu
             MADDE 43 – (1) Bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde sayılanların dışındaki kurum, kuruluş ve işletmeler, denetim sırasında Ek-7 deki İşletme Bilgi Formunu yetkili denetim elemanlarına gösterir.
             (2) Ek-7 deki İşletme Bilgi Formu, iki nüsha olarak doldurulur. Bir nüshası işletmede, ikinci nüshası ise il müdürlüğünde muhafaza edilir.
             (3) Ek-7 deki İşletme Bilgi Formlarındaki bilgiler; Bakanlıkça yapılacak denetim, izleme, istatistik ve envanter çalışmalarında kullanılmak üzere, denetime ve idari para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından muhafaza edilir.
             Yıllık denetim ve izleme programı
             MADDE 44 – (1) Yıllık denetim ve izleme programı, denetime ve idari para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından; bir önceki yılın Aralık ayında hazırlanır.
             (2) Bu programla; yıl içinde denetlenecek ve izlenecek kurum, kuruluş ve işletmelerde yapılacak denetim sıklığı ve denetimde görevlendirilecek personel ile personel arasındaki görev bölümü belirlenir.
             Bildirim
             MADDE 45 – (1) Yıllık denetim ve izleme programına alınan kurum, kuruluş ve işletmelere, yıllık denetim programına alındıkları denetime ve idari para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından yazılı olarak bildirilir. İhbar ve şikâyet gibi durumlar ile mahallin en büyük mülkî amirinin ve Bakanlığın program dışı denetime gerek gördüğü hallerde, bildirim yapılması zorunlu değildir.
             Kimlik kartı
             MADDE 46 – (1) Denetimle görevlendirilen personele, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya mahallin en büyük mülkî amiri tarafından onaylanmış görevli kimlik kartı verilir. Bakanlık personeli görevli kimlik kartı olmaksızın genel müdürlük onayı ile denetim yapabilir. Denetim elemanları yaptıkları denetimler sırasında, kimlik kartlarını veya görevlendirme onaylarını; kurum, kuruluş, işletme, gerçek ve tüzel kişilere göstermek zorundadır. Denetim görevinden herhangi bir nedenle ayrılanların kimlik kartları geri alınır.
             İzleme-denetleme formu
             MADDE 47 – (1) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanları, denetimler sırasında Ek-6 daki İzleme-Denetleme Formunu düzenler. Bu formlar denetime ve idari para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından muhafaza edilir.
             Denetim tutanağı
             MADDE 48 – (1) Bakanlık veya mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanları, denetimin bitiminde; denetim tutanağını iki nüsha halinde hazırlar. Tutanağın bir nüshası ilgilide, diğer nüshası ise denetime ve idari para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından muhafaza edilir.
             Hayvan hakları ihlali tutanağı
             MADDE 49 – (1) Bakanlık veya mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanlarınca yapılan denetim sonucunda; 5199 sayılı Kanunda belirtilen fiillere aykırılık tespit edilmesi durumunda, Ek-8 deki Hayvan Hakları İhlali Tutanağı düzenlenir.
             El koyma
             MADDE 50 – (1) Denetim sonunda; 5199 sayılı Kanuna aykırı hareket eden ve bu suretle bulundurduğu hayvanların bakımını ciddi şekilde ihmal ettiği ya da onlara ağrı, acı veya zarar verdiği denetim elemanlarınca tespit edilen kişilerin hayvanlarına, denetime ve idarî para cezası vermeye yetkili makam veya merci tarafından el konulur. Denetime ve idarî para cezası vermeye yetkili makam veya merci, yerel yönetimlerle işbirliği yaparak söz konusu hayvanların yeniden sahiplendirilmesini ya da koruma altına alınmasını sağlar.
 
DOKUZUNCU KISIM
Ödeneğin Kullanılmasına İlişkin Usul ve Esaslar
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Desteklenecek Kurum ve Kuruluş ile Faaliyetlere İlişkin Usul ve Esaslar
             Desteklenecek kurum ve kuruluş
             MADDE 51 – (1) 5199 sayılı Kanun hükümleri gereğince Bakanlık bütçesine konan ödenekten bu Yönetmelik kapsamında yapılacak iş ve işlemlere ilişkin desteklemelerden il özel idareleri ve yerel yönetimler yararlanır.
             (2) Bu Yönetmeliğin 52 nci maddesi kapsamında belirlenen desteklenecek faaliyetlere verilecek ödenek, Bakanlığın Onayıyla Bakanlık bütçesine konulacak ödeneklerden bütçe imkânları dahilinde verilir.
             Desteklenecek faaliyetler
             MADDE 52 – (1) Geçici bakımevleri kapsamında ödeneğin kullanımına ilişkin desteklenecek olan faaliyetler;
             a) Kurulmuş ve kurulacak olan geçici bakımevlerinde; ameliyathane, hasta ve yavru bakım bölümü ile karantina ve hayvan müşahede bölümlerine alınacak alet ve ekipmanların,
             b) Geçici bakımevinin dezenfeksiyonunda kullanılacak olan her türlü alet ve ekipmanların,
             c) Geçici bakımevine getirilen hayvanların tıbbî müdahaleleri için gerekli olan ilaçlar ve malzemelerin,
             ç) Geçici bakımevlerine getirilecek olan hayvanların yakalanması sırasında kullanılacak olan malzemelerin
             satın alınmasıdır.
             Müracaat ve izin işlemleri
             MADDE 53 – (1) Bu Yönetmeliğin 52 nci maddesindeki desteklenen faaliyetler kapsamında hazırlanan maliyet hesabı ile ilgili her bir faaliyet için ayrıntılı raporlar il özel idareleri ve yerel yönetimler tarafından mahallin en büyük mülki amirine sunulur. Uygun görülen rapor il hayvan koruma kurulunda da görüşüldükten sonra uygun görülmesi halinde bir raporla Bakanlığa gönderilir. Bakanlığın Onayını müteakip; ilgili il özel idareleri ve yerel yönetimlere ödenmek üzere Bakanlık bütçesinden ilgili il müdürlüğüne aktarılan bu ödenek il müdürlüğünce ilgili il özel idareleri ve yerel yönetimlere ödenir.
 
ONUNCU KISIM
İdari Para Cezalarında Kullanılacak Makbuzların Şekli, Dağıtımı,
 Kontrolü ile İlgili Usul ve Esaslar, Geçici ve Son Hükümler
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Hayvan Hakları İhlali Tutanağı ve Makbuz Düzenlenmesinde Yetki
             Hayvan hakları ihlali tutanağı düzenleyecek personel
             MADDE 54 – (1) 5199 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde öngörülen idarî para cezaları, Bakanlık tarafından verilir. Bakanlık, idarî para cezası verme yetkisini, Kanunun 17 nci maddesi çerçevesinde, mahallin en büyük mülkî amirine devredebilir. 5199 sayılı Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde mahallin en büyük mülkî amirince görevlendirilen denetim elemanları ile Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı denetim elemanlarınca, 5199 sayılı Kanunda belirtilen fiillerin işlenmesini müteakip fiilleri işleyenler hakkında bir tutanak düzenlenir.
             İdari para cezası kesilmesine ilişkin hazırlanan belgeler
             MADDE 55 – (1) Ek-8 deki Hayvan Hakları İhlali Tutanağı Bakanlıkça seri numaralı olarak bastırılır ve seri numaraları ile miktarları belirtilerek il müdürlüklerine dağıtılır. Bakanlıkça gönderilen hayvan hakları ihlali tutanağı il müdürlüklerince seri numaraları ve miktarları belirtilmek ve kullanıldıkça yenisi verilmek üzere görevlendirilmiş denetim elemanlarına zimmetle teslim edilir. Ek -9 daki Makbuz, il müdürlüğünce, kullanıldıkça yenisi verilmek üzere seri numaraları ve miktarları da belirtilerek, yetkili kılınmış mal sandığına teslim edilir.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Makbuz ve Hayvan Hakları İhlali Tutanağının Düzenlenmesine
Dair Usul ve Esaslar
             Hayvan hakları ihlali tutanağının düzenlenmesi
             MADDE 56 – (1) Görevlendirilmiş denetim elemanları tarafından yapılan denetim sonucunda, 5199 sayılı Kanunda kabahat sayılan fiillerin tespiti halinde Ek-8 deki Hayvan Hakları İhlali Tutanağı, üç nüsha halinde düzenlenir. Tutanakların her nüshası arasına, mutlaka karbon kağıdı konularak, sabit, mürekkepli veya tükenmez kalemle tam ve eksiksiz doldurularak, tutanağı düzenleyenlerin her biri tarafından imzalanır.
             Hayvan hakları ihlali tutanağı ve makbuzların teslimi ve iadesi
             MADDE 57 – (1) Görevlendirilen denetim elemanlarınca yapılan denetim sonucunda, Kanuna aykırılık tespit edilmesi durumunda, üç nüsha halinde Ek-8 deki Hayvan Hakları İhlali Tutanağı düzenlenir. Bu tutanağı müteakip ilgili hakkında uygulanacak idarî yaptırım kararı, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatının veya yetki devri halinde mahallin en büyük mülkî amirinin onayı alındıktan sonra üç nüsha halinde düzenlenir. İdarî yaptırım kararında bu karara karşı başvurulabilecek merci, kanuni yollar ve başvuru süresi açık bir şekilde belirtilir. Bu kararda ayrıca, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ilk taksidi peşin olmak üzere bir yıl içinde dört eşit taksitle ödeme kolaylığı sağlanması talep edildiği taktirde bu talebin değerlendirebileceği ve aynı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kanun yoluna başvurmadan önce ödeme yapılması halinde idarî para cezasının dörtte üçünün tahsil edileceği hususlarına da yer verilir. Söz konusu kararın üçüncü nüshası, Ek-8 deki Hayvan Hakları İhlali Tutanağı ile birlikte 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca ilgiliye iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilir. Kararın ikinci nüshası idarî yaptırım kararı veren mercide muhafaza edilir.
             Birinci nüshası ise Ek-9 daki Makbuz karşılığında, para cezası almaya yetkili olan mal sandığına gönderilerek, öngörülen idari para cezasının tahsili istenir. Tutanak düzenlenmesi sırasında, ilgilinin olay mahallinde bulunmaması halinde tebliğ edilecek idari para cezasına ilişkin karara tutanak eklenir.
             Makbuzların düzenlenmesi
             MADDE 58 – (1) 5199 sayılı Kanunda belirtilen fiilleri işleyenlere verilecek cezalarda düzenlenecek makbuzlar, kendinden karbonlu olmak üzere üç nüshadır.
             Makbuzların şekli
             MADDE 59 – (1) Makbuzlar üzerinde;
             a) Seri ve kayıt numarası,
             b) Yer ve tarih kayıtları için ayrılmış bölümler,
             c) İdari para cezası kesilen;
             1) Gerçek kişi ise adı soyadı, mesleği, adresi, vergi numarası, baba adı, ana adı, doğum tarihi ve yeri,
             2) Tüzel kişi ise unvanı, vergi dairesi, adresi, kanunî temsilcisinin adı-soyadı, görevi ve vergi kimlik numarası.
             ç) İdari para cezasının nedeni, miktarı ve yasal dayanağı,
             d) İdari para cezasını veren kurum,
             e) Tahsil edilecek paranın tutarını yazıyla gösterir bölüm,
             f) Düzenleyenin adı-soyadı, unvanı ve imza yeri
             bulunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
             Eğitim sertifikası
             GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Mevcut ev ve süs hayvanı satan kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip bir yıl içinde eğitime katılarak sertifika alır.
             Mevcut geçici özel bakımevlerinin durumu
             GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her özel geçici bakımevi, geçici bakımevi sorumlusunu belirleyerek altı ay içerisinde bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne bildirir.
             (2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan özel geçici bakımevleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde bulundukları yerdeki il müdürlüğüne bildirimde bulunurlar ve bir yıl içerisinde de bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtilen ameliyat odası ve veteriner hekim odası ile 24 üncü maddenin (cc) fıkrası dışındaki kriterleri sağlar.
             Mevcut geçici belediye bakımevlerinin durumu
             GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan belediyeye ait geçici bakımevleri hayvanların bakımına devam eder. Ancak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde bu Yönetmeliğin 20 nci, 21 inci ve 22 nci maddelerindeki şartları uygun hale getirirler.
             Yürürlük
             MADDE 60 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
             Yürütme
             MADDE 61 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
ISLAH AMAÇLI HAYVAN YETİŞTİRİCİ BİRLİKLERİNİN KURULMASI
VE HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla; koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik ve merkez birliklerinin kurulması, işleyişi, görevleri, yönetimi ve denetimleriyle ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10/A ilâ 10/F maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aday üye: Asıl üyeliğe dair şartlara sahip olmayan ya da asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,
b) Asıl üye: Bakanlıkça belirlenen kriterler doğrultusunda asgari sayıda hayvan, kovan gibi varlığa sahip kendi türünün ıslah programına ve/veya soy kütüğü sistemlerine dâhil olan gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,
c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
ç) Birlik: Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişiliği haiz yetiştiriciler tarafından il düzeyinde kurulan tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi ıslah amaçlı yetiştirici birliklerini,
d) Birlik şubesi: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,
e) Genetik materyal: Damızlık hayvan, sperma, ovum, embriyo, larva ve ana arı gibi biyolojik materyalleri,
f) Hayvan gen kaynakları: Türkiye’ye özgü ve/veya özel niteliklere sahip evcil ve yabani hayvan türünü, alt türünü, ırkını, tipini, ekotipini ve topluluklarını,
g) Hizmet bedeli: Bakanlığın uygun görüşüyle ana sözleşmede belirtilen ıslah faaliyetlerine yönelik olarak üyelere verilecek hizmetler karşılığında alınacak ve genel kurulca belirlenecek bedeli,
ğ) Islah programı: Türkiye koşullarına uyumlu nitelikli damızlıklar elde etmek amacıyla ulusal veya bölgesel olarak planlanan ıslah çalışmalarını düzenlemek ve yönlendirmek amacıyla yapılan programı,
h) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini,
ı) İrtibat bürosu: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,
i) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
j) Kayıt sistemi: Islah programına yönelik olarak tür bazında tutulan kayıt sistemini,
k) Merkez birliği: Ülke genelinde faaliyet yürütmek üzere birliklerin bir araya gelerek oluşturdukları ve her türden hayvan için ayrı ayrı kurulmuş üst birlikleri,
l) Ön soy kütüğü: Sadece yetiştirme kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,
m) Soy kütüğü: Yetiştirme ve verim kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,
n) Yetiştirici: Islah amacına yönelik hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Birliğin Kuruluşu, Birliğe Üyelik ve Birliğin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Birliğin kuruluşu
MADDE 4 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik kurulabilir.
(2) Birlik, koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip en az yedi yetiştiricinin bir araya gelmesiyle kurulur. İl düzeyinde ıslah amacına yönelik aynı türden yalnızca bir birlik kurulabilir.
(3) Birliğin kurulabilmesi için, bu Yönetmelikle belirlenen üyelik şartlarını haiz en az yedi yetiştiricinin bağlı bulundukları il müdürlüğüne yazılı olarak başvurmaları gerekir.
(4) Birlikler için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu üyelerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme il müdürlüğüne verilir. İl müdürlüğü, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Birliğin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu üyelerin başvurusu üzerine birliğin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Birlik, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
(5) Ana sözleşmede, aşağıda belirtilen hususlara ilişkin düzenlemelere yer verilir:
a) Birliğin adı, amacı ve görevleri.
b) Üyeliğe ilişkin şartlar ve üyeliğin sonlandırılması.
c) Gelir, gider ve diğer mali hükümler.
ç) Sorumluluklar.
d) Yönetim, sevk ve idare.
e) Temsil ve tescil.
f) Dağılma ve tasfiye.
g) Denetim.
ğ) Diğer konular.
(6) Ana sözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır.
(7) Birlik, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda birlik asıl üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli asıl üye sayısına ulaşılamaması hâlinde birlik, il müdürlüğünün onayı ile dağılır. Birliğin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile birlik tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler il müdürlüğünün gözetiminde kurucu üyeler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan il müdürlüğü tarafından da yürütülebilir.
(8) Birlikler, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; birliğin görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duyduğu sayıda personel çalıştırabilir.
Birliğe üyelik şartları
MADDE 5 – (1) Birlik, asıl ve aday üyelerden oluşur.
(2) Birliğe asıl üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:
a) Bakanlıkça belirlenen sayıda, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak.
b) Kendi türünün ülke genelinde ıslah programına dahil olmak ve ıslah programının teknik ve mali yükümlülüklerini yerine getirmek ve/veya soy kütüğü kayıt sistemlerine dâhil olmak.
(3) Birliğe aday üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:
a) Bakanlıkça belirlenen sayının altında, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak veya yeterli sayıda hayvana veya arılı kovana sahip olmakla birlikte asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak istemek.
b) Sığır türünde ön soy kütüğü sistemine, koyun-keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olmak.
(4) Asıl üyelerden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı, aylık brüt asgari ücretin % 10’unu; yıllık aidat ise aylık brüt asgari ücretin %5’ini geçmemek şartıyla genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.
(5) Ülke genelinde ıslah programı ve/veya soy kütüğü kayıt sistemi bulunmayan türlerde kurulan birliklere üyeliklerde, ikinci fıkranın (b) bendinde belirtilen şartlar aranmaz. Ancak bu fıkra kapsamındaki yetiştiricilerin asıl üye olabilmesi için koyun keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir.
Birlik üyeliğine kabul
MADDE 6 – (1) Birliğe üye olabilmek için, birlik ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin,
a) Kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak,
b) Sonradan girişte, bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle,
kabul edilmiş olması gerekir.
(2) Birlik üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, ana sözleşmede belirtilen üyelik şartlarını taşıyan yetiştiricileri üyeliğe kabul etmek zorundadır. Üyeliğe kabul edilenlerden giriş aidatının tamamı tahsil edilir.
(3) Birlik yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan yetiştiricinin itirazı, birlik denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın birlik denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlık il müdürlüğüne müracaat edebilir. Bu durumda yetiştiricinin itirazı Bakanlık il müdürlüğü tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili birliğe tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.
(4) Tarımsal üretici örgütleri, birliğe tüzel kişi olarak üye olabilirler; bu durumda kanuni temsilcilerini birliğe bildirmek zorundadırlar.
(5) Üyelik şartlarını taşımayan yetiştiricileri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan yetiştiricilerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
Birlik üyeliğinin düşmesi
MADDE 7 – (1) Birlik üyeliği, üyenin ölümü hâlinde düşer.
(2) Üyelikten düşme, yönetim kurulu kararıyla olur ve üyelik defterine işlenmekle kesinleşir.
(3) Üyeliğin düşmesi, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Yönetim kurulu, üyelikten düşme durumunu üyenin yasal mirasçılarına tebliğ eder. Yasal mirasçılar, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde bu borçları ödemekle yükümlüdür.
Birlik üyeliğinden çıkma
MADDE 8 – (1) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur ve bu kararın ilgiliye tebliği ile kesinleşir. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve gecikmeksizin ilgiliye tebliğ edilir. Üyelikten çıkılması, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan yetiştirici, birliğe olan borçlarını, üyelikten çıkma durumunun kesinleşmesinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.
(2) Mücbir sebepler dışında asıl üyeler, iki yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Ayrıca birliğin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde birlik yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre iki yılı aşamaz.
(3) Üyelik tarihinden itibaren iki yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.
Birlik üyeliğinden çıkarılma
MADDE 9 – (1) Birlik üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
(2) Aşağıdaki hâllerde yetiştiriciler üyelikten çıkarılır:
a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.
b) Islah programı kapsamında, şahsına kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırmamak.
c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak birlik veya birlik personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, işletmesinde çalışılmasına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.
ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.
d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.
(3) Asıl üyenin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi hâlinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu üyeye dört ay süre verilir. Bu sürenin sonunda asıl üyelik şartlarının sağlanamaması halinde üyenin statüsü, asıl üyelikten aday üyeliğe düşürülür.
(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı, gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan üyeye tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Üye, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen üye, itirazının görüşüldüğü genel kurulda kendisiyle ilgili oylamada oy kullanamaz.
(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen üyelerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
(6) Birlik üyeliğinden düşen, üyelikten çıkan ve çıkarılan yetiştiriciler, birliğin mal varlığından herhangi bir hak iddia edemez. Ancak varsa ödemiş oldukları giriş aidatları üyenin birliğe olan borçlarına mahsup edildikten sonra kalan kısmı üyeye üç ay içerisinde iade edilir. Üyelikten düşen, çıkan ve çıkarılan yetiştiricilerin üyelik dönemlerine ait zararlardan dolayı oluşan sorumluluğu ortadan kalkmaz.
Birliğin görevleri
MADDE 10 – (1) Birlikler aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:
a) Üyeleri arasında dayanışmayı sağlamak.
b) Üyelerin mesleki eğitimlerini sağlamak, bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla üyeleri arasında iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.
c) Bakanlıkça merkez birliğine verilen yetkiler doğrultusunda, Bakanlığın kontrol ve denetiminde ön soy kütüğü, soy kütüğü, döl kontrolü ve/veya ıslah programları faaliyetlerini yürütmek.
ç) Üyelerin hayvanlarına suni tohumlama hizmetleri vermek, suni tohumlama ile ilgili sperma ve benzeri malzemeleri temin etmek, depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.
d) Yetiştiricilerin damızlık materyal, alet ve ekipman, kaba yem, kesif yem, yem bitkileri tohumlukları ve benzeri ihtiyaçlarını sağlamak, bunları depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.
e) Yurt içinden veya gerekli hâllerde yurt dışından sağlanan erkek ve dişi hayvan, sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ya da diğer biyolojik materyali kullanarak ıslah programları ile bütünleşen her türlü faaliyet için gerekli kadro ve ekipleri oluşturmak, gerekli hâllerde sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak ve araştırma kurumlarıyla işbirliği yapmak.
f) Hayvanların bakım ve beslenmesi ile ilgili her türlü girdi temini ile teknik ve idari tedbirleri almak veya aldırmak.
g) Üyelerce yetiştirilen damızlık hayvanların satışını yapmak, satışlarını organize etmek, bunun için müzayede düzenlemek, fuar, sergi ve panayırlar kurmak ve kurulanlara katılmak, yarışmalar tertiplemek, ödüller vermek ve yetiştirilen ırkları tanıtmak.
ğ) Yetiştiricilerin ürünlerinin değer fiyatına satışını sağlayacak her türlü pazarlama organizasyonları ve ürün işleme tesislerini kurmak, kiralamak ve işletmek.
h) Hayvanlar ve işletmeleri ile ilgili her türlü sigorta hizmetlerini yapmak veya yaptırmak.
ı) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.
i) Kuruluş amacı ile ilgili ihtiyaç duyulan araştırmaları yapmak veya yaptırmak.
j) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, tesislere ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri birliğe ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.
k) Merkez birliğinin birliğe tahsis etmiş olduğu sayıda genetik materyali temin etmek ve üye işletmelerde kullanmak veya kullandırmak.
l) Kayıt sistemi ve verim kayıtları için gerekli girdileri merkez birliği aracılığı ile tedarik etmek, kullanmak ve/veya kullandırmak.
m) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.
(2) Bu madde hükümleri uyarınca birlikler tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, birliğin faaliyet alanı ile sınırlıdır.
(3) Birlik, genel kurulda karar almak şartıyla birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık olarak üyelerden hizmet bedeli alabilir.
(4) Birlik, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.
(5) Yurt dışından sağlanması planlanan, genetik materyal veya hayvan gen kaynakları, yabani ve istilacı bir yabancı türe ait ise Orman ve Su İşleri Bakanlığının uygun görüşü alınır.
Birliklerde sorumluluk
MADDE 11 – (1) Üyelerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.
(2) Birlik, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.
Birliklerde sermaye
MADDE 12 – (1) Birliğin sermayesi üyelerin birliğe girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.
(2) Birliğe ayni sermaye kabul edilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Birliğin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Birliğin organları
MADDE 13 – (1) Birlik, aşağıdaki organlardan oluşur:
a) Genel kurul.
b) Yönetim kurulu.
c) Denetleme kurulu.
Birlik genel kurulu
MADDE 14 – (1) Genel kurul, birliği temsil eden en yetkili organdır.
(2) Birlik genel kuruluna, genel kurul tarihinden en az doksan gün önce birliğe asıl üye olan ve birliğe karşı yükümlülüklerini yerine getiren asıl üyeler katılabilir.
(3) Genel kurula katılan her asıl üyenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.
(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:
a) Olağan genel kurul.
b) Olağanüstü genel kurul.
Genel kurulun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 15 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir.
a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.
b) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek.
c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.
ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek.
d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.
e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.
f) Merkez birliği genel kurulunda birliği temsil etmek ve oy vermek üzere birliklerin asıl üye sayısına göre aşağıda belirlenen sayıda asıl ve yedek delege olmak üzere;
1) Asıl üye sayısı 500’e kadar (500 dâhil) olanlardan 6 delege,
2) Asıl üye sayısı 501’den 1000’e kadar (1000 dâhil) olanlardan 7 delege,
3) Asıl üye sayısı 1001’den 5000’e kadar (5000 dâhil) olanlardan 8 delege,
4) Asıl üye sayısı 5001 ve üzeri olanlardan 8 delegeye ek olarak her 1000 asıl üyeye karşılık 1 delege,
seçmek ve aynı sayılarda yedek delege seçmek.
g) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.
(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.
Birlik olağan genel kurul toplantısı
MADDE 16 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç nisan ayının sonuna kadar birliğin bulunduğu il merkezinde yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, asıl üye sayısı dikkate alınarak belirlenir. Aday üyeler genel kurula katılamaz ve oy kullanamaz. Genel kurul, asıl üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın, en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.
Birlik olağanüstü genel kurul toplantısı
MADDE 17 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da asıl üyelerin en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.
(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.
Çağırma şekli ve gündem
MADDE 18 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi birlik merkezinde, varsa şube ve irtibat bürolarında askıya çıkarılır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede veya il düzeyinde yayımlanan yerel bir gazetede ilan edilir.
(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.
(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce valiliğe gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. İl müdürlükleri, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.
(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise mahallin mülki amirine haber verilmesini müteakip toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.
(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile birliğe kayıtlı asıl üyelerin en az 1/10’unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.
(6) Asıl üyelerin en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.
Toplantıya başlama
MADDE 19 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir üye tarafından yoklamayı müteakip açılır.
(2) Toplantıda üyelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.
(3) Toplantıya katılan üyeler arasından bir başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve birlik çalışanları seçilemez.
(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya divanın çekilmesi hâlinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık, birliğin üyesi olduğu Merkez Birliği veya birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyım tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 18 inci madde hükümleri uygulanır.
Hazır bulunanlar listesi
MADDE 20 – (1) Genel kurul toplantısına katılacak üyeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede üyelerin; üyeliğe kabul tarihi, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü yer alır. Tüzel kişiliği haiz üyeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.
(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan üyelere ve tüzel kişiliği haiz üyeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.
Karar yeter sayısı
MADDE 21 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.
(2) Birliğin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için asıl üye tam sayısının 3/4'ünün kabul oyu gereklidir.
Bütün asıl üyelerin hazır bulunması hâli
MADDE 22 – (1) Birliğin bütün asıl üyelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, asıl üyeler veya asıl üyelerin kararları imzalamak üzere toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanması gereklidir.
Oylamaya katılamayacaklar
MADDE 23 – (1) Yönetim kurulu ile birlik işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.
(2) Üyelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile birlik arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.
Kararların bozulması
MADDE 24 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde birlik merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:
a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden asıl üyeler.
b) Yönetim kurulu.
c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.
(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.
Yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri
MADDE 25 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık, birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.
(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde birlik mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.
(3) Genel kurulda en çok oy alanlar, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelikleri ile merkez birliği asıl ve yedek delegeliklerine seçilmiş olurlar.
(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegelikleri için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.
(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından en az beş en fazla yedi asıl ve aynı sayıda yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir. Bunların ve yedeklerinin asıl üye olması şarttır.
(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini birliğe bildirir.
(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.
(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.
(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca birlik asıl üyelerinden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder, bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.
(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.
(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.
(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.
Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi
MADDE 26 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler il müdürlüğüne verilir. Bu evrakların birer nüshaları aynı zamanda merkez birliğine gönderilir.
Birlik yönetim kurulu
MADDE 27 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda birliğin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.
Birlik yönetim kurulu üyeliği şartları
MADDE 28 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türk vatandaşı olmak.
b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
c) Kısıtlı olmamak.
ç) 18 yaşından küçük olmamak.
d) En az ilkokul mezunu olmak.
e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin yönetim kurulu üyesi olmamak.
f) Birliğe asıl üye olmak.
g) Bakanlık çalışanı olmamak.
(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen birlik adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.
(3) Asıl üyeliği düşen yönetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu üyeliği de düşer.
(4) Birlik personelinin birlik yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmesi için seçimden en az bir yıl önce birlikteki görevinden ayrılmış olması gerekir.
Birlik yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli
MADDE 29 – (1) Birlik yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.
(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır. Yönetim kurulu, temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şeklini gösterir kararın noterce onaylanmış bir suretini tescil ve ilan edilmek üzere ticaret sicili müdürlüğüne verir. Temsile yetkili kılınan kişilerin noter onaylı imzaları da ticaret sicili müdürlüğüne verilir.
(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularla ilgili olarak birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.
(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.
(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.
(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.
(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.
(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.
(9) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde; Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.
(10) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.
(11) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.
(12) On birinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen birliklerin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on birinci fıkradaki diğer görevleri edinen birliklerin yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.
(13) Birliklerin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, birliklerde, merkez birliklerinde ve bu birliklerin % 50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.
(14) Mazeretsiz olarak ardı ardına üç mutat toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.
(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.
Birlik yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 30 – (1) Birlik yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.
b) Birlik bütçesini hazırlamak, birliğin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.
c) Soy kütüğü, ön soy kütüğü, ıslah faaliyetleri ve verim kontrollerini ilgili mevzuata göre yaptırmak ve takip etmek.
ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.
d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.
f) Yetiştirici eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.
g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.
ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.
h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.
ı) Merkez birliği tarafından hazırlanan personel çalışma usul ve esaslarına uygun olarak personelin tayin, atama ve özlük işlerini yürütmek.
i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.
j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.
k) Kurulduğu il sınırları dâhilinde ihtiyaç duyulan ilçelerde birlik şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.
l) Birlik hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.
m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.
n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.
o) Birliğin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.
ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile birlik çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.
p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya birliğin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, birliğe ait her türlü defter ve belgeleri vermek.
r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya yürütülmesine yardımcı olmak.
s) Merkez birliği tarafından ıslah programı kapsamında sağlanacak genetik materyallerin ve girdilerin üyelere ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmasını sağlamak.
ş) Yürütmekte olduğu ıslah programı ile ilgili her türlü resmî belgeyi düzenlemek veya düzenlettirmek.
t) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.
u) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.
ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.
Birlik yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret
MADDE 31 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Birliğin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.
(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.
(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.
(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.
Birlik denetleme kurulu
MADDE 32 – (1) Birlik denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.
(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.
Birlik denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli
MADDE 33 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak birliğin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder. Ayrıca aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.
(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.
(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdur.
(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdür.
(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.
(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.
Birlik denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 34 – (1) Birlik denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) Birliğin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında merkez birliğine bildirmek.
b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.
c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.
ç) Birlik çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.
d) Altı ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin birlik veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun bir örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.
e) Birlik üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.
f) Üyelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediklerini incelemek.
g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.
ğ) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen yetiştiricilerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.
(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca birlik zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırır.
Birlik denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret
MADDE 35 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.
(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.
Birlik denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme
MADDE 36 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 28 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından birlik asıl üyelerinden biri yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.
(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.
Birlik denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü
MADDE 37 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdür. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan birliklerde ayrıca üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.
(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.
(3) Birlik asıl üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.
Sorumlu müdür
MADDE 38 – (1) Birlik yönetim kurulunca veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu sorumlu müdür atanabilir. Sorumlu müdür, yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir ancak sorumlu müdürün oy hakkı yoktur. Birlik yönetim ve denetleme kurulu üyeleri, birlik sorumlu müdürü ve çalışanı olamaz.
(2) Sorumlu müdür, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya sorumlu müdürün uhdesine verebilir.
(3) Sorumlu müdür, kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:
a) Ülkenin hayvancılık politikasına paralel olarak verilen hedeflere ulaşabilmek amacıyla birlik organlarınca verilen kararları uygulamak.
b) Ülke hayvancılığı ve birlik üyelerinin menfaatleri çerçevesinde, Bakanlık ve merkez birliği tarafından yayımlanan mevzuata uygun olarak tabii ve suni tohumlama, embriyo transferi, genetik materyallerin üretimi, ıslah edilmiş ırkın muhafazası ve takibi için soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programlarını yürütmek ve benzeri konularda hizmet vermek.
c) Merkez birliğince yayımlanan talimatlar doğrultusunda teknik faaliyetlerin ve görevli teknik personelin çalışmalarını denetlemek, personel ve yetiştiricilerin teknik alanda mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.
ç) Hayvan sağlığı ile ilgili faaliyetleri Bakanlığın konu ile ilgili mevzuatı, merkez birliğinin talimatı ve programları doğrultusunda yürütmek.
d) Personel ve yetiştiricilerin sağlık alanında mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.
e) Birliğin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.
f) Damızlık hayvanlar için düzenlenecek sergi, panayır, fuarlarda dereceye girenlere ödül verilmesi ile ilgili işleri yürütmek.
g) Borsa ve benzeri konularla ilgili çalışmaları yürütmek.
ğ) Birliğin hayvan alımı ve nakliye işlerini yürütmek.
h) Genel kurulun üretim merkezi ve laboratuvar kurulmasına karar vermesi halinde, bunların inşasını ve faaliyete geçirilmesini sağlamak.
ı) Soy kütüğü ve ön soy kütüğüne kayıtlı damızlıkların yurt içi ve yurt dışı satışlarında yetiştiricilere yardımcı olmak.
i) Birliğin bütçe tasarısını hazırlamak, merkez birliğinin yayımlayacağı talimatlar kapsamındaki işleri yürütmek.
Birliklerde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi
MADDE 39 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi sorumlu müdüre devredilebilir. Ancak mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularda, birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.
(2) Yönetim kurulu, birliği temsil niteliğinde olan veya birliği borç altına sokan işler dışında, birlik personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.
(3) Birliği temsile yetkili kılınan kişiler, birlik adına yapacakları işlemlerde imzalarını yalnızca birlik unvanı altında kullanır. Aksi durumda verilen taahhütler birliği bağlamaz.
Birliklerde tescil ve ilan
MADDE 40 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Merkez Birliğinin Kuruluşu, Merkez Birliğine Üyelik ve
Merkez Birliğinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Merkez birliğinin kuruluşu
MADDE 41 – (1) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş bulunan en az yedi il birliği, ulusal düzeyde ortaklaşa en fazla bir merkez birliği kurabilirler.
(2) Merkez birliğinin kurulabilmesi için, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kurulmuş en az yedi il birliğinin Bakanlığa yazılı olarak başvurması gerekir.
(3) Merkez birlikleri için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu birliklerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme Bakanlığa verilir. Bakanlık, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Merkez birliğinin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu birliklerin başvurusu üzerine ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Merkez birliği, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
(4) Merkez birliğinin merkezi ve çalışma adresi Ankara’dır.
(5) Birliklerin ana sözleşmelerinde yer alacak hususlara ilişkin hükümler merkez birliği ana sözleşmelerinde de uygulanır.
(6) Merkez birliği, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda merkez birliği üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli üye sayısına ulaşılamaması hâlinde merkez birliği, Bakanlığın onayı ile dağılır. Merkez birliğinin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile merkez birliği tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler Bakanlığın gözetiminde kurucu birlikler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan Bakanlık tarafından da yürütülebilir.
(7) Merkez birlikleri, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duydukları sayıda personel çalıştırabilir.
Merkez birliğine üyelik şartları
MADDE 42 – (1) Birlikler, birliğin gelişmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim ve denetim konusunda hizmet verilmesi gibi faaliyetlerin yerine getirilmesi için kurulmuş veya kurulacak olan aynı çalışma konularına sahip ıslah birliklerinin oluşturduğu merkez birliğine üye olabilir.
(2) Merkez birliğine üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:
a) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş olmak.
b) Üyelik için gerekli olan mali yükümlülükleri yerine getirmiş olmak.
c) Birlik olarak kendi türünün ıslah programını yürütebilecek imkânlara sahip olmak ile kayıt sistemi ve ıslah programının yükümlülüklerini taahhüt etmek ve/veya soy kütüğü sistemini yürütebilecek imkânlara sahip olmak.
(3) Merkez birliği üyelerinden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı yıllık brüt asgari ücretin %10’unu, yıllık üyelik aidatı ise birlik yıllık aidat gelirlerinin %10’unu geçmemek üzere genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.
Merkez birliği üyeliğine kabul
MADDE 43 – (1) Merkez birliğine üye olabilmek için merkez birliği ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin; kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak; sonradan girişte ise bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle kabul edilmiş olması gerekir. Birlikler, merkez birliğine üye olmak için merkez birliği yönetim kuruluna başvurur.
(2) Merkez birliği yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan birliğin itirazı, merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlığa müracaat edebilir. Bu durumda birliğin itirazı Bakanlık tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili merkez birliğine tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.
(3) Merkez birliği üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, bu Yönetmelikte belirtilen üyelik şartlarını taşıyan birlikleri üyeliğe kabul etmek zorundadır.
(4) Üyelik şartlarını taşımayan birlikleri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan birliklerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
(5) Birlik, merkez birliğine üye olması sonrasında, Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak ana sözleşmede açıkça belirtilenler dışında kendi üyelerine başka bir yükümlülük yükleyemez.
Merkez birliği üyeliğinden çıkma
MADDE 44 – (1) Birlikler, genel kurullarından alacakları karara istinaden hesap senesi sonundan en az 6 ay önce merkez birliği yönetim kuruluna yazılı müracaat etmek şartıyla merkez birliği üyeliğinden çıkabilirler.
(2) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve ilgili birliğe tebliğ edilir. Yönetim kurulunun, birliklerin üyelikten çıkma kararının ilgili birliğe tebliği ile üyelikten çıkma kesinleşir. Üyelikten çıkılması, birliklerin merkez birliğine olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan birlik, merkez birliğine olan borçlarını, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.
(3) Mücbir sebepler dışında üye birlikler, üç yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Merkez birliğinin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde merkez birliği yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre üç yılı aşamaz.
(4) Üyelik tarihinden itibaren üç yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye birlik, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.
Merkez birliği üyeliğinden çıkarılma
MADDE 45 – (1) Merkez birliği üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
(2) Aşağıdaki hâllerde birlikler üyelikten çıkarılır:
a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.
b) Islah programı kapsamında, birliğe kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırtmamak.
c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak merkez birliği veya merkez birliği personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, merkez birliğinin çalışmalarına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.
ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.
d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.
(3) Üye birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi halinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu birliğe altı ay süre verilir. Bu sürenin sonunda üyelik şartlarının yeniden sağlanmaması halinde söz konusu birlik merkez birliği üyeliğinden çıkarılır.
(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan birliğe tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Üye birlik, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen birlik delegeleri, itirazın görüşüldüğü genel kurulda kendileriyle ilgili oylamada oy kullanamaz.
(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen birliklerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
(6) Üyelikten çıkarılan birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen merkez birliğiyle bağlantılı iş ve işlemleri, Bakanlıkça belirlenen en yakın ilde bulunan ıslah birliği aracılığıyla yürütülür.
Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan üyelerle mali hesaplaşma
MADDE 46 – (1) Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan birlikler, ayrıldıkları senenin bilanço ve netice hesaplarının merkez birliği genel kurulunca kabulünden en az bir ay sonra mali hesaplaşma isteyebilir.
(2) Mali hesaplaşmadan sonra çıkan veya çıkarılan birliklerin merkez birliğinin yedek akçeleri ve malları üzerinde bir hakları kalmaz.
(3) Merkez birliğinden hangi sebeple olursa olsun çıkarılanların üyelik zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrılmanın tahakkuk ettiği bilanço yılının bitiminden başlayarak iki yıl devam eder.
Merkez birliğinin görevleri
MADDE 47 – (1) Merkez birlikleri aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:
a) Birliklerin çıkarlarını korumak, Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen amaçlarını gerçekleştirmeleri doğrultusunda faaliyetlerini yönlendirmek, bu birliklerin gelişmelerine yardımcı olmak ve gerekli önerilerde bulunmak.
b) Birliklerin, ülke hayvancılık politikası yönünde çalışmalarını temin etmek, birliklerin istek ve ihtiyaçlarını kamu kurum ve kuruluşlarına iletmek.
c) Merkez birliği genel kurulu kararı ile uluslararası hayvancılık birliklerine, enstitülerine üye olmak, hayvan sergi, panayırlarına katılmak.
ç) Hayvan ve hayvansal ürünlerin ihracatı ile damızlık ithal ve ihracatı konularında ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak.
d) Hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarını tespit komisyonlarında görev almak.
e) Yabancı ülkelerdeki hayvancılık ve hayvancılıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını takip etmek, bu konudaki yenilikleri yayım ve eğitim yoluyla üyelerine ve ihtiyaç hâlinde tüm yetiştiricilere iletmek.
f) İlgili mevzuatta yapılması gerekli görülen değişiklikler için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına önerilerde bulunmak.
g) Hayvancılık konusunda devletçe yapılacak yatırımlara yardımcı olmak ve önerilerde bulunmak.
ğ) Birliklere iç ve dış kaynaklardan kredi sağlamak.
h) Birliklerin ihtiyaç duyduğu eğitimleri yapmak, seminerler düzenlemek, çalıştay, kongre, fuar, sergi, panayır, yarışma, sempozyum ve benzeri toplantı, organizasyon ve etkinlikler düzenlemek, yetiştirme konularında yayınlar çıkarmak, gerektiğinde Bakanlıkla bu konularda müştereken çalışmak.
ı) Merkez birliği ve birliklerin her türlü ihtiyaçlarını karşılamak, bu işler için gerektiğinde tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket kurmak ya da şirketlere ortak olmak, sigorta işlemleri yapmak veya yaptırmak.
i) Birliklerin kurulamadığı veya aktif hale gelemediği illerde; ön soy kütüğü ve soy kütüğü faaliyetlerini yürütmek amacıyla Bakanlık izniyle şube veya irtibat büroları açmak, bunların görevlerini komşu birliklerle veya kamu kurum ve kuruluşları ile yapacağı protokol çerçevesinde ortaklaşa yürütmek.
j) Ulusal düzeyde ıslah programlarının gereklerinin yerine getirilmesi için gayret göstermek, Bakanlığın hazırlayacağı mevzuat doğrultusunda damızlık değer tahminlerini yapmak veya yaptırmak ve yayımlamak.
k) Gen kaynaklarının korunması ve çevre ıslah programına yönelik olarak kayıt sistemini tutmak, birliklere tutturmak ve gerekli saha çalışmalarını yürütmek.
l) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.
m) Yerli ırk gen kaynaklarının korunması ve ırk ıslahı konularında Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşlarla birlikte çalışmak.
n) Faaliyet alanı ile ilgili canlı hayvan, genetik materyal, her türlü girdi ve hayvansal ürünün ithalat ve ihracatını yapmak ve yaptırmak.
o) Islah programı için gerekli her türlü girdileri tedarik etmek, dağıtmak ve pazarlamak.
ö) Bu maddede belirtilen faaliyetlere ek olarak üye birliklerinin yürüttüğü görevleri ve faaliyetleri denetleme kurulları aracılığıyla denetlemek, denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek.
p) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.
r) Islah programı kapsamında sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak, araştırma kurumlarıyla iş birliği yapmak ve üretilen ıslah materyallerini depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.
s) Üye birliklerin yönetici, personel ve üye yetiştiricilerinin mesleki eğitimlerini sağlamak, bunların bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.
ş) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.
(2) Bu madde hükümleri uyarınca merkez birlikleri tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, merkez birliğinin faaliyet alanı ile sınırlıdır.
(3) Merkez birliği, birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık genel kurulda karar almak şartıyla üyelerden hizmet bedeli alabilir.
(4) Merkez birliği, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.
(5) Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri ve çalışanları, merkez birliğinin görevleri kapsamında yurt dışına yaptıkları ziyaretler sonrasında, Bakanlık hayvancılık politikalarının uygulanmasına yardımcı olunması, birliklerin bilgi ve deneyimlerinin artırılması amacıyla yabancı ülke uygulamaları hakkındaki incelemelerini ve deneyimlerini rapor hâlinde Bakanlığa gönderir.
Merkez birliklerinde sorumluluk
MADDE 48 – (1) Üye birliklerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.
(2) Merkez birliği, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.
Merkez birliklerinde sermaye
MADDE 49 – (1) Merkez birliğinin sermayesi, üyelerin merkez birliğine girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.
(2) Merkez birliğine ayni sermaye kabul edilemez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Merkez Birliğinin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Merkez birliğinin organları
MADDE 50 – (1) Merkez birliği, aşağıdaki organlardan oluşur:
a) Genel kurul.
b) Yönetim kurulu.
c) Denetleme kurulu.
Merkez birliği genel kurulu
MADDE 51 – (1) Genel kurul, merkez birliğini temsil eden en yetkili organdır.
(2) Merkez birliği genel kuruluna, üye birlikler tarafından kendi üyeleri arasından seçilen delegeler katılabilir.
(3) Genel kurula katılan her delegenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.
(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:
a) Olağan genel kurul.
b) Olağanüstü genel kurul.
Merkez birliği genel kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 52 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.
b) Yönetim kurulu üyelerini, denetleme kurulu üyelerini ve gerektiğinde hesap tetkik komisyonu ile tasfiye kurulunu seçmek.
c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.
ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek veya etmemek.
d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.
e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.
f) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.
(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.
Merkez birliği olağan genel kurul toplantısı
MADDE 53 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç Ekim ayının sonuna kadar Ankara’da yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, delege sayısı dikkate alınarak belirlenir. Genel kurul, toplantıya katılma hakkı olan delegelerin tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.
Merkez birliği olağanüstü genel kurul toplantısı
MADDE 54 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da delege tam sayısının en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.
(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.
Toplantıya çağırma şekli ve gündem
MADDE 55 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi merkez birliği ilan panosunda askıya çıkarılır ve merkez birliği internet adresinde yayımlanır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede ilan edilir.
(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.
(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce Bakanlığa gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. Bakanlık, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.
(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.
(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile merkez birliği delege tam sayısının en az 1/10'unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve Kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.
(6) Genel kurula katılma hakkı bulunan delegelerin en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.
Toplantıya başlama
MADDE 56 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir delege tarafından yoklamayı müteakip açılır.
(2) Toplantıda delegelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.
(3) Toplantıya katılan oy verme hakkına sahip delegeler arasından başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve merkez birliği çalışanları seçilemez.
(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya Divanın çekilmesi halinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık veya merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyum tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 55 inci madde hükümleri uygulanır.
Hazır bulunanlar listesi
MADDE 57 – (1) Genel Kurul toplantısına katılacak delegeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede oy verme hakkına sahip gerçek kişi delegelerin; adı, soyadı, ili, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü ile temsil ettiği birliğin, merkez birliğine üyelik tarihi yer alır. Tüzel kişiliği haiz delegeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.
(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan delegelere ve tüzel kişiliği haiz delegeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.
Karar yeter sayısı
MADDE 58 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.
(2) Merkez birliğinin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi, hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olunması ya da bu kuruluşlara üyelikten ayrılma kararı alınması ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için delege tam sayısının 3/4'ünün kabul oyu gereklidir.
Bütün delegelerin hazır bulunması hâli
MADDE 59 – (1) Merkez birliğinin bütün delegelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, delegeler tarafından imzalanması gereklidir.
Oylamaya katılamayacaklar
MADDE 60 – (1) Yönetim kurulu ile merkez birliği işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.
(2) Delegelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile merkez birliği arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.
Kararların bozulması
MADDE 61 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:
a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden delegeler.
b) Yönetim kurulu.
c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.
(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.
Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri seçimleri
MADDE 62 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık; birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy, açık tasnif esasına göre yapılır.
(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde merkez birliği mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.
(3) Genel Kurulda en çok oy alan delegeler, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyeliklerine seçilmiş olurlar. Bu delegeler, merkez birliğinin hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olması hâlinde bu kuruluşlarda da merkez birliğini temsil eder.
(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek yönetim ve denetim kurulu için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.
(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir.
(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişi delegeler, temsilcilerinin isimlerini merkez birliğine bildirir.
(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.
(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.
(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca delegelerden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder; bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.
(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.
(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.
(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.
(13) Yönetim kuruluna veya denetleme kuruluna aynı ilden en fazla bir üye seçilir. Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa denetleme kuruluna seçilen üyeler, yönetim kurulu üyelerinin seçildiği iller dışındaki illerden olmak zorundadır.
Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi
MADDE 63 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler Bakanlığa verilir.
Merkez birliği yönetim kurulu
MADDE 64 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda merkez birliğinin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.
Merkez birliği yönetim kurulu üyeliği şartları
MADDE 65 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türk vatandaşı olmak.
b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
c) Kısıtlı olmamak.
ç) 18 yaşından küçük olmamak.
d) En az ilkokul mezunu olmak.
e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin ya da merkez birliğinin yönetim kurulu üyesi olmamak.
f) Bakanlık çalışanı olmamak.
(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen merkez birliği adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.
(3) Temsil ettikleri birlikteki üyelikleri sona eren yönetim kurulu üyelerinin merkez birliği yönetim kurulu üyeliği de sona erer.
Merkez birliği yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli
MADDE 66 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.
(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır ve bu kararın noterlikçe onaylanmış bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne verilir.
(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularla ilgili olarak merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.
(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.
(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.
(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.
(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.
(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.
(9) Yönetim kurulundan ayrılan bir üyenin yerine, üye sırasına göre yedek üyelerden biri geçer.
(10) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.
(11) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.
(12) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi merkez birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.
(13) On ikinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen merkez birliklerinin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on ikinci fıkradaki diğer görevleri edinen merkez birlikleri yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.
(14) Merkez birliklerinin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, merkez birliklerinin ve bunların %50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.
(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.
Merkez birliği yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 67 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.
b) Merkez birliği bütçesini hazırlamak, merkez birliğinin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.
c) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.
ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.
d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.
f) Yetiştirici ve personel eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.
g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.
ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.
h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.
ı) Merkez birliğinde ve birliklerde görev yapacak personelin tayin, atama ve özlük işlerini kapsayan personel çalışma usul ve esaslarını hazırlamak.
i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.
j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.
k) İhtiyaç duyulan yerlerde merkez birliği şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.
l) Merkez birliği hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.
m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.
n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.
o) Merkez birliğinin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.
ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile merkez birliği çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.
p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya merkez birliğinin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, merkez birliğine ait her türlü defter ve belgeleri vermek.
r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya bunların yürütülmesine yardımcı olmak.
s) Islah programı kapsamında birlik üyelerine ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmak genetik materyal ve girdi sağlamak.
ş) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.
t) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.
u) Denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birliklerin denetlenmesini denetleme kurulundan istemek, gerektiğinde Bakanlıktan veya bağımsız denetim kurumlarından denetim talebinde bulunmak.
ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.
Merkez birliği yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret
MADDE 68 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Merkez birliğinin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.
(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.
(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.
(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.
Merkez birliği denetleme kurulu
MADDE 69 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.
(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.
Merkez birliği denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli
MADDE 70 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak merkez birliğinin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder, aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.
(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.
(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdurlar.
(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdürler.
(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.
(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.
Merkez birliği denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 71 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) Merkez birliğinin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında Bakanlığa bildirmek.
b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.
c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.
ç) Merkez birliği çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.
d) Üç ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin merkez birliği veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.
e) Merkez birliği üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.
f) Delegelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediğini incelemek.
g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.
ğ) Yönetim kurulunun talebi doğrultusunda denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birlikleri denetlemek.
h) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen birliklerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.
(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri, genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca merkez birliği zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırırlar.
Merkez birliği denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret
MADDE 72 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.
(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.
Merkez birliği denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme
MADDE 73 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 65 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik boşaldığında yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından merkez birliği delegelerinden bir kişi, yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.
(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.
Merkez birliği denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü
MADDE 74 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan merkez birliklerinde ayrıca, üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.
(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.
(3) Merkez birliği üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.
Genel sekreter
MADDE 75 – (1) Merkez birliği yönetim kurulunca, veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu genel sekreter atanabilir. Genel sekreter yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir, ancak oy hakkı yoktur. Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri merkez birliği genel sekreteri ve çalışanı olamaz.
(2) Genel sekreter, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya genel sekreterin uhdesine verebilir.
(3) Genel sekreter kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:
a) Birlikler tarafından yürütülen görevlerle ilgili tüm bilgileri toplamak ve değerlendirmek.
b) İlgili mevzuat çerçevesinde damızlık veya pedigri belgelerini düzenlemek, soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili esasları belirlemek, sergi, müsabaka ve benzeri gösterilerle ilgili kuralları tespit etmek.
c) Bakanlığın belirlediği kriterlere göre türlere ait ıslah programlarını hazırlamak, soy kütüğünden çıkartılacak hayvanlar hakkında karar vermek, soy kütüğü ile ilgili son gelişmeleri ve alınacak tedbirleri belirlemek ve bunları yayımlamak.
ç) Ön soy kütüğü, soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili olarak birliklerin faaliyetlere katılımını belirlemek ve resmî belgeleri muhafaza etmek, ıslah programlarını yürütmek ve koordine etmek.
d) Birliklerin teknik konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.
e) Birlikler tarafından yürütülen hayvan sağlığı programlarının hazırlanmasını sağlamak.
f) Merkez birliğinin ıslah programları kapsamında sağlık ile ilgili faaliyetlerini düzenlemek.
g) Birliklerin sağlık konusunda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.
ğ) Merkez birliğinin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.
h) Birliklerde örnek bir idari ve mali yapının oluşturulması doğrultusunda birlikler arasında koordinasyonu sağlamak.
ı) Birliklerin idari ve mali konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.
Merkez birliklerinde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi
MADDE 76 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi genel sekretere devredilebilir. Ancak mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularda, merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.
(2) Yönetim kurulu, merkez birliğini temsil niteliğinde olan veya merkez birliğini borç altına sokan işler dışında, merkez birliği personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.
(3) Merkez birliğini temsile yetkili kılınan kimselerin merkez birliği adına yapacakları işlemlerde bu kişilerin imzaları yalnızca merkez birliği unvanı adına kullanılabilir. Aksi durumda verilen taahhütler merkez birliğini bağlamaz.
Merkez birliklerinde tescil ve ilan
MADDE 77 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.
ALTINCI BÖLÜM
Mali Konular
Hesap yılı
MADDE 78 – (1) Hesap yılı, Ocak ayının birinci günü başlar, aralık ayının son günü biter. Ancak Vergi Usul Kanununa göre özel hesap dönemi alınabilir.
Defter tutma yükümlülüğü
MADDE 79 – (1) Birlik ve merkez birliği, ekonomik ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirlemek amacıyla nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri tutmaya mecburdur.
Tasdik ettirme ve beyanname verme yükümlülüğü
MADDE 80 – (1) Defterler, yönetim kurulunca kullanılmaya başlanılmadan önce notere tasdik ettirilir.
(2) Birlik ve merkez birliği, tutmaya mecbur olduğu defterlerle tutmak istediği diğer defterleri lehine delil olarak kullanabilmek için her birinin cins ve durumları ile sayfa sayısını gösteren iki nüsha beyannameyi bu defterleri kullanmaya başlamadan önce ticaret sicil memuruna vermeye mecburdur. Memur bunlardan birini tasdik ederek geri verir.
Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri
MADDE 81 – (1) Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri şunlardır:
a) Hizmet bedelleri, giriş aidatları ve yıllık aidatlar.
b) Bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görev ve amaçlar karşılığı yapılan hizmetlerden elde edilen gelirler.
c) İşletme ve hayvan tanımlama hizmeti, verim kontrolleri, soy kütüğüne kayıt, suni tohumlama, embriyo transferi, yetiştirme hastalıkları ve diğer hastalıkların takibi için alınacak ücretler.
ç) Borsa ve benzeri alanlardan elde edilecek gelirler.
d) Yetiştirici elindeki damızlıkların satışlarından alınacak komisyonlar.
e) Sigortalama hizmetlerinden elde edilecek gelirler.
f) Fuar, panayır, kongre, yarışma, sergi, reklam ve benzeri faaliyetlerden sağlanan gelirler.
g) Tasdik ücreti.
ğ) Yurt içi ve yurt dışı bağışlar ve yardımlar.
h) Eğitim, yayın ve tanıtım gelirleri.
ı) Danışmanlık hizmeti gelirleri.
i) Proje hazırlama hizmeti karşılığı elde edilen gelirler.
j) İthal edilen ve ıslah faaliyetlerinde kullanılacak her türlü genetik materyalin kayıt sistemine kaydedilmesinde sağlanan gelirler.
k) Damızlık, genetik materyal, koloni, kovan gibi her türlü ürün satışından elde edilen gelirler.
l) Gerçek ve tüzel kişilerden alınan sponsorluk desteği gelirleri.
m) Diğer gelirler.
(2) Bakanlıkça destekleme ödemelerinin birlikler aracılığıyla ödenmesi durumunda bu Yönetmelik çerçevesinde yetiştiricilere teslimi yapılan ıslah amaçlı mallar veya usulüne uygun sunulmuş hizmet bedelleri dışında, devlet tarafından üye yetiştiricilere ödenmek üzere birliğe aktarılan destekleme ödemelerinden her ne ad altında olursa olsun kesinti yapılamaz. Ancak birliklerin birinci fıkrada belirtilen faaliyetler için yapacağı en yüksek kesinti miktarı ve oranı ana sözleşmede belirlenebilir. Böyle bir kesinti yapılabilmesi için genel kurulda bu yönde karar alınması ve üyeden her yıl için yazılı muvafakat alınması gereklidir.
Yıllık gelir gider farkı ve dağıtılması
MADDE 82 – (1) Birliğin hesap dönemi içerisinde yaptığı işlemler sonucunda ortaya çıkan olumlu veya olumsuz farklar yıllık gelir gider farkını oluşturur. Yıllık gelir gider farkı, yıllık bilançoya göre belirlenir.
(2) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa birliklerde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:
a) % 5 Yasal yedek akçe.
b) % 5 Merkez birliği yardım payı.
c) % 10 Sosyal hizmetler payı.
ç) % 5 Kefalet payı.
d) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.
(3) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa merkez birliklerinde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:
a) % 5 Yasal yedek akçe.
b) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.
c) % 15 Sosyal hizmetler payı.
ç) % 5 Kefalet payı.
(4) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile birlik üyelerine gelir gider olumlu farkları üzerinden kazanç verilemez.
(5) Bir yıllık çalışma sonucu gelir gider farkı menfi olduğu takdirde ortaya çıkan açık, yedek akçelerden veya bunların yeterli olmaması hâlinde ek ödemelerle ya da sağlanacak bağış ve yardımlarla kapatılır.
Yatırım ve geliştirme payı
MADDE 83 – (1) Yatırım ve geliştirme payı üretim, araştırma ve pazarlama konularında yapılacak yatırımlarda kullanılır. Merkez birliği birliklerin yatırım ve geliştirme paylarına katkıda bulunabilir. Merkez birliği yapmış olduğu katkı oranında, birlik genel kurul kararı ile hak sahibi olabilir.
(2) Yatırım ve geliştirme payının kullanımında veya birlik imkânları ile yapılacak diğer yatırımlardan yararlanmak için asıl üyelik şartı aranır.
Merkez birliğine yardım payı
MADDE 84 – (1) Merkez birliğine yardım payı olarak ayrılan miktar en geç her yılın Haziran ayı sonuna kadar merkez birliğine gönderilir.
Sosyal hizmetler payı
MADDE 85 – (1) Sosyal hizmetler payı, birliğin üyeleri ve çalışanlarının sosyal ve kültürel ihtiyaçları, birlik çalışanları için bireysel emeklilik veya yardımlaşma maksadıyla kullanılır.
Kefalet payı
MADDE 86 – (1) Kefalet payı birlik kanalıyla üyelerine temin edilecek ayni ve nakdî kredilerin rizikolarını karşılamak maksadıyla tesis edilir. Kefalet payı;
a) Kamu, gerçek ve tüzel kişilerin yapmış olduğu bağışlardan,
b) Birliğin müspet gelir-gider farkından ayırdığı %5 kefalet payından,
oluşur.
(2) Birlik, üyelerinden kefalet miktarının üzerinde teminat alır. Birliğin vermiş olduğu kefaletlerden bir zarar doğmuş ise bu zararın, ilgili üyelerin teminatlarından karşılanmasına çalışılır. Buna rağmen açık kapatılamaz ise sonradan üyeden tahsil edilmek şartı ile kefalet payı vasıtası ile kapatma yoluna gidilir.
Yasal yedek akçe
MADDE 87 – (1) Yıllık faaliyetler sonucu elde edilen olumlu farkın % 5’i, birliğin aktif toplamının yüzde ellisine ulaşıncaya kadar yasal yedek akçe olarak ayrılır. Ana sözleşmede, olumlu farkın % 20’sini geçmemek üzere % 5’ten fazla bir tutarın yedek akçe olarak ayrılabileceği öngörülebilir.
(2) Yasal yedek akçeler, üyelere dağıtılamaz ve sadece gelir gider olumsuz farklarının kapatılmasında kullanılabilir.
(3) Genel kurul, aktiflerin yeniden sağlanabilmesi için gerekliyse veya bütün üyelerin menfaatleri dikkate alındığında, birliğin sürekli gelişimi ve devamlılığı açısından gerekli görülüyorsa bu Yönetmelikte öngörülenlerden başka yedek akçe ayrılmasına karar verebilir. Bu fıkra gereğince karar alınabilmesi için genel kurula katılma hakkına sahip asıl üye tam sayısının salt çoğunluğunun kabul oyu gerekir. Ana sözleşmede, bu kararların alınması için daha ağır nitelikli çoğunluk aranması öngörülebilir.
Devletçe yapılacak katkılar
MADDE 88 – (1) Bakanlık birliklere teknik hizmetler, sağlık hizmetleri, fuar, kongre ve eğitim konularında gerektiğinde personel ile ayni ve nakdî destek verebilir.
(2) Bakanlık, hayvan gen kaynaklarının korunması, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ile pazarlanması faaliyetlerinde, ön soy kütüğü, soy kütüğü gibi kayıt işlemlerinde ve belgelendirme konularında birliklerle iş birliği ve birliklere yetki devri yapabilir.
(3) Birlikler, gerektiğinde hizmetlerin yürütülmesi amacıyla ihtiyaç duyulan konularda Bakanlığa destek verebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Dağılma
Birliklerin ve merkez birliklerinin dağılma sebepleri
MADDE 89 – (1) Birlikler, aşağıdaki hâllerde il müdürlüğünün onayı ile dağılır:
a) Ana sözleşme gereğince şartların oluşması hâlinde.
b) Genel kurul kararı alınması hâlinde.
c) İflasın açılması hâlinde.
ç) Üst üste üç defa genel kurulun yapılmaması hâlinde.
d) Birlik asıl üye sayısının, yönetim ve denetim kurullarını oluşturacak sayının altına düşmesi hâlinde.
(2) Birlikler; kuruluş amacına ulaşma imkânının kalmadığının Bakanlıkça tespiti hâlinde, Bakanlık ilgili genel müdürlüğünün onayı ile dağılır.
(3) Birlik yönetim kurulunun mevcut olmaması veya oluşturulamaması ya da genel kurulun toplanamaması hâllerinin Bakanlıkça tespit edilmesi hâlinde, durumunu uygun hale getirmesi için Bakanlık tarafından birliğe üç ay süre verilir. Bu sürenin sonunda durumun düzeltilmemesi hallerinde ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4) Merkez birliklerinin dağılması birliklerde uygulanan esaslara tabidir. Ancak merkez birliklerinin dağılma onayı her durumda Bakanlık tarafından verilir.
Tasfiye işlemleri
MADDE 90 – (1) Genel kurulca tasfiye kurulu seçilemediği takdirde tasfiye işlemlerini yönetim kurulu yapar. Yönetim kurulu tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir.
(2) Tasfiye haline giren birliğin bütün borçları ödendikten sonra kalan mallar, ana sözleşmede bu husus öngörülmüş olduğu takdirde üyelere eşit oranda dağıtılır.
(3) Tasfiye hâline giren birlik; üyeleri ile olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını tasfiye hâlinde ibaresini eklemek suretiyle kullanmaya devam eder.
(4) Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye kurulu veya bu görevi yapan yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından azledilebilir ve yerlerine yenileri seçilebilir. Bu işlem tescil ve ilan ettirilir.
(5) Tasfiye kurulu göreve başlar başlamaz birliğin tasfiyesinin başlangıcındaki hâl ve durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunar. Tasfiye hâlinde genel kurul toplantılarında toplantı yeter sayısı aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.
(6) Tasfiye kurulu, birlik yönetim kurulu ve denetleme kurulunu davet eder, birliğin mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu bunlarla birlikte düzenler. Bu düzenleme işi, sözü edilen organ üyelerinden katılmayanlar olsa da yerine getirilir.
(7) Tasfiye kurulu, gerek görürse birlik mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilir. Düzenlenen envanter ile bilanço, tasfiye kurulunun huzurunda birlik yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ile bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye kurulu, dağılma hâlinde bulunan birliğin envanteri yazılı bütün malları ile evrak defterlerine el koyar.
(8) Alacaklı oldukları, birlik defteri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgâhları bilinen şahıslar taahhütlü mektupla, diğer alacaklılar ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılacak ilanla birliğin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyan etmeye çağrılırlar. Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklarının tutarı notere verilir. Birliğin henüz vadesi dolmayan borçları ile muvazaalı bulunan borçlarının karşılığı olan para birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.
(9) Tasfiyenin sonucunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.
(10) Tasfiyenin sona ermesi üzerine birliğe ait unvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye kurulu tarafından ilgili ticaret sicil müdürlüğünden talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan edilir.
(11) Tasfiye kurulu üyeleri tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesinden sorumludur.
(12) Merkez birliklerinin tasfiye işlemleri birliklerde uygulanan esaslara tabidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hüküm bulunmayan hâller
MADDE 91 – (1) Birlik, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflere sağlanan her türlü vergi ve harç muafiyetinden aynı koşullarla yararlanır.
(2) Birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak Kanun, bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe istinaden hazırlanan Ana Sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır.
Denetim
MADDE 92 – (1) Birlik ve merkez birliği, Kanun ve bu Yönetmelikle kendilerine verilen görevlerle ilgili olarak Bakanlığın gözetim ve denetimine tabidir. Bakanlık, birlikleri ve merkez birliklerini idari, mali, hukuki ve teknik yönler ile hayvan sağlığı yönünden Bakanlık müfettiş ve kontrolörleri ile Kanunun 10/E maddesinin beşinci fıkrası hükümleri uyarınca denetimle görevlendirilen personel aracılığıyla denetler. Ayrıca denetim sonuçları Bakanlığa bildirilmek şartıyla merkez birlikleri de kendi denetleme kurulları aracılığıyla üye birliklerini denetleyebilir. Merkez birlikleri ve birlikler, denetim sonuçlarına göre Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça verilen talimatlara uymak zorundadırlar.
(2) Yapılan denetimler sonucunda, merkez birliklerinin, birliklerin ve bunların iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, Bakanlıkça verilen talimatlar ile hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, Bakanlık, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hâllerde ileride telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişileri belirli bir süre ile görevden uzaklaştırabilir veya görevlerine tedbiren son verebilir. Bu durumda Bakanlık, bir yıl içinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli tedbirleri alır.
(3) Birliklerde ve merkez birliklerinde görevli bulunanlar bu kuruluşlara ait mal, para ve para hükmündeki kâğıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kontrolörlere, denetimle görevlendirilen personele ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, sayılmasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlü oldukları gibi Bakanlıkça kendilerinden istenilen her türlü bilgi, belge ve kayıtları, tanınan süre içinde tam olarak vermek zorundadır.
(4) Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketleri ile birliğin para ve malları, bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.
(5) Bakanlık, denetleme yetkisi kapsamının dışında, ayrıca ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak birliklere ve merkez birliklerine istişari görüş bildirebilir.
(6) Birliklere kredi veren kurum ve kuruluşlar, verilen kredilerin gayesine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından denetleyebilir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 93 – (1) 8/4/2011 tarihli ve 27899 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Birlikler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren, dokuz ay içinde; merkez birlikleri ise on iki ay içinde ana sözleşmelerini bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uyumlu hâle getirmek zorundadırlar. Bu amaçla yapılacak genel kurul toplantısı bu Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen asıl üyeler ile yapılır.
(2) Birlikler ve merkez birlikleri, birinci fıkrada belirtilen sürelerin sonunda ana sözleşmelerini bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uyumlu hale getirmemeleri halinde kendiliğinden dağılmış sayılır.
(3) Birliklerin ve merkez birliklerinin birinci fıkra uyarınca yapacakları genel kurul toplantılarında, Kanunda ve bu Yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Yürürlük
MADDE 94 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 95 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
 
 
 
 
PAZAR YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, semt ve üretici pazarlarını modern bir yapıya kavuşturmak, bu yerlerde sebze ve meyveler ile belediyece müsaade edilen diğer gıda ve ihtiyaç maddelerinin ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını temin etmek, tüketicilerin hak ve menfaatlerini korumak ve üreticiler ile pazarcıların faaliyetlerini düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, semt ve üretici pazarlarının kurulması, işletilmesi, taşınması ve kapatılmasını, yönetim ve denetimini, bu yerlerde faaliyet gösteren üretici ve pazarcılarda aranılacak nitelikleri, bunların çalışmalarını, yapacakları satışları, haklarını ve uymakla yükümlü bulundukları kuralları, belediye ve diğer idarelerin görev, yetki ve sorumlulukları ile pazar yerlerine ilişkin diğer hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 7 ve 15 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Belediye: 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi belediyeleri,
c) Bildirim: Bildirim miktarı veya üzerindeki sebze ve meyvelere ilişkin sisteme yapılan beyan işlemini,
ç) Bildirim miktarı: Adet ile yapılan satışlarda 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda 50 bağ, kilogram ile yapılan satışlarda 100 kilogramı,
d) İl müdürlüğü: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürlüğünü,
e) Kanun: 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu,
f) Künye: Sebze ve meyvelerin üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici/işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlıkça uygun görülen diğer hususları içeren ve sistem üzerinden basılan belge veya barkodlu etiketi,
g) Mal: Organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil ticarete konu sebze ve meyveler ile belediyece pazar yerlerinde satışına izin verilen diğer gıda ve ihtiyaç maddelerini,
ğ) Meslek kuruluşu: Pazarcıların üyesi oldukları ihtisas odalarının kurdukları ülke genelinde en fazla üyeye sahip esnaf ve sanatkârlar federasyonuna kayıtlı meslek odasını veya ihtisas odası bulunmayan yerlerde en fazla pazarcı üyeye sahip (Mülga ibare:RG-11/3/2017-30004) (…)esnaf ve sanatkârlar odasını,
h) Pazar yerleri: Belediyelerce tespit edilecek yer ve günlerde kurulan üretici ve semt pazarlarını,
ı) Pazarcı: Malları semt pazarlarında doğrudan tüketicilere perakende olarak satan meslek mensubunu,
i) Perakende satış: Tek seferde bildirim miktarının altında yapılan satışı,
j) Semt pazarı: Üreticiler ve pazarcılar tarafından malların doğrudan tüketicilere perakende olarak satıldığı açık veya kapalı pazar yerlerini,
k) Sistem: Bakanlık bünyesinde elektronik ortamda kurulan ve internet tabanlı çalışan merkezi hal kayıt sistemini,
l) Tahsis: 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca tahsil edilen işgaliye harcı karşılığında, semt ve üretici pazarlarındaki satış yerlerinin geçici olarak kullanım hakkını,
m) Tahsis sahibi: Pazar yerlerinde adına satış yeri tahsis edilmiş olan pazarcı ve üreticileri,
n) Tahsis ücreti: 2464 sayılı Kanuna göre, işgal edilen alan ile orantılı olarak belediye meclisince belirlenen işgaliye harcını,
o) Üretici: Organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil sebze veya meyve üretenleri,
ö) Üretici pazarı: Üreticilerin kendi ürettikleri malları perakende olarak doğrudan tüketicilere sattıkları açık veya kapalı pazar yerlerini,
ifade eder.
 
İKİNCİ BÖLÜM
Pazar Yerlerinin Kurulması, İşletilmesi, Taşınması ve Kapatılması
Pazar yerlerinin kurulması ve işletilmesi
MADDE 5 – (1) (Değişik:RG-13/7/2013-28706) Pazar yerleri, imar planında belirlenmiş veya asıl tahsis amacını engellememek kaydıyla ayrılmış diğer alanlarda bu Yönetmelikte belirtilen asgari koşulları taşıyacak şekilde belediyeler veya yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştirakleri tarafından kurulur. Gerçek veya diğer tüzel kişiler tarafından pazar yeri kurulamaz.
(2) Pazar yerinin kurulmasına, 7 nci maddede belirtilen komisyonun raporu göz önünde bulundurularak belediye meclisince karar verilir.
(3) Semt pazarının kurulmasında, tüketici piyasasının büyüklüğü, ulaşım imkânları, semt pazarı sayısı ve bunların birbirlerine yakınlığı ile semt pazarının çevreye, altyapıya ve trafiğe getireceği yükler ile can ve mal güvenliği riski göz önünde bulundurulur.
(4) Üretici pazarının kurulmasında, yörede yetiştirilen mal miktarı ve çeşidi, üretim sezonu ile üretici ve tüketici talepleri dikkate alınır.
(5) Semt pazarı kurulan yerlerde, üretici pazarı semt pazarı ile aynı günde kurulamaz.
(6) (Değişik:RG-13/7/2013-28706) Münhasıran organik malların veya diğer gıda ve ihtiyaç maddelerinin satışı amacıyla da semt pazarı kurulabilir.
(7) İmar planlarında pazar yerlerinin belirlenmesinde, bu Yönetmelikte yer alan hükümler belediyelerce göz önünde bulundurulur.
(8) (Değişik:RG-13/7/2013-28706) Pazar yerleri, belediyeler veya yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerince işletilir ve bu yetki devredilemez. Ancak, pazar yerlerinin işletilmesine ilişkin bazı hizmetler, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hüküm içermeyecek şekilde yapılacak belirli süreli protokoller ile meslek kuruluşları eliyle yürütülebilir. Meslek kuruluşları, bu fıkrada belirtilen belediye iştiraklerine ortak olabilir.
(9) (Ek:RG-13/7/2013-28706) Pazar yeri kuracak ve/veya işletecek belediye iştiraklerinin;
a) Anonim şirket şeklinde kurulması,
b) Ödenmiş sermayesinin en az iki yüz elli bin Türk Lirası olması,
c) Esas sözleşmesinin Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması,
ç) Yönetim kurulu üyelerinin 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmaması ve bu kişiler ile şirketin mali ve ticari itibar bakımından engel bir durumunun bulunmaması,
d) Vergi mükellefi olması,
e) Pay senetlerinin nama yazılı olması,
f) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olması
gerekir.
Pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri
MADDE 6 – (1) Pazar yerlerinde;
a) Pazarcı ve üretici satış yerleri,
b) Zabıta bürosu,
c) Çöp toplama yeri,
ç) Elektronik tartılar,
d) Hoparlör sistemi,
e) Aydınlatma sistemi,
f) Güvenlik kamerası,
g) Tuvalet
bulunması zorunludur.
(2) Satış yerlerinin alan büyüklüğü ve kullanımı ile buralardaki tezgâhların ebat ve biçimine ilişkin özellikler, mal teşhirini olumsuz etkilemeyecek, alışveriş için yeterli geçiş yolları bırakacak ve pazar yerlerine standart bir görünüm kazandıracak şekilde ilgili meslek kuruluşunun görüşü alınarak belediye encümenince belirlenir.
(3) Zabıta bürosu, ilgili personelin ihtiyacını karşılayabilecek özellikte ve kapasitede olur. Seyyar kabinler de bu amaçla kullanılabilir.
(4) Pazar yerlerinde oluşan çöplerin kaldırılıncaya kadar tutulacağı çöp toplama yeri, pazar yerinin uygun bir yerinde oluşturulur. Çöp toplama yerlerinin kapasitesi, pazar yerinin büyüklüğü ve iş hacmine göre belirlenir.
(5) Pazar yerlerinde faaliyet gösterenler ile tüketicilerin can ve mal güvenliğini sağlanması amacıyla, pazar yerlerinin kapasitesi göz önünde bulundurularak yeterli sayı ve özellikteki güvenlik kameraları uygun alanlara yerleştirilir.
(6) Tuvaletler, pazar yerlerinin kapasitesi göz önünde bulundurularak ihtiyacı karşılayacak sayıda ve özellikte olur. Bu amacı sağlayacak şekilde, seyyar tuvalet kabinleri veya pazar yerinin çevresinde bulunan tuvaletler de kullanılabilir.
(7) Tüketicilerce satın alınan malların ağırlığının kontrol edilebileceği, ilgili mevzuata uygun elektronik tartılar, pazar yerlerinin giriş ve çıkış noktalarına konulur.
(8) Gerekli görülen duyuruların yapılabileceği uygun ve yeterli kapasitedeki hoparlör sistemi ile pazar yerlerinin yeterli düzeyde aydınlatılmasına imkân sağlayacak aydınlatma sistemi kurulur.
(9) (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) Satış yerlerini kullananların pazar yerine mal getirme, boşaltma ve yükleme işlerini kolaylıkla yapabilmelerine imkân verecek tedbirler belediyece alınır.
(10) Zorunlu tesisler dışında ihtiyaca göre belirlenecek diğer tesisler belediyece oluşturulabilir.
(11) (Ek:RG-13/7/2013-28706) Kapalı pazar yerlerinde, bu maddede öngörülen zorunlu tesislere ilave olarak, pazar yerinin iş hacmi ile burada faaliyet gösterenlerin ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde otopark alanı ile yeterli kapasitede havalandırma sistemi bulunur. Kapalı alanlara ilişkin ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
Pazar yeri kuruluş komisyonu
MADDE 7 – (1) İmar planında pazar yeri olarak belirlenen veya belirlenecek (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) alanlar ile asıl tahsis amacını engellememek kaydıyla ayrılmış veya ayrılacak diğer alanların, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygunluğunu değerlendirmek üzere bir komisyon kurulur. Komisyon tarafından hazırlanan rapor, belediye meclisine sunulur.
(2) Başkanlığı, ilgili belediye başkanı ya da görevlendireceği yardımcısı tarafından yürütülen pazar yeri kuruluş komisyonu; belediyenin imar ve denetim ile ilgili müdürlüklerinden görevlendirilecek iki temsilci ile il müdürlüğü, il/ilçe emniyet müdürlüğü, il/ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü, il/ilçe sağlık müdürlüğü/ilçe sağlık grup başkanlığı, ilgili meslek kuruluşu ve ziraat odası ile o yerde faaliyet gösteren en fazla üyeye sahip tüketici örgütünce belirlenecek birer temsilci olmak üzere on üyeden oluşur.
(3) Tüketici örgütü bulunmayan yerlerde tüketiciler, o yerde en fazla ortağa sahip tüketim kooperatifleri tarafından temsil edilir. Komisyonun, o yerde ilgili kuruluşun bulunmamasından kaynaklanan noksan üyelikleri, sırasıyla ilçe ya da il nezdinde faaliyet gösteren ilgili kuruluşça doldurulur.
Pazar yeri yerleşim planı
MADDE 8 – (1) Pazar yeri yerleşim planı, pazar yeri kurulmasına ilişkin belediye meclisi kararını takiben üç ay içinde, 6 ncı maddede belirtilen hizmet tesislerini içerecek şekilde hazırlanır ve belediye encümenince onaylanır.
(2) Yerleşim planının hazırlanmasında; toplam satış yeri sayısının en az yüzde yirmisinin özel satış yeri olarak üreticilere ayrılması ve sebze ve meyveler ile diğer gıda ve ihtiyaç maddelerinin birbirlerini olumsuz etkilemeyecek şekilde ayrı ayrı satışa sunulması hususuna dikkat edilir.
(3) Yerleşim planı, ihtiyaca göre belediye encümeni kararıyla değiştirilebilir. Yerleşim planının değiştirilmesinde, mevcut (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) kişilerin hakları göz önünde bulundurulur.
Pazar yerlerinin kuruluş günü
MADDE 9 – (1) Pazar yerlerinin kuruluş günü, o yerdeki diğer pazar yerlerinin kurulduğu günler dikkate alınmak suretiyle, açılış ve kapanış saatleri ise mevsim şartları ve yöresel ihtiyaçlara göre belediye encümenince belirlenir.
(2) Pazar yerlerinin kuruluş günü ile açılış ve kapanış saatlerinin belirlenmesinde, ilgili meslek kuruluşunun görüşü alınır.
Pazar yerlerinin taşınması ve kapatılması
MADDE 10 – (1) Çevreye, altyapıya ve trafiğe yük getiren, ulaşım imkânları ve alan büyüklüğü yetersiz olan ve uygun çalışma ortamı bulunmayan pazar yerleri belediye meclisinin kararı ile başka bir alana taşınabilir ya da kapatılabilir.
(2) Belediye meclisi, birinci fıkrada belirtilen hususları, 7 nci maddede öngörülen komisyona incelettirir.
(3) Pazar yerinin başka bir alana taşınmasına ilişkin işlemler, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı:RG-13/7/2013-28706)
Satış Yerlerinin İşletilmesi
Satış yerlerinin işletilmesi
MADDE 11 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-13/7/2013-28706)
(1) Semt ve üretici pazarlarındaki satış yerleri tahsis yoluyla işletilir. Kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ile diğer yerler, belirli süreli sınırlı ayni hak tesisi yöntemi kullanılarak kiralama yoluyla da işletilebilir. Tesis edilen sınırlı ayni hak tapu kütüğüne tescil edilir ve süresi on yılı geçemez. Satış yerlerinin işletilmesine yönelik işlemler, belediye encümeni kararı ile yapılır.
(2) Tahsis işleminde ilgili belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan diğer pazar yerlerinde satış yeri bulunmayanlara, sınırlı ayni hak tesisi işleminde ise ilgili belediye sınırları ve mücavir alanları içinde ikamet edenlere öncelik verilir.
(3) Aynı pazar yerinde, bir kişiye doğrudan ya da dolaylı olarak en fazla iki satış yeri verilebilir.
(4) Semt pazarlarındaki satış yerleri pazarcılar ve üreticilerce, üretici pazarlarındaki satış yerleri ise münhasıran üreticilerce, organik malların satışa sunulduğu semt pazarlarındaki satış yerleri ise, yalnızca organik mal üreten üreticiler veya bu tür malları satan pazarcılarca kullanılır.
(5) Semt pazarlarında, toplam satış yeri sayısının en az yüzde yirmisi üretici satış yeri olarak ayrılır. Bu yerler, üreticilerden yeteri kadar talep olmaması veya boşalan satış yerlerinin doldurulamaması hâlinde diğer talep sahiplerine de verilebilir.
(6) Lehine sınırlı ayni hak tesis edilen kişiler, satış yerlerini yapılacak sözleşmeler çerçevesinde 12 nci maddedeki şartları taşıyan üçüncü kişilere kiralayabileceği gibi, kendisi de kullanabilir. Kira sözleşmeleri,  mevzuata aykırı hükümler içeremez ve bunların süresi sınırlı ayni hak tesisine esas olan süreyi geçemez. Bu sözleşmelerde, 27 nci madde hükümlerine aykırı hareket edilmesi durumunda kira sözleşmesinin belediyenin talebi üzerine feshedileceğine yönelik hükme yer verilir. Kira sözleşmeleri, ilgili belediye veya iştirakinin onayından sonra geçerli olur.
(7)  Belediyeler, satış yerleri üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilmesine ve bu yerlerin kiralanmasına yönelik sözleşmeleri matbu olarak düzenleyebilir.
Satış yerlerini kullanacaklarda aranılacak şartlar
MADDE 12 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-13/7/2013-28706)
(1) Satış yeri tahsis edilecek pazarcılarda aşağıda belirtilen şartlar aranır.
a) Sebze veya meyve ya da belediyece izin verilen diğer gıda veya ihtiyaç maddelerinin satışı ile iştigal etmek.
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlgili meslek odasına kayıtlı olmak.
c) Vergi mükellefi olmak.
ç) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde belediyece hakkında tahsis iptali/kira sözleşmesinin feshi kararı verilmemiş olmak.
d) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olmak.
(2) Satış yeri tahsis edilecek üreticilerde aşağıda belirtilen şartlar aranır.
a) Sebze veya meyve üreticisi olmak.
b) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayıtlı olmak.
c) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde belediyece hakkında tahsis iptali/kira sözleşmesinin feshi kararı verilmemiş olmak.
ç) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olmak.
(3) Satış yeri tahsis talebinde bulunanlar; Ek-1’de yer alan dilekçe, esnaf ve sanatkarlar odasına/Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayıtlı olduğunu gösterir belge ve son altı ay içinde çekilmiş üç adet vesikalık fotoğraf ile birlikte ilgili belediyeye başvurur.
(4) Üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen satış yerlerini kullananlar hakkında bu maddede belirtilen hükümler uygulanır.  
Pazar yerlerinde tahsis ve sınırlı ayni hak tesisi işlemi (Değişik madde başlığı:RG-13/7/2013-28706)
MADDE 13 – (1) Tahsis (Ek ibare:RG-13/7/2013-28706) ve sınırlı ayni hak tesisi işlemi, pazar yeri yerleşim planının belediye encümenince onaylanmasını müteakip başlatılır.
(2) Yapılacak tahsis işlemi, belediyece en az bir yerel gazetede ilan edilmek, en az yedi iş günü belediye ilan panosunda asılı kalmak ve belediyenin resmi internet sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur. Ayrıca bu husus, üyelerine duyurmak üzere ilgili meslek kuruluşuna da bildirilir.
(3) Duyuruda, pazar yerinin kurulacağı yer, üretici ve pazarcı satış yeri adedi, müracaat sahiplerinde 12 nci maddeye göre aranılan şartlar ve bu kişilerden istenilen belgeler, son başvuru tarihi ve yeri ile belediyece uygun görülen diğer hususlar yer alır.
(4) Başvurular, duyuruda belirtilen tarihe kadar bizzat yapılır. Yapılan inceleme sonucunda 12 nci maddede öngörülen şartları taşıdığı anlaşılan müracaat sahipleri, kura işlemine katılma hakkı kazanır.
(5) Kura işlemine katılma hakkını kazananların listesi, listeye itirazın süresi ve şekli ile kura işleminin yapılacağı gün en az yedi iş günü süreyle belediyenin ilan panosu ve resmi internet sayfasında yayımlanır. Kura işlemine katılma hakkını kazanamayanlar, listeye itiraz edebilir. İtirazlar, belediye encümenince karara bağlanır.
(6) Kura işlemi, müracaat sahiplerinin huzurunda yapılır. Kura işlemi yapılırken, ilgili meslek kuruluşunca görevlendirilen yetkili bir temsilci gözlemci olarak bulunabilir. Yapılan kura işlemi sonucunda hem pazarcılar hem de üreticiler için asil ve yedek listeler düzenlenir. Bu listeler, beşinci fıkrada belirtilen usule göre ilan edilir.
(7) Bir pazar yerinde aynı mal gruplarının satışını yapan tahsis sahiplerinin satış yerleri, yapacakları yazılı başvuru üzerine belediye encümeninin kararı ile karşılıklı olarak değiştirilebilir.
(8) Asil listelerde bulunan kişilerden tahsis işlemi yapılamayanlara ayrılan satış yerleri ile tahsis işlemi yapılmasından sonra boşalan satış yerleri, yedek listedeki pazarcı veya üreticilere sırasıyla tahsis edilir.
(9) Yedek listelerde pazarcı ve üretici kalmaması ya da kura sonucunun ilan edildiği tarihten itibaren bir yılın geçmiş olması durumunda, tahsis edilemeyen ya da boşalan satış yerleri için tahsis işlemi, bu maddeye göre yeniden yapılır.
(10) (Mülga:RG-13/7/2013-28706)
(11) (Ek:RG-13/7/2013-28706) Sınırlı ayni hak tesisi işlemleri, bu maddede belirtilen duyuru ve ilana ilişkin hükümlere aykırı olmamak üzere belediye encümenince belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır.
(12) (Ek:RG-13/7/2013-28706) Belediyece, satış yeri ile bu yerleri kullananlara ilişkin bilgilerin yer aldığı EK-2’deki şekle uygun plastik veya metal gibi dayanıklı malzemeden yapılmış tanıtım levhası satış yerini kullananlara verilir.
Başka bir alana taşınan pazar yerlerinde tahsis işlemi
MADDE 14 – (1) Pazar yerinin başka bir alana taşınması halinde, yeni pazar yerindeki satış yerleri, mevcut tahsis sahipleri arasında 13 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen usule göre yapılacak kura işlemi ile tahsis edilir.
(2) Birinci fıkraya göre yapılan kura işlemi sonucunda kendilerine satış yeri tahsis edilemeyenlere, yazılı talepleri üzerine, diğer pazar yerlerinde boş bulunan satış yerleri başka bir işleme gerek kalmaksızın tahsis edilir.
(3) Birinci fıkraya göre yapılan kura işlemi sonucunda boş kalan satış yerlerine ilişkin yapılacak tahsis işleminde, 13 üncü madde hükümleri uygulanır.
Tahsis ücreti
MADDE 15 – (1) Tahsis ücreti, satış yerinin kullanımı sonrasında belediye meclisince her yıl belirlenecek tarifeye göre belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığında (Mülga ibare:RG-13/7/2013-28706) (…) tahsil edilir. (Ek cümle:RG-11/3/2017-30004) Tahsis ücretinin günlük tahsil edilmediği durumlarda toplu tahsilatlar bir aylık süreyi aşmayacak şekilde yapılır.
(2) Üreticilerden alınacak tahsis ücreti, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yer alan tarifedeki en alt orandan hesaplanır.
(3) Meslek kuruluşları, belediyelerle yapılan protokoller çerçevesinde verdikleri hizmetler için, 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında makbuz karşılığında ücret tahsil edebilir.
(4) Tahsis sahiplerinden, bu maddede belirtilenler dışında herhangi bir ad altında ücret tahsil edilemez.
Tahsisin devri
MADDE 16 – (Değişik:RG-13/7/2013-28706)
(1) Tahsis edilen satış yerleri, vefat etme veya iş göremeyecek derecede kaza geçirme, hastalık ya da yaşlılık gibi zaruri hallerde belediye encümeni kararı ile kanuni mirasçılara devredilebilir.
(2) Tahsis sahibinin vefatı halinde devir, vefat tarihinden itibaren üç ay içinde yazılı talepte bulunulması ve kanuni mirasçıların anlaşmasına bağlıdır. Mirasçıların anlaştığını gösterir noter onaylı belge ile veraset ilamı talep dilekçesine eklenir.
(3) Vefat dışında birinci fıkrada belirtilen diğer durumlarda devir, yazılı talepte bulunulmasına bağlıdır.
(4) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Birinci fıkrada belirtilen nedenlerden dolayı yapılan devir işlemleri ile kesintisiz beş yıldır kullanılan satış yerlerinin beşinci fıkra hükmü çerçevesinde devri işlemlerinden herhangi bir ücret tahsil edilmez.
(5) Birbirini takip eden üç takvim yılı içinde 26 ncı maddeye göre üç kez faaliyetten men cezası uygulanmamış olan tahsis sahipleri, birinci fıkra hükmü dışında satış yerlerini 12 nci maddede belirtilen şartları taşıyan kişilere devredebilir.
(6) Satış yerlerinin başkalarına devri için ilgililerin haklarında uygulanmamış olması gereken beşinci fıkradaki cezai işlemler, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen diğer cezaları da kapsayacak şekilde Bakanlıkça yeniden belirlenebilir.
(7) Üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen satış yerlerinin devrinde, genel hükümlere göre hareket edilir.
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Satış İşlemleri
Satış yerlerinin kullanımı
MADDE 17 – (1) Satış yerlerinin, tahsis sahiplerince bizzat kullanılması esastır. Satış yerleri kullanılırken aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Tanıtım levhası, satış yerinin herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerine yerleştirilir.
b) Satış yerinde, belediyeden izin alınmaksızın değişiklikler veya bu yere ilaveler yapılamaz.
c) Atık malzemeler belirlenen şekilde veya alanlarda toplanır ve satış yeri temiz tutulur.
ç) Satış yeri dışında ya da buralardaki geçiş yollarında mal teşhiri ve satımı yapılmaz, buralarda mal veya boş kap bulundurulmaz.
d) Belediyelerce belirlenen saatler dışında; mal getirilmez, yükleme ve boşaltma yapılmaz, araç bulundurulmaz.
(2) İhtiyaç halinde, belediyeden önceden izin alınması ve kimlik ile ikamet bilgilerini gösterir belgelerin ibraz edilmesi kaydıyla satış yerlerinde eleman bulundurulabilir. Satış yerlerinde çalıştırılacak bu kişilerin, Kanun ve bu Yönetmeliğe aykırı iş ve işlemlerinden tahsis sahipleri sorumludur.
(3) (Ek:RG-13/7/2013-28706) Üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen satış yerlerini kullananlar hakkında bu maddede belirtilen hükümler uygulanır.
Sisteme bildirim ve künye
MADDE 18 – (1) Pazarcılarca satışa sunulan sebze ve meyvelere ilişkin bildirim, üreticilerden doğrudan alınan ve bildirim miktarının üzerinde bulunanlar için pazarcılar, diğer kişilerden alınanlar için ise malı satan kişiler tarafından yapılır. (Mülga ikinci cümle:RG-13/7/2013-28706) (…)
(2) Sebze ve meyvelerin üzerinde veya kap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde künyenin bulundurulması zorunludur. (Mülga ikinci cümle:RG-13/7/2013-28706) (…)
(3) Kap veya ambalajlarından çıkarılarak satışa sunulan sebze ve meyvelere ilişkin künyeler, herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir şekilde satış yerinin uygun bir yerinde bulundurulur.
(4) Künyeler, tahrif veya taklit edilemez, bunlar üzerinde bilerek değişiklik yapılamaz veya üçüncü şahısları yanıltıcı ifadelere yer verilemez.
Malların satışı
MADDE 19 – (1) Pazar yerlerinde sebze ve meyveler ile belediye encümenince satışına izin verilen diğer gıda ve ihtiyaç maddeleri perakende olarak satılır. Diğer gıda ve ihtiyaç maddelerinin satışı, ilgili mevzuatına uygun şekilde yapılır.
(2) Üreticiler, pazar yerlerinde yalnızca kendi ürettikleri sebze ve meyvelerin satışını yapabilir. Satılabilecek toplam mal miktarı, adet ile yapılan satışlarda 300 adet, bağ ile yapılan satışlarda 100 bağ, kilogram ile yapılan satışlarda 200 kilogramdan az olmamak üzere belediye encümenince belirlenir.
(3) Malların satışında, aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Mallar, gıda güvenilirliğine, kalite ve standardına, teknik ve hijyenik şartlara uygun olarak satışa sunulur.
b) Hileli olarak karışık veya standartlara aykırı mal satılmaz.
c) Aynı kap veya ambalaj içine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal konulmaz.
ç) Çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılmaz, alıcı veya tüketiciye karşı sözlü veya fiilî kötü muamelede bulunulmaz.
(4) Mallar, reklam veya (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerini kullananlara ilişkin bilgi mahiyetinde olanlar hariç yazılı ve basılı kâğıtlardan imal edilmemiş kese kâğıtlarına ya da doğada çözünebilen veya bezden imal edilmiş olan poşetlere konularak satılır.
(5) Satış yeri bulunmaksızın satış yapılmaz.
(6) Organik malların satışa sunulduğu semt pazarlarında, ilgili mevzuata göre sertifikalandırılan mallar dışında mal satılmaz.
(7) (Mülga:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1)  
Fiyat etiketleri
MADDE 20 – (1) Satışa sunulan her bir mal çeşidi için, 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre düzenlenen ve mala ilişkin bilgilerin yer aldığı, Ek-3’teki şekle uygun fiyat etiketi kullanılır.
(2) Etiketlerde, tüketicileri yanıltacak ifadelere yer verilemez. Etiketler, mürekkepli veya tükenmez kalem ile doldurulur ve etiketlerde kazıntı ve karalama yapılamaz.
(3) Etiketlerde, satış birimi olarak kilogram, adet, bağ, paket veya kutu ibareleri kullanılır. Satış birimi kullanılırken küsurata yer verilmez.
(4) Fiyat etiketleri, belediye veya belediyece uygun görülmesi halinde ilgili meslek kuruluşu tarafından bastırılır ve dağıtılır.
Elektronik tartılar
MADDE 21 – (1) (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) Satış yerini kullananlarca, 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümlerine göre gerekli muayeneleri yapılmış olan elektronik tartılar kullanılır.
(2) Damgalanmamış, damgası kopmuş, bozulmuş, periyodik muayene zamanında müracaat edilmemiş veya damga süresi geçirilmiş ya da damgaları iptal edilmiş ölçü ve tartı aletleri kullanılamaz.
(3) Tartılar, tüketicinin satın aldığı malın ağırlığını görmesini sağlayacak şekilde, satış yerinin uygun bir yerine konulur.
(4) Ölçü ve tartı aletleri hileli bir şekilde kullanılamaz.
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
İdarelerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Belediyenin görev ve yetkileri
MADDE 22 – (1) Belediyeler;
a) Pazar yerlerini işletmek (Ek ibare:RG-13/7/2013-28706) veya yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerince işletilmesini sağlamak, malların hijyenik şartlarda satışa sunulmasını sağlayıcı uygun çalışma ortamını oluşturmak, alt yapı ile çevre düzenlemelerini yapmak, pazar yerlerinde faaliyet gösterenler ile tüketicilerin can ve mal güvenliğini koruyucu tedbirleri almak,
b) Tahsis (Ek ibare:RG-13/7/2013-28706) ve sınırlı ayni hak tesisi işlemlerini yürütmek,
c) Pazar yerleri ile (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerlerini kullananlara ilişkin bilgileri sisteme kaydetmek, kayıtlı bilgileri güncellemek, sisteme kaydedilenlerin her biri için dosya açmak ve ilgili evrakı bu dosyada muhafaza etmek,
ç) (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) Satış yerlerini kullananlar ile bunların çalıştırdıkları kişilerle ilgili, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çerçevesinde gerekli işlemleri yapmak,
d) Bu Yönetmelik çerçevesinde gerekli denetimleri yapmak, mevzuata aykırı eylemleri tespit edilenler hakkında cezai işlem uygulamak,
e) Tüketicilerin bilinçlendirilmesine ve korunmasına yönelik tedbirleri almak,
f) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak idari düzenleme yapmak,
g) Bu Yönetmelikte öngörülen diğer iş ve işlemleri yerine getirmekle,
görevli ve yetkilidir.
(2) Pazar yerlerinin, burada faaliyet gösterenlerin ve tüketicilerin güvenliğini sağlamak ve belediye zabıtasına yardımcı olmak üzere 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre özel güvenlik hizmeti sağlanabilir.
(3) Belediyeler tarafından yürürlüğe konulacak idari düzenlemeler, Kanun, bu Yönetmelik ve Bakanlık düzenlemelerine aykırı hükümler ihtiva edemez.
(4) Belediyeler, üreticilerin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kaydının, pazarcıların ise vergi mükellefiyetinin ve ilgili meslek kuruluşuna kaydının güncelliğini her yılın Nisan ayında kontrol eder. Bu kontrol işlemi, ilgili kurum veya kuruluşlarla yazışmak suretiyle yapılır.
İdari para cezası tutanağı
MADDE 23 – (1) İdari para cezalarına ilişkin EK-4’te yer alan tutanak, denetim yapmakla görevli yetkili personelce her eylem için ayrı olmak üzere düzenlenir. Bakanlığın kararı üzerine, bu tutanaklar sisteme işlenebilir veya sistem üzerinden anlık olarak düzenlenebilir.
(2) Tutanak, üç nüsha olarak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası ilgiliye verilir, bir nüshası belediye encümenine sunulur, sabit nüshası dip koçan olarak saklanır.
(3) Tutanak, otokopili kağıtlara seri itibarıyla matbu cilt ve sıra numarası taşıyacak şekilde bastırılır. Tutanak, yetkili personele zimmet karşılığında verilir ve kullanılan ciltlerin dip koçanları teslim alınmadan yeni cilt verilmez.
(4) Tutanaklar üzerinde kazıntı ve silinti yapılamaz. Yanlış tanzim edilen tutanaklar, üzerine gerekli açıklama yapılmak suretiyle iptal edilir ve dip koçanlarıyla birlikte muhafaza edilir.
Denetim
MADDE 24 – (1) Belediyeler, yetki alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, pazar yerlerinde Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile Bakanlık düzenlemeleri çerçevesinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetkilidir.
(2) Denetim yapmakla görevli, yetkili belediye personelinin talebi üzerine, kolluk kuvvetlerince gerekli yardım sağlanır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen denetim yetkisi münhasıran yetkili belediye personelince kullanılır ve bu yetki hiçbir şekilde devredilemez.
(4) Bakanlık ile diğer idarelerin, ilgili mevzuattan kaynaklanan görev ve yetkileri saklıdır.
(5) Belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler, denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimatlara uymak zorundadır.
 
ALTINCI BÖLÜM
Cezalar
İdari para cezaları
MADDE 25 – (1) Pazar yerlerinde, diğer kanunlara göre daha ağır bir ceza gerektirmediği takdirde Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen idari para cezaları uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen idarî para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, idarî para cezaları her tekrar için iki katı olarak uygulanır.
(3) İdari para cezalarını doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine belediyeler uygulamaya yetkilidir. Bu maddede öngörülen idarî para cezalarının uygulanması, Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(4) İdari para cezası uygulanmasına bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtilen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir. Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükmü saklıdır. Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemi gerçekleşir.
(5) İdari para cezası tutanakları, tutanağın düzenlendiği günü takip eden ilk belediye encümeni toplantısında gündeme alınarak görüşülür ve karara bağlanır. Ceza kesilmemesine ilişkin belediye encümeni kararı gerekçeli olarak alınır.
(6) İdari para cezaları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır.
(7) İdari para cezası uygulanmasına ve ilgilisine tebliğ edilmesine ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
Faaliyetten men
MADDE 26 – (1) Pazar yerinde, aşağıdaki eylemleri bir takvim yılı içinde iki kez gerçekleştirenler, belediye encümeni kararıyla bir aya kadar faaliyetten men edilir:
a) Satış yeri dışında ya da buralardaki geçiş yollarında mal teşhir edilmesi, satılması, mal veya boş kap bulundurulması,
b) Çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılması, tüketiciye karşı sözlü veya fiilî kötü muamelede bulunulması,
c) Atık malzemelerin belirlenen şekilde veya alanlarda toplanmaması ya da satış yerinin temiz tutulmaması,
ç) Malların etiketlenmesine ilişkin 20 nci maddede, mal getirilmesine ilişkin 17 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde, satış yeri numarasını gösteren levhaya ilişkin 17 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerini kullananlar ve bunların çalıştırdıkları kişilerce kullanılacak kimlik kartlarına ilişkin 28 inci maddede ve (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerini kullananlar ile bunların çalıştırdıkları kişilerce giyilecek kıyafetlere ilişkin 29 uncu maddede belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi.
(2) (Değişik:RG-13/7/2013-28706) Faaliyetten men cezasının uygulandığı durumlarda satış yerine, bu cezaya ilişkin bilgi amaçlı bir levha belediye veya iştirakince konulur.
Tahsisin iptali ve kira sözleşmesinin feshi
MADDE 27 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-13/7/2013-28706)
(1) Pazar yerindeki satış yerlerini kullananlardan;
a) Tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin,
b) Sisteme bildirilmemiş malları satış yerinde bir takvim yılı içinde beş defa satanların,
c) Hukuken geçerli bir mazereti bulunmaksızın, satış yerini üst üste üç kez veya bir takvim yılında sekiz kez kullanmayanların,
ç) Serbest rekabeti engellemek amacıyla kendi aralarında veya üreticilerle ticari anlaşmalar yapanların, uyumlu eylemde bulunanların veya hâkim durumlarını kötüye kullananların,
d) Piyasada darlık oluşturmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malları belirli ellerde toplayanların, satıştan kaçınanların, stoklayanların, yok edenlerin, bu amaçla propaganda yapanların veya benzeri davranışlarda bulunanların,
e) Malları, gıda güvenilirliğine, kalite ve standardına, teknik ve hijyenik şartlara aykırı olarak satışa sunma, aynı kap veya ambalaj içine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal koyma, ölçü ve tartı aletlerini hileli bir şekilde kullanma ya da hileli olarak karışık veya standartlara aykırı mal satma eylemlerini bir takvim yılında üç kez gerçekleştirenlerin,
f) Bir takvim yılı içinde üretici alacağını, süresi içinde üç kez ödemeyenlerin,
g) Kendi ürettiği malların dışında veya belirlenen miktarın üzerinde bir takvim yılında üç kez satış yapan üreticilerin,
ğ) Satış yerlerini 16 ncı madde hükümleri dışında devredenlerin veya herhangi bir şekilde kullandıranların,
h) Doğrudan veya dolaylı olarak aynı pazar yerinde ikiden fazla satış yeri kullandığı anlaşılanların,
ı) 12 nci maddede aranılan şartları haiz olmadığı veya sonradan kaybettiği anlaşılanların,
tahsislerinin iptaline, üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen satış yerlerini bizzat kullanma haklarının sonlandırılmasına veya bu yerlerin kullanımına ilişkin kira sözleşmelerinin fesih talebine belediye encümenince karar verilir.
(2) Satış yerlerini kullananlar, birinci fıkrada belirtilen kararın tebliğinden itibaren satış yerlerini yedi gün içinde tahliye etmeye mecburdur. Bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerler, belediye zabıtası tarafından tahliye ettirilir.
(3) Birinci fıkraya göre satış yeri kullanım hakkı sona erenlere, belediye encümeni kararını takip eden bir yıl içinde ilgili belediye sınırı ve mücavir alanları içindeki pazar yerlerinde doğrudan veya dolaylı olarak yeniden tahsis veya kiralama yapılamaz ya da üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen satış yerlerini bizzat kullanım hakkı verilemez.
(4) Satış yeri kullanım hakkı sona erenlerin tanıtım levhaları imha edilmek üzere ilgili belediyeye veya iştirakine teslim edilir.
(5) Üreticilerin satış yerlerini üretim sezonu veya mevsimsel şartlar nedeniyle kullanamaması durumunda, bu kişiler hakkında birinci fıkranın (c) bendi hükmü uygulanmaz.
 
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kimlik kartı
MADDE 28 – (Değişik:RG-13/7/2013-28706)
(1) Belediye veya iştirakince, satış yerini kullananlar ile bunların çalıştırdıkları kişilere, EK-5’te belirtilen şekle uygun kimlik kartı verilir. Bu kişiler, verilen kimlik kartlarını yakalarına takmak zorundadır.
(2) Satış yeri kullanım hakkı sona erenler ile bunların çalıştırdıkları kişilere ait kimlik kartları imha edilmek üzere ilgili belediyeye veya iştirakine teslim edilir.
Kıyafet
MADDE 29 – (1) (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) Satış yerini kullananlar ile bunların çalıştırdıkları kişiler, mevsim şartlarına uygun olarak özellikleri ilgili meslek kuruluşunun görüşü alınarak belediyelerce belirlenen kıyafeti giymek zorundadır. Bu kıyafetler, ilgili meslek kuruluşu tarafından sağlanabilir.
Eğitim
MADDE 30 – (1) Pazar yerinde faaliyet gösterenlerin, mesleki bilgi ve deneyimlerini artırmak ve ilgili mevzuatta yer alan hak ve yükümlülükleri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla eğitime tabi tutulmaları Bakanlıkça öngörülebilir.
(2) Bu eğitimler, ilgili meslek kuruluşu ya da bunların üst kuruluşlarınca düzenlenebilir. Eğitim programına katılanlara bir sertifika verilir. Bakanlık, bu eğitimin içeriği ve süresi ile eğitimle ilgili diğer hususları belirlemeye yetkilidir.
(3) (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) Satış yerini kullananlar ile bunların çalıştırdıkları kişilerde, bu maddede belirtilen eğitimi alma ve belgelendirme şartı aranabilir.
Servis hizmeti
MADDE 31 – (1) Tüketicilerin pazar yerlerine kolaylıkla ulaşabilmelerini teminen belediye veya ilgili meslek kuruluşu tarafından ücretsiz servis hizmeti verilebilir.
Uyuşmazlıkların çözümü
MADDE 32 – (1) İdari para cezaları dışındaki tüm uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurulabilir.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Belediyeler, (Değişik ibare:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 31/12/2013 tarihine kadar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan yetki alanları içindeki mevcut pazar yerlerinin, 5 inci ve 6 ncı maddede belirtilen şartlara sahip olup olmadığını inceler. Bu inceleme, 7 nci maddede öngörülen komisyon marifetiyle de yapılabilir. İnceleme sonuçları (Değişik ibare:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 31/1/2014 tarihine kadar il müdürlüğüne iletilir. İnceleme sonucunda mevcut pazar yerlerinin gerekli şartlara sahip olmadığının anlaşılması durumunda; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içindeki pazar yerleri 1/1/2017, diğer yerlerdeki pazar yerleri ise 1/1/2016 tarihine kadar ilgili belediyece bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddesinde belirtilen düzenlemelere uygun hale getirilir. Bu süreler içinde söz konusu düzenlemelere uygun hale getirilemeyen pazar yerleri, ilgili belediye tarafından bir yıl içinde taşınır veya kapatılır.
(2) Semt pazarlarında boşalan satış yerleri, 11 inci maddenin (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) beşinci fıkrasında belirtilen orana ulaşılana kadar üreticilere öncelik verilmek suretiyle 13 üncü maddede öngörülen usule uygun olarak tahsis edilir.
(3) Belediyeler, pazar yerlerine ilişkin ikincil düzenlemelerini (Değişik ibare:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 1/7/2013tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun hale getirir.
(4) (Değişik:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) Mevcut pazar yerlerinde satılacak mallara ilişkin liste, 1/7/2013 tarihine kadar belediye encümenince belirlenir.
(5) 19 uncu maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen kese kâğıdı ve poşetlerin malların satışında kullanılma zorunluluğu 1/1/2014 tarihine kadar aranmaz.
(6) 21 inci maddenin birinci fıkrasında öngörülen elektronik tartı kullanma zorunluluğu 1/1/2015 tarihine kadar aranmaz.
(7) 28 inci maddede öngörülen kimlik kartını bulundurma ve 29 uncu maddede öngörülen kıyafeti giyme zorunluluğu, (Değişik ibare:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 31/12/2013 tarihine kadar aranmaz.
(8) Belediyeler, yetki alanları içinde bulunan semt ve üretici pazarları ile (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerini kullananlara ilişkin bilgileri (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) 31/12/2014 tarihine kadar sisteme kaydeder.
(9) (Değişik:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) Pazar yerlerinin işletim yetkisinin kısmen veya tamamen devrini içeren metinler ile mevcut pazar yerlerindeki (Değişik ibare:RG-13/7/2013-28706) satış yerlerinin işletilme usulleri, 31/12/2014 tarihine kadar ilgili gerçek veya tüzel kişilerin de hakları gözetilerek belediyelerce bu Yönetmeliğe uygun hale getirilir.
(10) 18 inci maddeye göre malların üzerinde veya kap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde bulundurulması zorunlu olan künye yerine, bu Yönetmeliğe göre düzenlenen fiyat etiketi de 1/1/2014 tarihine kadar kullanılabilir.
(11) 1/1/2014 tarihine kadar, 12 nci maddenin üçüncü fıkrasının (c) bendinde öngörülen belge yerine, ziraat odası kaydını gösterir belge kullanılabilir.
(12) Bakanlığın il müdürlüklerinin teşkilatlanması tamamlanıncaya kadar, bu Yönetmeliğe göre Bakanlık il müdürlüklerince yapılması gereken iş ve işlemler, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesine istinaden Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının il müdürlükleri tarafından yerine getirilir.
(13) (Ek:RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) (Mülga:RG-13/7/2013-28706)
Yürürlük
MADDE 33 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
 
_________
(1) Bu değişiklik 31/12/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
 
  Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
12/7/2012 28351
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1. 31/12/2012 28514 (4.mükerrer)
2. 13/7/2013  28706
3. 11/3/2017 30004